# Latest

**URL:** https://mobahasah.ir/latest.md?page=7

[آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md)

**Page:** 8

---

## [تفاوت حدثنی با حدثنا و اخبرنی و اخبرنا](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%AD%D8%AF%D8%AB%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%AF%D8%AB%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7/2238)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user591](https://mobahasah.ir/u/user591)\
**پاسخ‌ها:** 3\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 22، 2026، 11:58ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%AD%D8%AF%D8%AB%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%AF%D8%AB%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7/2238 "2026-08-22T11:58:14Z")

</div>

سلام چه تفاوتی بین حدثنی با حدثنا و اخبرنی و اخبرنا وجود دارد؟ لطفا اگه منبعی هست ذکر کنین.

---

## [معنای اشتراط قصد در متعاقدین](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B7-%D9%82%D8%B5%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%86/6485)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@سیدمنتظری](https://mobahasah.ir/u/%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1%DB%8C)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 21، 2026، 8:45ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B7-%D9%82%D8%B5%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%86/6485 "2026-08-21T08:45:51Z")

</div>

یکی از شروطی که برای متعاقدین در کلام شیخ انصاری ذکر شده، قصد است. یعنی موجب و قابل باید قصد مدلول لفظی را که به کار می‌برند داشته باشند و کسی که ساهی است و الفاظ را بدون ارادۀ معنا به کار می‌برد عقد از او محقق نمی‌شود و…

---

## [قاعده ملازمه و نقش آن در جمع میان عقل و نقل](https://mobahasah.ir/t/%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%87-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%82%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84/6196)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 2\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 18، 2026، 6:00ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%87-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%82%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84/6196 "2026-08-18T06:00:46Z")

</div>

بسیاری از اشکالاتی که به قائلین قاعده ملازمه وارد شده، ناشی از فهم نادرست از این قاعده است. منتقدین گمان برده‌اند که با تمسک به قاعده ملازمه، اهل‌بیت (علیهم‌السلام) را کنار گذاشته‌ایم، در حالی که این تصور کاملاً ناصحیح ا…

---

## [مفهوم نداشتن شرط، طبق مبنای خاص مرحوم شیخ محمد حسین اصفهانی در تحلیل جملۀ شرطیه](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%D8%8C-%D8%B7%D8%A8%D9%82-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D9%85%D9%84%DB%80-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%DB%8C%D9%87/6483)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 2:54ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%D8%8C-%D8%B7%D8%A8%D9%82-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D9%85%D9%84%DB%80-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%DB%8C%D9%87/6483 "2026-08-15T14:54:37Z")

</div>

جلسۀ 5 آذر 1386 محقق اصفهانی در رابطه با جملۀ شرطیه مبنای خاصی را برگزیده و آن را به علمای ادب نسبت می‌دهند. ایشان می‌فرماید ادوات شرط، به منزلۀ تقدیر و فرض است؛ «ان جاء زید فأکرمه»، یعنی در فرض مجیء زید، اکرامش واجب اس…

---

## [بررسی ادعای شهید صدر مبنی بر ارتکازی بودن دلالت جملۀ شرطیه بر نسبت توقفیه](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D9%84%DB%80-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81%DB%8C%D9%87/6482)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 2:51ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D9%84%DB%80-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81%DB%8C%D9%87/6482 "2026-08-15T14:51:20Z")

</div>

جلسۀ 3 آذر 1386 مرحوم شهید صدر ادعا می‌کنند جملۀ شرطیه بر نسبت توقفیه دلالت می‌کند و این مطلب را یک امر ارتکازی وجدانی می‌دانند. برای بررسی صحت و سقم فرمایش ایشان، می‌توان نسبت توقفیه که معنای حرفی است را، به مرادف اسم…

---

## [مروری بر راه حل‌های استدلالی برای فهم یک ظهور](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%87%D9%85-%DB%8C%DA%A9-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1/6481)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 2:46ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%87%D9%85-%DB%8C%DA%A9-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1/6481 "2026-08-15T14:46:53Z")

