# Latest

**URL:** https://mobahasah.ir/latest.md?page=2

[آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md)

**Page:** 3

---

## [نکاتی در مورد داستان حاجی علی بغدادی و علاقه رهبر شهید به این داستان](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/6679)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@elyasZamzam](https://mobahasah.ir/u/elyasZamzam)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 26، 2026، 3:36ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%82%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/6679 "2026-10-26T15:36:01Z")

</div>

داستان حاجی علی بغدادی یکی از ادله ای است که برای اثبات ولایت فقیه از آن استفاده شده است. مرحوم والد ما رحمت الله علیه از آیت الله اراکی نقل می‌کردند که این داستان برای مرحوم آقا حاج شیخ عبدالکریم به حدی ثابت و قطعی بود…

---

## [نقد ساختار اصول فقه موجود](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF/6677)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@جوینده\_پاک](https://mobahasah.ir/u/%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87_%D9%BE%D8%A7%DA%A9)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 25، 2026، 8:09ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF/6677 "2026-10-25T08:09:31Z")

</div>

نقد ساختار مشهور اصول فقه در کتاب کفایه پس از بررسی ساختار کفایه در جلسه گذشته به نقد و اشکالات این ساختار می پردازیم و با این کار زمینه ورود به ساختار مختار را نیز فراهم کرده ایم. نقد اول: مسائل مطرح شده در ساختار مشه…

---

## [مبنای آقای خویی در جمع بین خطابات ارشادی](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C/6675)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@Hamid.brd](https://mobahasah.ir/u/Hamid.brd)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 23، 2026، 10:41ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C/6675 "2026-10-23T10:41:26Z")

</div>

به آقای خویی نسبت داده می شود که ایشان قائل به این مطلب هستند که جمع عرفی در بین خطابات تکلیفی مطرح می شود، نه خطابات ارشادی. اما آنچه به نظر می رسد که مبنای آقای خویی بوده که مبنای صحیحی است، این است که خطابی مانند «ین…

---

## [بررسی راهکار آقای خویی در حل تعارض روایات اقتدا به امام جماعت در رکوع](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B9/6674)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@Hamid.brd](https://mobahasah.ir/u/Hamid.brd)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 23، 2026، 9:32ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B9/6674 "2026-10-23T09:32:36Z")

</div>

اقتدا به امام جماعت در رکوع تعارض روایات بحث در مورد تعارض بین دو طایفه از روایات بود. روایات طایفه اول دلالت می کرد که ادراک امام در حال رکوع برای اقتدا کافی است. «فِي الرَّجُلِ إِذَا أَدْرَكَ الْإِمَامَ وَ هُوَ رَاكِعٌ…

---

## [بررسی وثاقت زیاد بن مروان قندی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C/6673)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@Hamid.brd](https://mobahasah.ir/u/Hamid.brd)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 23، 2026، 8:56ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C/6673 "2026-10-23T08:56:27Z")

</div>

بررسی وثاقت زیاد بن مروان قندی زیاد بن مروان قندی و علی بن ابی حمزه بطائنی از رؤسای واقفه هستند. آقای خویی زیاد را ثقه می دانند زیرا شیخ مفید در کتاب ارشاد در مورد او بیان می کند که: «مِنْ خَاصَّتِه\[1\] وَ ثِقَاتِهِ وَ أَ…

---

## [تبدیل سند در اسناد روایات و بررسی نظریه شیخ الشریعه در سند سمره بن جندب](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%86-%D8%AC%D9%86%D8%AF%D8%A8/6672)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 21، 2026، 6:43ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%86-%D8%AC%D9%86%D8%AF%D8%A8/6672 "2026-10-21T18:43:41Z")

</div>

روایت لا ضرر و داستان سمره را مرحوم شیخ صدوق نقل میکند و در سند آن سعد آبادی است که ضعیف است. بعضی با راه تبدیل سند خواستند آن سند را تصحیح بکند. تبدیل سند یک داستانی دارد، داستان مفصلی دارد و فی الجمله درست است. مثلا …

