# Latest **URL:** https://mobahasah.ir/latest.md [آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md) --- ## [به مباحثه، تالار علمی فقاهت خوش آمدید! 👋](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AD%D8%AB%D9%87%D8%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%81%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF/5)
**Author:** [@system](https://mobahasah.ir/u/system)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 17، 2025، 9:26ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AD%D8%AB%D9%87%D8%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%81%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF/5 "2025-01-17T21:26:54Z")
خیلی خوشحالیم که به ما ملحق شدی. مباحثه، تالار علمی فقاهت مباحثه، تالار علمی فقاهت - انجمنی تخصصی برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به مباحث اسلامی چند کار وجود دارد که می‌توانید برای شروع انجام دهید: :speaking\_head: خود… --- ## [عدم بازدارندگی ساخت و نگه داری سلاح هسته ای](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%88-%D9%86%DA%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C/6348)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 3\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:32ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%88-%D9%86%DA%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C/6348 "2026-09-24T13:32:27Z")
بازدارندگی سلاح کشتار جمعی مطلب اول: معنای بازدارندگی بازدارندگی در اصطلاح حقوقی یعنی ایجاد وضعیتی که هزینه ارتکاب یک رفتاری از فایده آن بیشتر بشود به گونه ای که طرف مقابل بداند اگر این رفتار را انجام داد، به مجازات یا … --- ## [وظیفه خبرگان انتخاب نیست، بلکه کشف حاکم اسلامی است](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%D9%87-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%8C-%D8%A8%D9%84%DA%A9%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/5694)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 9\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:26ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%D9%87-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%8C-%D8%A8%D9%84%DA%A9%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/5694 "2026-09-24T13:26:10Z")
:light\_bulb: دلالت مقبوله عمر بن حنظله بر کشف صلاحیت، نه جعل حاکمیت حضرت (ع) می فرمایند: \[!quote\] فَلْيَرْضَوْا بِهِ حَكَماً فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِماً یعنی کسی که این شرایط را داشت، منِ امام او را … --- ## [نقد حجیت ذاتی قطع در اندیشه امام خمینی؛ تفکیک لوازم ماهیت از لوازم وجود](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B0%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%9B-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF/6137)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 2\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:23ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B0%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%9B-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF/6137 "2026-09-24T13:23:49Z")
مقدمه: بیان خلط لازمه ماهیت و وجود مرحوم امام خمینی (ره) تأکید می‌کنند که برخی علما لازمه ماهیت را با لازمه وجود خلط کرده‌اند. این خلط، ریشه بسیاری از اشکالات در بحث حجیت قطع است، جایی که لوازم ذاتی قطع (لازمه ماهیت) با … --- ## [تولد الزام از ادراک عقلی | نقد مبنای آیت‌الله خویی در شأن عقل](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A3%D9%86-%D8%B9%D9%82%D9%84/6076)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 4\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:13ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A3%D9%86-%D8%B9%D9%82%D9%84/6076 "2026-09-24T13:13:19Z")
:small\_blue\_diamond: تبیین مبنای آیت‌الله خویی: عقل، صرفاً قوه ادراک آیت‌الله خویی (ره) در تبیین شأن عقل بر این باورند که عقل صرفاً یک قوه مدرکه و دراکه است و شأنی فراتر از آن ندارد. ایشان تأکید دارند که ایجاب و الزام (ی… --- ## [نقد نظر آخوند در تفصیل بین فعلی من جمیع الجهات و غیر فعلی در منجزیت علم اجمالی](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%86-%D8%AC%D9%85%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C/6354)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 4\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:08ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%86-%D8%AC%D9%85%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C/6354 "2026-09-24T13:08:51Z")