</div>

جلسۀ 30 آبان 1386 مرحوم شهید صدر می‌فرمایند اساسا ما در فهم ظهوری که در یک مورد وجود دارد، با راه حل‌های مختلفی روبرو هستیم. در بررسی راه حل‌های استدلالی‌، برای فهم یک ظهور: گاهی اوقات یک قانون عام وجود دارد. ما می‌خو…

---

## [استدلال هشام بن حکم به آیه «إن یریدا اصلاحاً یوفّق الله بینهما» و دلالت داشتن آن بر مفهوم شرط](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%B4%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%86-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%C2%AB%D8%A5%D9%86-%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D9%8B-%DB%8C%D9%88%D9%81%D9%91%D9%82-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86%D9%87%D9%85%D8%A7%C2%BB-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B7/6480)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 2:41ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%B4%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%86-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%C2%AB%D8%A5%D9%86-%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D9%8B-%DB%8C%D9%88%D9%81%D9%91%D9%82-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%86%D9%87%D9%85%D8%A7%C2%BB-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B7/6480 "2026-08-15T14:41:48Z")

</div>

یکی دیگر از مواردی که مرحوم صاحب حدائق برای اثبات مفهوم شرط بدان استدلال نموده، مناظره هشام بن حکم با برخی از مخالفان است. در این استدلال، به کلام امام معصوم (علیه‌السلام) استشهاد نشده، بلکه به سخن خود هشام استناد شده اس…

---

## [کلّی بودن سؤال سائل، قرینه‌ای بر مفهوم داشتن جواب](https://mobahasah.ir/t/%DA%A9%D9%84%D9%91%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84%D8%8C-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%A8/6479)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 2:36ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%DA%A9%D9%84%D9%91%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84%D8%8C-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%A8/6479 "2026-08-15T14:36:45Z")

</div>

جلسۀ 30 آبان 1386 یکی از نمونه‌های جملۀ شرطیه که در مفهوم ظهور دارد، جایی است سؤال سائل، به صورت کلّی پرسیده شده و امام علیه السلام در جملۀ شرطیه، تنها به برخی صور مسأله پاسخ گفته است. در این فرض، ظاهر پاسخ امام علیه ال…

---

## [وضوح مفهوم داشتن خفاء اذان و جدران در بحث تقصیر صلاة](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%AD-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%81%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D8%B0%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%AA%D9%82%D8%B5%DB%8C%D8%B1-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%A9/6478)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 2:30ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%AD-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%AE%D9%81%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D8%B0%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%AA%D9%82%D8%B5%DB%8C%D8%B1-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%A9/6478 "2026-08-15T14:30:17Z")

</div>

جلسۀ 30 آبان 1386 وضوح مفهوم داشتن خفاء اذان و جدران در بحث تقصیر صلاة این مثال معروف است که «اذا خفی الاذان فقصّر وإذا خفی الجدران فقصّر». این دو جمله با این الفاظ نقل می‌شود ولی اگر به متن روایت مراجعه شود، مفهوم دار …

---

## [بازخوانی روایتی دربارۀ حکم ذبیحه و دلالت آن بر مفهوم داشتن شرط در همه‌جا](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%80-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%AC%D8%A7/6477)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 2:26ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%80-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%B0%D8%A8%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%AC%D8%A7/6477 "2026-08-15T14:26:00Z")

</div>

جلسۀ 30 آبان 1386 بازخوانی روایتی دربارۀ حکم ذبیحه و دلالت آن بر مفهوم داشتن شرط در همه‌جا روایت دیگری توسط محقق خوئی ذکر شده که ممکن است تصور شود این روایت دالّ بر آن است که شرط ذاتاً دارای مفهوم است. روایت مورد نظر از …