---

## [تبیین دوران امر بین مجاز ‌و اشتراک در آیه ۲۲ سوره مبارکه نساء](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%E2%80%8C%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%DB%B2%DB%B2-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%A1/6669)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@elyasZamzam](https://mobahasah.ir/u/elyasZamzam)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 19، 2026، 3:14ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%E2%80%8C%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%DB%B2%DB%B2-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%A1/6669 "2026-10-19T15:14:26Z")

</div>

یکی از موارد شک بین اشتراک و مجاز آیه « و لا تنکحوا ما نکح آباءکم من النساء» ( نساء۲۲) را ذکر کرده اند. شک در این است که آیا نکاح مشترک است بین آمیزش و عقد خاص، یا نکاح به معنای عقد خاص است اما به معنای آمیزش، مجازی است…

---

## [استقلال و عدم استقلال قاعده لا ضرر برای مستند واقع شدن احکام و بررسی آن](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%84%D8%A7-%D8%B6%D8%B1%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%86/6667)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 18، 2026، 4:46ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%84%D8%A7-%D8%B6%D8%B1%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%86/6667 "2026-10-18T16:46:52Z")

</div>

مرحوم آغاضیاء ادعا کرده مواردی که فقهاء در قاعده لاضرر وارد کردند و به آن تشبث کردند، اگر ما بودیم و این قاعده، یا هیچیک از آن موارد را اثبات نمی‌کند یا لااقل مساوی نیست و بعض از فروض را اثبات می‌کند و بعضی را اثبات نمی‌…

---

## [جمع عرفی در خطابات ارشادی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C/6659)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@علی\_سلیمانی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 17، 2026، 12:13ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C/6659 "2026-10-17T12:13:24Z")

</div>

جمع عرفی در خطابات ارشادی در تعارض روایات مربوط به نسیان نجاست لباس، صحیحه ثانیه زراره و موثقه سماعه بر لزوم اعاده نماز دلالت دارند؛ چنان‌که در صحیحه زراره آمده است: «قَالَ تُعِيدُ الصَّلَاةَ وَتَغْسِلُهُ». همچنین در …

---

## [تاثیر شخصیت راویان در استنباط از روایات](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B7-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA/6658)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@MahdiKazemi](https://mobahasah.ir/u/MahdiKazemi)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 17، 2026، 9:40ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B7-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA/6658 "2026-10-17T09:40:57Z")

</div>

پرسش: آيا شخصيت راويان مى‌تواند بر نوع استنباط ما از روايت تأثير بگذارد؟ به عبارت ديگر آيا بحث‌هاى رجال الحديثى مى‌تواند بر فقه الحديث ما در استنباط فقهى تأثير بگذارد؟ آيت‌الله شبيرى زنجانى: بله، به هر حال وقتى كسى از ا…

---

## [تفکیک مرحوم آیت حکیم میان اباحۀ اقتضایی و لااقتضایی در بحث شروط مخالف کتاب و سنّت](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AD%DB%80-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%84%D8%A7%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B3%D9%86%D9%91%D8%AA/6657)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 17، 2026، 6:08ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AD%DB%80-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%84%D8%A7%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B3%D9%86%D9%91%D8%AA/6657 "2026-10-17T06:08:40Z")

</div>

جلسۀ 2 دی 1386 تفکیک مرحوم آیت حکیم میان اباحۀ اقتضایی و لااقتضایی در بحث شروط مخالف کتاب و سنّت در برخی ادله گفته شده تنها شروطی نافذ و لازم به مراعات هستند که مخالف کتاب و سنّت نباشند. از سوی دیگر، در ادلۀ شرعی مواردی …

---

## [تفصیل مرحوم آیت الله حکیم در تشخیص حدود و ثغور موضوعات مذکور در ادلۀ تشریع](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D8%AB%D8%BA%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B0%DA%A9%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%84%DB%80-%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9/6656)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 17، 2026، 6:03ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D8%AB%D8%BA%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B0%DA%A9%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%84%DB%80-%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9/6656 "2026-10-17T06:03:54Z")

</div>

جلسۀ 2 دی 1386 تفصیل مرحوم آیت الله حکیم در تشخیص حدود و ثغور موضوعات مذکور در ادلۀ تشریع پرسش آن است که وقتی شارع مقدس در دلیل تشریع، حکمی را برای موضوعی تشریع می‌کند، چگونه باید حدود و ثغور آن را تعیین کرد؟ استاد سید …