نظریه «فعلیت من جمیع الجهات» در اصول عملیه :small\_blue\_diamond: مسئله محوری در اصول فقه، همواره این پرسش مطرح بوده که آیا اصول عملیه مرخصه (مانند برائت، طهارت، حلّیت) در همه موارد قابل جریان هستند؟ پاسخ مرحوم آخوند خراس… --- ## [تفکیک اقتضاء، إنشاء، فعلیت و تنجز: پاسخ به اشکالات قاعده ملازمه](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%87/6200)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 4\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:05ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%87/6200 "2026-09-24T13:05:47Z")
نکته: با توضیحی که در تبیین کلام مرحوم آقاضیاء ارائه شد، امکان پاسخ‌گویی به اشکالات آقایان شهیدی، گنجی، تبریزی و وحید خراسانی روشن می‌شود. منشأ این اشکالات آن است که میان اقتضاء، إنشاء، فعلیت و تنجّز و نیز میان مصالح و م… --- ## [حجیت اجماع و معیار کاشفیت | نقدی بر مفهوم «اجماع عند الکل»](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9-%D9%88-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%C2%AB%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9-%D8%B9%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%84%C2%BB/6154)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 2\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:01ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9-%D9%88-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%C2%AB%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9-%D8%B9%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%84%C2%BB/6154 "2026-09-24T13:01:33Z")
در تبیین مراد از «اجماع عند الکل»، باید توجه داشت که این تعبیر مبتنی بر نوعی مسامحه اصطلاحی است و بر اتفاق جمیع فقها به‌معنای حقیقی کلمه دلالت ندارد. آنچه در مقام استدلال و نیل به حجیت اهمیت دارد، اتفاقِ آن دسته از فقهائ… --- ## [اعراض از مالکیت از منظر آیت الله شبیری زنجانی«رحمه الله»](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C%C2%AB%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%C2%BB/6566)
**Author:** [@user582](https://mobahasah.ir/u/user582)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 8:48ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C%C2%AB%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%C2%BB/6566 "2026-09-24T08:48:15Z")
اعراض صور مختلفی دارد. در برخی موارد قطعاً مال از ملک مالک خارج نمی­شود؛ مثل اینکه شخص فقط قصد اعراض داشته باشد. مواردی نیز مشکوک است که با اعراض، ملکیت سلب می­شود. برای این موارد میتوان به این دو مورد اشاره نمود: مالک… --- ## [اقتدا به نمازی که جایز الاقتدا نیست](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/6565)
**Author:** [@عادل\_نصاری\_حیاوی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84_%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D9%88%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 6:12ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/6565 "2026-09-24T06:12:26Z")
مسئله ۲۳: «اذا نوی الاقتداء بمن یصلی صلاة لا یجوز الاقتداء فیها.» اقتدا کرد بعد از نماز حالا فرض کنید دید امام جماعت نافله نماز صبحش را داشته می‌خوانده. این نیت نماز فریضه صبح کرده مرحوم بروجردی می‌گوید: «صحتها محل اشکا… --- ## [محقق عراقی و صحیحه ثالثه زراره](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87/6564)
**Author:** [@عادل\_نصاری\_حیاوی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84_%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D9%88%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 6:00ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87/6564 "2026-09-24T06:00:21Z")
محقق عراقی اشکال کردند که نتیجۀ بنای بر عدم اتیان رکعت رابعه در مورد شک در رکعت سه و چهار، رکعت رابعه منفصله نیست. بر فرض که مفاد این صحیحه ضمّ رکعت رابعه متصله باشد نیز استصحاب برای آن مفید نیست. زیرا استصحاب عدم اتیان … --- ## [روایت دال بر اجزاء امر ظاهری](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C/6562)