---

## [بازخوانی روایتی پیرامون آیۀ «فمن شهد منکم الشهر فلیصمه» و دلالت آن بر مفهوم داشتن شرط در همه‌جا](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%A2%DB%8C%DB%80-%C2%AB%D9%81%D9%85%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D9%85%D9%86%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%81%D9%84%DB%8C%D8%B5%D9%85%D9%87%C2%BB-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%AC%D8%A7/6476)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 2:16ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%A2%DB%8C%DB%80-%C2%AB%D9%81%D9%85%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D9%85%D9%86%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%81%D9%84%DB%8C%D8%B5%D9%85%D9%87%C2%BB-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%AC%D8%A7/6476 "2026-08-15T14:16:51Z")

</div>

:scroll: استدلال به روایت عبید بن زراره در دلالت جمله شرطیه بر مفهوم روایت دیگری که محقق بحرانی برای اثبات مفهوم شرط بدان استدلال نموده، روایت عبید بن زراره است: «عَنْ عُبَيْدِ بْنِ زُرَارَةَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْ…

---

## [بازخوانی روایتی پیرامون آیۀ شریفۀ «فمن تعجّل فی یومین فلا إثم علیه ...» و دلالت آن بر مفهوم داشتن شرط در همه‌جا](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%A2%DB%8C%DB%80-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%80-%C2%AB%D9%81%D9%85%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D8%AC%D9%91%D9%84-%D9%81%DB%8C-%DB%8C%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%D9%84%D8%A7-%D8%A5%D8%AB%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%C2%BB-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%AC%D8%A7/6475)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 2:11ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%A2%DB%8C%DB%80-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81%DB%80-%C2%AB%D9%81%D9%85%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D8%AC%D9%91%D9%84-%D9%81%DB%8C-%DB%8C%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%D9%84%D8%A7-%D8%A5%D8%AB%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%C2%BB-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%AC%D8%A7/6475 "2026-08-15T14:11:15Z")

</div>

جلسه 29 آبان 1386 روایت دیگری که محقق بحرانی برای ثبوت مفهوم شرط بدان استدلال می‌کند، این روایت است: عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّا نُرِيدُ أَنْ نَتَعَجَّلَ السَّيْرَ وَ كَانَتْ لَيْل…

---

## [تذکر یک نکتۀ نحوی در تفاوت میان «إن» با «لو» در مفهوم داشتن](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%B0%DA%A9%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%A9%D8%AA%DB%80-%D9%86%D8%AD%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%C2%AB%D8%A5%D9%86%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%C2%AB%D9%84%D9%88%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86/6474)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 2:06ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%B0%DA%A9%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%DA%A9%D8%AA%DB%80-%D9%86%D8%AD%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%C2%AB%D8%A5%D9%86%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%C2%AB%D9%84%D9%88%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86/6474 "2026-08-15T14:06:56Z")

</div>

جلسه 29 آبان 1386 تذکر یک نکتۀ نحوی در تفاوت میان «إن» با «لو» در مفهوم داشتن در قضایای شرطیه تقریبا نزد نحویها مسلم است که «لو» باید دالّ بر «انتفاء عند الانتفاء» باشد و بعضی‌ها خواسته‌اند از «لو»حکم «إن» و سایر ادوات ش…

---

## [بازخوانی روایتی دربارۀ بت‌شکنی حضرت ابراهیم علی نبینا و آله و علیه السلام و دلالت آن بر مفهوم داشتن شرط در همه‌جا](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%80-%D8%A8%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%AC%D8%A7/6473)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 2:02ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%80-%D8%A8%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D8%AC%D8%A7/6473 "2026-08-15T14:02:41Z")

</div>

جلسه 29 آبان 1386 بازخوانی روایتی دربارۀ بت‌شکنی حضرت ابراهیم علی نبینا و آله و علیه السلام و دلالت آن بر مفهوم داشتن شرط در همه‌جا نخستین روایتی که محقق بحرانی برای مفهوم داشتن شرط، به آن استدلال می‌کند، روایتی است از ا…

---

## [ظهور صیغۀ معلوم در صدور فعل از روی اختیار](https://mobahasah.ir/t/%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%B5%DB%8C%D8%BA%DB%80-%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B9%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1/6472)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 1:56ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%B5%DB%8C%D8%BA%DB%80-%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B9%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1/6472 "2026-08-15T13:56:50Z")