---

## [دو تقریب از شهید صدر و مرحوم آغاضیا برای حل مشکل ثبوتی تعلق خطاب به ناسی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%88-%D8%AA%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C/6654)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 6:03ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%88-%D8%AA%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C/6654 "2026-10-16T18:03:25Z")

</div>

آیا تکلیف ناسی بما عدای جزء منسی امکان دارد یا کما قال مرحوم شیخ انصاری امکان ندارد؟ اما بعضی از اصولیون ادعا کردند که می‌توان عمل ناسی را بما عدای جزء منسی، مامور به قرار داد. مرحوم آخوند دو بیان ارائه کرد که در هر دو، …

---

## [حرمت سجود برای غیر خدا و بررسی سجده برای حضرت آدم و سجده برای حضرت یوسف](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D8%B3%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D8%AF%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81/6653)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 6:02ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D8%B3%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D8%AF%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81/6653 "2026-10-16T18:02:34Z")

</div>

مرحوم خوئی نسبت به امر به سجود برای حضرت آدم یا سجده حضرت یعقوب برای یوسف را با توجه به اینکه سجده به خدا اختصاص دارد، دو راه حل بیان کرده است: راه‌حل نخست: سجود در برابر آدم بوده ولی برای خدا بوده. یعقوب و فرزندانش که …

---

## [وجوب نفسی تعلم احکام شریعت و مناقشه در وجوب طریقی آن در مساله تعلم ذکر تشهد](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D9%86%D9%81%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B4%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%B0%DA%A9%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%AF/6652)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 6:01ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D9%86%D9%81%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B4%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%B0%DA%A9%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%AF/6652 "2026-10-16T18:01:40Z")

</div>

مساله ضرورت تعلم، در چند جا از مسائل صلاة تکرار شده است. در اینجا نیز مطرح است. ظاهر کلمات مشهور و مرحوم سید در اینجا و در چند مورد مثل باب اجتهاد و تقلید آن است که تعلم یک واجب شرعی است. دلیل آن روایات کثیره‌ای است که ب…

---

## [سلام اول نماز (سلام بر نبی «ص») از توابع و ملحقات بودن تشهد یا از منضمات سلام نماز](https://mobahasah.ir/t/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%A8%DB%8C-%C2%AB%D8%B5%C2%BB-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D9%88-%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B6%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2/6651)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 6:00ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%A8%DB%8C-%C2%AB%D8%B5%C2%BB-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D9%88-%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B6%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2/6651 "2026-10-16T18:00:56Z")

</div>

مرحوم سید نسبت به اینکه سلام بر نبی از توابع تشهد است یا اینکه از منضمات و لواحق سلام است، فرمود از توابع تشهد است ولی مرحوم حکیم فرموده بر اساس ظاهر خبر ابی‌بکر حضرمی و ابی‌بصیر و ابی‌بصیر طویله، از توابع تسلیم است. فرم…

---

## [بررسی معقول بودن جزء مستحب برای واجب و تطبیق آن بر السلام علیکم...در صورت خواندن السلام علینا](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AC%D8%B2%D8%A1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%A8-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%85%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%86%D8%A7/6650)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 6:00ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AC%D8%B2%D8%A1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%A8-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%85%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%86%D8%A7/6650 "2026-10-16T18:00:09Z")

</div>

مرحوم سید فرموده است: صرف الوجود سلام واجب است و با اولین وجود محقق می‌شود لذا با گفتن اولین سلام، ‌از نماز خارج می‌شود و وجهی ندارد که السلام علیکم واجب باشد و این نکته نزد ایشان مفروغ بوده. البته در روایت ابی‌بصیر به ه…

---

## [بحثی در باب قرینه سیاق در آیات قرآن کریم](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%AD%D8%AB%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85/6649)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@elyasZamzam](https://mobahasah.ir/u/elyasZamzam)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 5:49ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%AD%D8%AB%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85/6649 "2026-10-16T17:49:56Z")

</div>

از نظر ما در آیات شریفه قرآن کریم، که در فاصله زمانی نازل شده اند، هر چند با ترتیب الهی و با عنایت رسول الله در تالیف قرار گرفته اند، نمیتوان به قرینه سیاق تمسک کرد مگر اینکه احراز کنیم که آیاتی در یک مقام نازل شده اند. …