**Author:** [@user488](https://mobahasah.ir/u/user488)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 20، 2026، 4:08ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C/6562 "2026-09-20T04:08:12Z")
این روایت صحیح السند زیر دلالت بر اجزاء امر ظاهری از امر واقعی نمی کنه؟ (این عبارتش: «أَيُّ رَجُلٍ رَكِبَ أَمْراً بِجَهَالَةٍ فَلاَ شَيْءَ عَلَيْهِ») مُوسَى بْنُ اَلْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ اَلصَّمَدِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ أ… --- ## [بررسی شمول تعبیر " رویتُه" در مشیخه صدوق نسبت به تعبیر " رُوی عن "](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AA%D9%8F%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AE%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%82-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%8F%D9%88%DB%8C-%D8%B9%D9%86/6561)
**Author:** [@Safari](https://mobahasah.ir/u/Safari)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 19، 2026، 12:36ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AA%D9%8F%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AE%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%82-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%8F%D9%88%DB%8C-%D8%B9%D9%86/6561 "2026-09-19T12:36:11Z")
۱. طرح مسأله یکی از مؤیداتى که مرحوم شیخ صدوق بین “قال” و “رَوی عنه” در فقيه فرق نمی‌گذارد این است که شبیه همین بحث صیغه جزمی و صیغه غیر جزمی\_در مواردی که نام راوی در اول سند فقیه آمده مطرح است. شیخ صدوق در مواردی گفته … --- ## [تحلیل ادبی آیه وضو](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D9%88%D8%B6%D9%88/6560)
**Author:** [@Moumivand](https://mobahasah.ir/u/Moumivand)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 18، 2026، 6:52ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D9%88%D8%B6%D9%88/6560 "2026-09-18T18:52:00Z")
مبحث ادبی و فقهی استدلال بر «وجوب مسح بعض سر» در کلام آیت‌الله خویی. در تبیین چگونگی استفاده مسح بخش‌هائی از سر و پا از آیه وضو، روایتی معتبر (که شیخ صدوق آن را نقل کرده است) وجود دارد که در آن زرارة از امام باقر (علیه … --- ## [🧠 فقیهی که می‌گفت: «حتی اگر درباره شماره صفحه است، سؤال کن!»](https://mobahasah.ir/t/%F0%9F%A7%A0-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D9%81%D8%AA-%C2%AB%D8%AD%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%8C-%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D9%86%C2%BB/6559)
**Author:** [@عادل\_نصاری\_حیاوی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84_%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D9%88%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 18، 2026، 4:38ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%F0%9F%A7%A0-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D9%81%D8%AA-%C2%AB%D8%AD%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%8C-%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D9%86%C2%BB/6559 "2026-09-18T16:38:53Z")
در بسیاری از کلاس‌ها، شاگرد وقتی سؤالش را خیلی سطحی می‌بیند، ممکن است از پرسیدن آن خجالت بکشد. اما در روش آموزشی آیت‌الله سیستانی، قضیه متفاوت بوده است. در گزارش رسمی درباره شیوه تدریس ایشان آمده که در پایان درس، شاگرد… --- ## [مسجد خضرا ومسیر یک مرجعیت](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%AE%D8%B6%D8%B1%D8%A7-%D9%88%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AC%D8%B9%DB%8C%D8%AA/6558)
**Author:** [@عادل\_نصاری\_حیاوی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84_%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D9%88%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 18، 2026، 4:29ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%AE%D8%B6%D8%B1%D8%A7-%D9%88%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AC%D8%B9%DB%8C%D8%AA/6558 "2026-09-18T16:29:02Z")
در سال ۱۴۰۹ق، هنگامی که آیت‌الله سید ابوالقاسم خویی بیمار شده بود، از آیت‌الله سیستانی خواست که به جای ایشان در مسجد خضرا در نجف نماز جماعت اقامه کند. ایشان ابتدا نپذیرفت؛ اما آیت‌الله خویی بر درخواست خود تأکید کرد و سر… --- ## [تفاوت «صح علی اشکال» با «فی صحته اشکال»](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%C2%AB%D8%B5%D8%AD-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%C2%AB%D9%81%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84%C2%BB/6557)