</div>

جلسه 28 آبان 1386 ظهور صیغۀ معلوم در صدور فعل از روی اختیار یک بحث این است که آیا ظاهر صیغه معلوم، این است که فعل عن اختیار از فاعل صادر شده است یا نه؟ حاج آقا از مرحوم آقای خویی در بحث رضاع نقل می‌کردند که آقای خویی ای…

---

## [مفاد سیاقی حروف جرّ](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%81-%D8%AC%D8%B1%D9%91/6471)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 1:52ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%88%D9%81-%D8%AC%D8%B1%D9%91/6471 "2026-08-15T13:52:22Z")

</div>

جلسه 28 آبان 1386 سیاق چه تأثیری در مفاد حروف جرّ دارد؟ مثلا لام حرف جر گاهی اوقات در دو صورت به کار برده می‌شود. مثلا لام تعلیل گاهی اوقات تعلیلش حصولی است و گاهی اوقات تحصیلی. گاهی اوقات مطلبی اتفاق افتاده و به خاطر آ…

---

## [دوران بین اشتراک لفظی و معنوی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C/6470)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 1:42ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C/6470 "2026-08-15T13:42:42Z")

</div>

جلسه 28 آبان 1386 بحث دیگری که باید مدّ نظر داشته باشیم این است که گاهی اوقات موارد استعمال عام است. مثلا ما می‌بینم که این واژه در مورد چند مصداق اطلاق شده است. در چنین مواردی چه بسا انسان دچار تردید می‌شود که آیا اطلا…

---

## [معناشناسی افعل تفضیل و تأثیر آن در دانش رجال](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B9%D9%84-%D8%AA%D9%81%D8%B6%DB%8C%D9%84-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84/6469)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 1:34ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B9%D9%84-%D8%AA%D9%81%D8%B6%DB%8C%D9%84-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84/6469 "2026-08-15T13:34:40Z")

</div>

جلسه 27 آبان 1386 فرض کنید در ترجمه حسین بن علوان این عبارت وارد شده است: الحسین بن علوان الکلبی مولاهم کوفی عامی و أخوه الحسن، یکنی أبا محمد ثقة رویا عن أبی عبد الله علیه السلام و لیس للحسن کتاب و الحسن أخص بنا و أولی…

---

## [نکاتی دربارۀ دلالت سیاقیه](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%80-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%87/6468)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 1:26ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%80-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%87/6468 "2026-08-15T13:26:51Z")

</div>

جلسه 26 آبان 1386 به یاد دارم که در دلالت اقتضاء و دلالت اشاره و امثال این‌‌ها، تمام این‌‌ها را مرحوم مظفر می‌گوید «و الاولی ان نسمّیه بالدلالة السیاقیة» در حالی که بعضی از دلالت‌‌ها ربطی به سیاق ندارد. دلالت اشاره که …

---

## [مؤیدی برای عدم شمول واژۀ نکاح و تزویج، نسبت به عقد موقّت](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A4%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D9%88%D8%A7%DA%98%DB%80-%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AD-%D9%88-%D8%AA%D8%B2%D9%88%DB%8C%D8%AC%D8%8C-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%85%D9%88%D9%82%D9%91%D8%AA/6467)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 1:17ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A4%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D9%88%D8%A7%DA%98%DB%80-%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AD-%D9%88-%D8%AA%D8%B2%D9%88%DB%8C%D8%AC%D8%8C-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%85%D9%88%D9%82%D9%91%D8%AA/6467 "2026-08-15T13:17:56Z")

</div>

جلسه 23 آبان 1386 یک بحث در این مورد است که آیا لفظ نکاح و لفظ تزویج، نکاح موقت را نیز شامل ‌می‌شود یا شامل ‌نمی‌شود؟ حاج آقا قرائنی را ذکر می‌کردند که گویا ظهور لفظ نکاح در نکاح دائم است؛ یکی از قرائنی را که به عنوان م…