---

## [جواز اخذ به اطلاق در موضوعات و عدم جواز در محمولات حکم شرعی از دیدگاه محقق حائری](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%AD%D8%A7%D8%A6%D8%B1%DB%8C/6648)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@elyasZamzam](https://mobahasah.ir/u/elyasZamzam)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 5:48ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%AD%D8%A7%D8%A6%D8%B1%DB%8C/6648 "2026-10-16T17:48:44Z")

</div>

مبنای استاد ما سید کاظم حائری در بحث اطلاق به تبع استاد شهیدشان این است که اطلاق در موضوعات احکام جاری است، اما در محمولات جاری نیست. مثلا اگر در روایتی آمد «العالم محترم یجب اکرامه» ، چون « عالم» موضوع است، اطلاق دارد و…

---

## [بحثی در باب لزوم و وجوب اقامه عدل](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%AD%D8%AB%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D9%84/6647)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@elyasZamzam](https://mobahasah.ir/u/elyasZamzam)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 5:47ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%AD%D8%AB%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D9%84/6647 "2026-10-16T17:47:16Z")

</div>

برخی در اقامه دلیل عقلی بر ولایت فقیه به لزوم و وجوب اقامه عدل استدلال کرده اند و بعد اقامه کننده را فقیه دانسته اند. به نظر ما اینطور نیست که هر چیزی که عدل باشد، عدمش ظلم باشد و لزوم اقامه داشته باشد؛ مثل احسان به مرد…

---

## [نکته ای در استفاده حکم شرعی از قاعده قبح ترجیح مرجوح](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%82%D8%A8%D8%AD-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD-%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%88%D8%AD/6646)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@elyasZamzam](https://mobahasah.ir/u/elyasZamzam)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 5:45ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%82%D8%A8%D8%AD-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD-%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%88%D8%AD/6646 "2026-10-16T17:45:54Z")

</div>

کبرای قبح ترجیح مرجوح در جاهای مختلفی از آن استفاده میشود. مثلا در دلیل انسداد میگویند پس از انسداد باید به ظن عمل کرد؛ چون عمل به موهومات ترجیح مرجوح است. همچنین در تقلید از اعلم هم گفته اند، تقلید از غیر اعلم با وجود …

---

## [اجرای برائت در مستحبات نفسی و تطبیق آن بر مساله خواندن قنوت به فارسی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C/6645)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 15، 2026، 4:36ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C/6645 "2026-10-15T04:36:32Z")

</div>

نسبت به اصل عملی، گفتیم فرمایش مرحوم خوئی در هر دو مقام صحیح است. ادله لفظیه اطلاق ندارند و اگر شک کردیم آیا وظیفه قنوتیه به عنوان مستحب خاص، به عربیت مشروط است یا نه، در صغریات این بحث داخل است که آیا در مستحبات، اصل عم…

---

## [مساله جواز نفرین دشمن در قنوت نماز به شرط عدم وصول نفرین به حد ظلم](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D8%AF-%D8%B8%D9%84%D9%85/6644)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 15، 2026، 4:27ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D8%AF-%D8%B8%D9%84%D9%85/6644 "2026-10-15T04:27:20Z")

</div>

يجوز في القنوت الدعاء على العدو بغير ظلم و تسميته ‌كما يجوز الدعاء لشخص خاص مع ذكر اسمه‌. اطلاقات فرموده دعا جایز است و حدی برای آن وجود ندارد. مضافاً نص خاص نقل شده که انسان می‌تواند دشمنش را لعنت کند: مُحَمَّدُ بْنُ …

---

## [دعای ملحون در قنوت نماز و تاثیر آن در إجزاء وظیفه قنوتی و عدم آن](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A5%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1-%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%D9%87-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D9%86/6643)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 15، 2026، 4:24ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A5%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1-%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%D9%87-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D9%86/6643 "2026-10-15T04:24:16Z")

</div>

در مساله 7 از مسائل قنوت، ظاهر تعبیر مرحوم سید آن است که با دعای ملحون نیز وظیفه استحبابی قنوت نیز امتثال می‌شود و این را از اطلاق مقامی برداشت می‌کنیم چون اگر با دعای ملحون، وظیفه استحبابی ادا نمی‌شد، باید تذکر می‌داد. …

