اشکال بر «ادعاى نبودن الإمامة و التبصرة نزد علامه مجلسى»

user415
Wed, 25 Sep 2024 07:44:02 +0000

اشکال به ادعاى نبودن الإمامة و التبصرة نزد علامه مجلسى
برخی مثل حاجی نوری با ظنّ قوی و آقا بزرگ تهرانی با جزم گفته اند که کتاب الإمامة و التبصرة تأليف علی بن بابویه در اختیار مرحوم مجلسی نبوده و منبع نقل ایشان این کتاب نبوده است؛ زیرا در آغاز اسنادی که بحار از این کتاب نقل کرده، مشایخی ذکر شده است که بر اساس اسناد موجود در کتب روایی طبقه آنها با طبقۀ مشایخ علی بن بابویه سازگار نیست و در طبقه متأخر از علی بن بابویه هستند.
وجود خط و امضای علامه مجلسی پشت نسخه الإمامة و التبصرة
اما حق آن است که کتاب الإمامة و التبصرة به دست مرحوم مجلسی رسیده است. آقای حاج سید محمد علی روضاتی از علمای اصفهان نسخه مرحوم مجلسی از این کتاب را از آقای فخرالدین نصیری خریداری کرده و امضا و نام علّامه مجلسی (للحقير محمد باقر بن محمد تقی) نیز پشت این نسخه هست. در مقدمه بحار نيز به نام الإمامة و التبصرة تصریح شده است.
ولی با این حال در بحار الأنوار در نسبت دادن برخی روایات به این کتاب اشتباهاتی رخ داده است؛ زیرا آخر نسخه الإمامة و التبصرة ناقص بوده و اوراقی از جامع الأحاديثِ «جعفر بن احمد قمی ایلاقی رازی» به آن ضمیمه شده است. هفت حدیث از احادیثی که در بحار الأنوار از این کتاب نقل شده، در همین نسخه مشتمل بر «الإمامة و التبصرة » و «جامع الأحاديث» وجود دارد.
شاگردان مرحوم مجلسی که به دستور ایشان روایات را جمع آوری کرده اند، گاهی با دقت در الحاقی بودن اوراق جامع الأحاديث» ایلاقی روایات نقل شده از آن را به «عن بعض اصول أصحابنا» تعبیر کرده اند و گاهی به خاطر شتاب زدگی در اخذ روایات از این نسخه روايات «جامع الأحادیث» ایلاقی را نیز به كتاب «الإمامة و التبصرة» نسبت داده اند. از جمله همین حدیث هفتم که ذکر شد از «جامع الأحاديث» ایلاقی است (نه از «الإمامة و التبصرة»)؛ زیرا در آغاز سند «هارون بن موسی تلعکبری» واقع شده است که متوفای سال ۳۸۵ بوده و در طبقه مشایخ «علی بن بابویه - متوفای ۳۲۸ یا ۳۲۹ نیست.

کتاب نکاح (چاپ جدید)، ج 1، ص 102

مستدرک الوسائل، ج 21، (الخاتمة، ج 3)، ص 283
الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج 2، ص 342
بحارالانوار، ج 1، ص 7
از مشایخ شیخ صدوق است.

مشاهده متن کامل موضوع