---

## [خلط بین تعبیرات عرف عام با اصطلاحات علمی و فنّی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AE%D9%84%D8%B7-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D9%81-%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D9%86%D9%91%DB%8C/6466)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 1:14ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AE%D9%84%D8%B7-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D9%81-%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D9%86%D9%91%DB%8C/6466 "2026-08-15T13:14:12Z")

</div>

جلسۀ 22 آبان 1386 اساسا یکی از لغزشگاه‌‌‌ها در مباحث مربوط به فهم واژه‌‌‌ها و الفاظی که در روایات وارد شده، همین است که ما اصطلاحات و تعبیراتی را که در یک فن خاص و علم خاص مطرح است را، با تعبیرات عرف عام خلط می‌‌کنیم. ب…

---

## [تحلیل آیۀ «إتقوا الله ان کنتم مؤمنین» از جهت شاهد بودنش برای مفهوم نداشتن شرط](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A2%DB%8C%DB%80-%C2%AB%D8%A5%D8%AA%D9%82%D9%88%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%86%D8%AA%D9%85-%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86%C2%BB-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7/6465)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 1:08ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A2%DB%8C%DB%80-%C2%AB%D8%A5%D8%AA%D9%82%D9%88%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%86%D8%AA%D9%85-%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86%C2%BB-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7/6465 "2026-08-15T13:08:42Z")

</div>

جلسۀ 22 آبان 1386 تحلیل آیۀ «إتقوا الله ان کنتم مؤمنین» از جهت شاهد بودنش برای مفهوم نداشتن شرط شیخ حر عاملی در مورد «واتقوا الله إن کنتم مؤمنین»؛ مدعی است که تقوای الهی هم بر مومنین و هم بر غیر مؤمنین واجب است، برای چه …

---

## [کثرت غفلت از قرائن عدمی](https://mobahasah.ir/t/%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA-%D8%BA%D9%81%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%86-%D8%B9%D8%AF%D9%85%DB%8C/6464)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 15، 2026، 1:03ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA-%D8%BA%D9%81%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%86-%D8%B9%D8%AF%D9%85%DB%8C/6464 "2026-08-15T13:03:08Z")

</div>

جلسۀ 22 آبان 1386 کثرت غفلت از قرائن عدمی نکتۀ مهم در موارد استعمال ‌این بود که گاهی اوقات آن معنایی را که ما از جمله می‌فهمیم مستند به خود آن لفظ نیست بلکه مستند به قرائن حالیه است که این معنا را به ذهن خطور می‌دهند؛ بخ…

---

## [بررسی شرطیت اختیار در عقد با تکیه بر کلام شیخ انصاری](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C/6463)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user690](https://mobahasah.ir/u/user690)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 11، 2026، 5:59ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C/6463 "2026-08-11T17:59:49Z")

</div>

حقیقت اختیار در عقد و قصد مضمون در معامله اکراهی مرحوم شیخ انصاری در کتاب مکاسب، در تبیین شرط اختیار در متعاقدین، توضیح می‌دهند که مقصود از «اختیار» در این شرط، اختیار در مقابل «اکراه» است، نه اختیار در مقابل «الجاء». مر…

---

## [بیان سه جمع میان روایات ناهی از بیع مضطر و روایات دال بر صحت آن و نظر مختار](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%85%D8%B6%D8%B7%D8%B1-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1/6462)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user690](https://mobahasah.ir/u/user690)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 11، 2026، 5:38ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%85%D8%B6%D8%B7%D8%B1-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1/6462 "2026-08-11T17:38:54Z")

</div>

هرچند در باب چهلم از ابواب آداب التجارة، روایات معتبری وجود دارد که در ظاهر بر بطلان معامله مضطر دلالت می‌کنند، اما در مقابل، صحیحه عمر بن یزید بر صحت معامله با مضطر دلالت دارد. با توجه به وجود این دلیل خاص بر صحت، می‌تو…