---

## [نذر قنوت در نماز و ترک سهوی یا عمدی آن و بررسی صحت و بطلان نماز در صورت ترک](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B0%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%B3%D9%87%D9%88%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%DA%A9/6642)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 15، 2026، 4:16ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B0%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%B3%D9%87%D9%88%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%DA%A9/6642 "2026-10-15T04:16:08Z")

</div>

اگر مکلف نذر کرده که مثلا هر نمازی را با قنوت اداء کند. وفاء به نذر واجب است ولی اگر مکلف قنوت را ترک کرد، تارة سهوا و اخری عمدا. چه حکمی دارد؟ نسبت به سهوی که مشکلی ندارد و ظاهر نذر این است که عند الالتفات اتیان می‌شود…

---

## [بررسی دائره و محدوده فحص و موارد خروج مکلف از لا یعلم به یعلم با سهولت](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B5-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D9%85%DA%A9%D9%84%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D8%A7-%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D9%87%D9%88%D9%84%D8%AA/6641)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 15، 2026، 4:12ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B5-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D9%85%DA%A9%D9%84%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D8%A7-%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D9%87%D9%88%D9%84%D8%AA/6641 "2026-10-15T04:12:07Z")

</div>

آیا رفع ما لایعلمون اطلاق دارد و شامل جایی می‌شود که خروج مکلف از لایعلم بسهولة محقق شود؟ مثل اینکه مکلف در اتاقی قرار دارد که پرده دارد و نمی‌داند طلوع فجر شده و نمی‌داند آیا اکل و شرب حرام است یا اینکه نشده. آیا می‌توا…

---

## [دلالت اطلاق مقامی بر تشابه مصادیق متعدد یک طبیعت](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA/6640)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:14ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA/6640 "2026-10-14T10:14:33Z")

</div>

جلسۀ 26 آذر 1386 دلالت اطلاق مقامی بر تشابه مصادیق متعدد یک طبیعت طبائعی که مصادیق متعدد دارند؛ به خصوص طبائعی که مخترعۀ شرع هستند؛ اگر شارع مقدس نسبت به برخی افراد طبیعت، کیفیت خاصی بیان کند، در صورتی که مشروعیت سائر اف…

---

## [دلالت اطلاق مقامی بر عدم وجود الزام نسبت به اموری که مورد غفلت نوعیه است](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%BA%D9%81%D9%84%D8%AA-%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/6639)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:11ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%BA%D9%81%D9%84%D8%AA-%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/6639 "2026-10-14T10:11:45Z")

</div>

جلسۀ 26 آذر 1386 دلالت اطلاق مقامی بر عدم وجود الزام نسبت به اموری که مورد غفلت نوعیه است یکی دیگر از نکاتی که می‌توان با تمسک به اطلاق مقامی، آن را اثبات کرد، عدم الزام نسبت به اموری است که مورد غفلت نوعیه است. یکی از …

---

## [حکم به ترخیص متلازمین با تمسک به اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6638)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:09ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6638 "2026-10-14T10:09:18Z")

</div>

جلسۀ 26 آذر 1386 حکم به ترخیص متلازمین با تمسک به اطلاق مقامی گاهی شارع، در مورد برخی امور، حکم ترخیصی صادر می‌کند؛ ولی آن شیء مرخّصٌ‌فیه یک ملازم دائمی یا غالبی دارد که حکمش توسط شارع، به صراحت بیان نشده است. پرسش آن اس…

---

## [حمل بر حدّ متعارف با تمسک به اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D8%AF%D9%91-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6637)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:07ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D8%AF%D9%91-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6637 "2026-10-14T10:07:08Z")

</div>

جلسۀ 25 آذر 1386 حمل بر حدّ متعارف با تمسک به اطلاق مقامی در برخی ادله، مفاهیمی وجود دارد که در مقام تحدید از آنها استفاده شده ولی این مفاهیم، حدّ مشخصی ندارند و دارای کم و زیاد هستند. مثلاً شرط مشروعیت تیمّم آن است که …

[Previous page](https://mobahasah.ir/latest.md?page=1)

[Next page](https://mobahasah.ir/latest.md?page=3)