---

## [نسبت سنجی موارد رفع حکم تکلیفی با موارد شمول حدیث رفع](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%86%D8%AC%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%AA%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB-%D8%B1%D9%81%D8%B9/6461)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user690](https://mobahasah.ir/u/user690)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 11، 2026، 5:16ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%86%D8%AC%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%AA%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB-%D8%B1%D9%81%D8%B9/6461 "2026-08-11T17:16:46Z")

</div>

در خصوص اضطرار نسبت به احکام تکلیفی، دو دسته دلیل وجود دارد که باید میان آنها تفکیک کرد. دسته نخست، همان حدیث رفع است که بر اساس آن، «ما اضطروا إلیه» از امت پیامبر(ص) رفع شده است. این دلیل، حدیثی امتنانی است و ازاین‌رو، …

---

## [روایات خاص دال بر صحت عقد مضطر](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%AF%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%B6%D8%B7%D8%B1/6460)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user690](https://mobahasah.ir/u/user690)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 11، 2026، 4:48ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%AF%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%B6%D8%B7%D8%B1/6460 "2026-08-11T16:48:28Z")

</div>

روایات خاص دال بر صحت عقد مضطر مناقشه دیگری که نسبت به استدلال به حدیث رفع برای اثبات بطلان عقد مضطر مطرح می‌شود، این است که در خصوص عقد مضطر، ادله خاصی وجود دارد که بر صحت این معامله دلالت می‌کند. بنابراین، حتی اگر اطلا…

---

## [تفاوت عقلایی میان بیع مضطر و بیع مکره و نظر استاد در مخالفت اطلاق با سیره عقلایی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%85%D8%B6%D8%B7%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%85%DA%A9%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C/6459)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user690](https://mobahasah.ir/u/user690)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 11، 2026، 3:36ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%85%D8%B6%D8%B7%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%85%DA%A9%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C/6459 "2026-08-11T15:36:23Z")

</div>

تفاوت عقلایی میان بیع مضطر و بیع مکره و نظر استاد در مخالفت اطلاق با سیره عقلایی یکی از اموری که در بررسی صحت بیع مضطر مورد توجه قرار می‌گیرد، تفاوتی است که بحسب بناء عقلاء و سیره عقلائیه میان بیع مضطر و بیع مکره وجود د…

---

## [استدلال به سمحه و سهل بودن شریعت بر عدم بطلان بیع مضطر و بیان شرط کلی تطبیق این استدلال](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AD%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D9%87%D9%84-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%85%D8%B6%D8%B7%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%DA%A9%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84/6458)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user690](https://mobahasah.ir/u/user690)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 11، 2026، 3:12ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AD%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D9%87%D9%84-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%85%D8%B6%D8%B7%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%DA%A9%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84/6458 "2026-08-11T15:12:56Z")

</div>

یکی از وجوهی که می‌توان در مسئله صحت بیع مضطر مورد توجه قرار داد، این است که حکم به بطلان معامله مضطر با سهله و سمحه بودن شریعت سازگار نیست؛ زیرا شخص مضطر هنگامی که اقدام به معامله می‌کند، درصدد رفع نیاز و مشقتی است که د…

---

## [بررسی امتنانی نبودنِ بطلان بیع مضطر](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86%D9%90-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%85%D8%B6%D8%B7%D8%B1/6457)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user690](https://mobahasah.ir/u/user690)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 11، 2026، 2:59ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86%D9%90-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%85%D8%B6%D8%B7%D8%B1/6457 "2026-08-11T14:59:17Z")

</div>

وجه عدم جواز تمسک به حدیث رفع برای اثبات بطلان بیع مضطر این است که حدیث رفع، حدیثی امتنانی است و ازاین‌رو، در جایی جریان پیدا می‌کند که رفع اثر و حکم، مصداق امتنان بر شخص باشد. اما اگر رفع حکم و اثر در موردی برخلاف امتنا…

[Previous page](https://mobahasah.ir/latest.md?page=6)

[Next page](https://mobahasah.ir/latest.md?page=8)