**Author:** [@Hamid.brd](https://mobahasah.ir/u/Hamid.brd)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 18، 2026، 11:27ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%C2%AB%D8%B5%D8%AD-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%C2%AB%D9%81%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84%C2%BB/6557 "2026-09-18T11:27:47Z")
صاحب عروه جماعت را بدون قصد قربت نیز صحیح دانستند. آقای سیستانی در تعلیقه به کلام ایشان فرموده اند: «على إشكال»\[1\] یعنی ایشان می پذیرند که این نماز صحیح است اما مطلب چندان واضح نیست. اگر ایشان می فرمودند: «فیه اشکال» یعن… --- ## [بررسی جریان برائت در شرایط نماز جماعت](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA/6556)
**Author:** [@Hamid.brd](https://mobahasah.ir/u/Hamid.brd)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 18، 2026، 11:10ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA/6556 "2026-09-18T11:10:44Z")
کلام شیخ انصاری بیان شد که شیخ انصاری قائل هستند که عمومات دلالت می کنند که اصل، عدم مشروعیت در جماعت است مگر مواردی که با دلیل استثنا شوند. عمده عموم مورد نظر ایشان «لا صلاة الا بفاتحة الکتاب» است که دلالت می کند که خو… --- ## [تفکیک یقین روانشناختی و معرفت‌شناختی در قطع طریقی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%DB%8C%D9%82%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C/6073)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 2\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 16، 2026، 8:16ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%DB%8C%D9%82%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C/6073 "2026-09-16T08:16:04Z")
سؤال یکی از طلاب: قاطع که اصلا احتمال خلاف نمی دهد تا بخواهد مقدمات قطع خود را بررسی کند. پاسخ استاد: قطع یعنی قاطع در متعلق قطعِ خود احتمال خطا نمی دهد اما این یک علم حصولی است و ذات علم حصولی، ابطال پذیری است. در علم … --- ## [آیت الله سیستانی وظاهر صحیحه ثالثه زراره](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87/6553)
**Author:** [@عادل\_نصاری\_حیاوی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84_%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D9%88%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 15، 2026، 8:36ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87/6553 "2026-09-15T08:36:45Z")
آقای سیستانی فرمودند: ما ادعای ابن بابویه (والد صدوق) و ابن جنید را، که ظاهر صحیحه ضم رکعت متصله است، قبول داریم؛ چون ندارد که «یتشهد و یسلم ثم یقوم فیأتی برکعة اخری». ولکن هر ظهوری حجت نیست؛ ما در فهم مقاصد ائمۀ اطهار، … --- ## [تفاوت اطلاق حکمی (یا همان اطلاق لفظی) با اطلاق مقامی از نگاه شهید صدر](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AD%DA%A9%D9%85%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6552)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:11ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AD%DA%A9%D9%85%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6552 "2026-09-14T13:11:31Z")
جلسۀ 14 آذر 1386 تفاوت اطلاق حکمی (یا همان اطلاق لفظی) با اطلاق مقامی از نگاه شهید صدر شهید صدر از دو تعبیر اطلاق حکمی و اطلاق مقامی استفاده نموده و این دو را در مقابل یکدیگر قرار داده است. ولی خود ایشان در حلقات، به جای… --- ## [کتاب تجدید الدوارس؛ احیاگر مبانی قدما](https://mobahasah.ir/t/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%9B-%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7/6551)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:09ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%9B-%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7/6551 "2026-09-14T13:09:13Z")
جلسۀ 14 آذر 1386 کتاب تجدید الدوارس؛ احیاگر مبانی قدما تجدید الدوارس کتابی است که مرحوم معزّی نوشته است و به قول خود ایشان روش‌های قدمای اصحاب را ایشان خواسته که زنده کند و عقیده‌شان این است که متأخرین از آن سبک قبل از ع… --- ## [روش ابهام‌زدائی از سؤالات راویان](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%A6%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/6550)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:07ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%A6%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/6550 "2026-09-14T13:07:07Z")
جلسۀ 14 آذر 1386 روش ابهام‌زدائی از سؤالات راویان اگر به روایات مراجعه کنید غالبا سؤالات سائلین به طور کامل نقل نشده است. مثلا می‌پرسد: «سألت أبا الحسن علیه السلام عن الجبن» اما معنای این سؤال چیست؟ یعنی چه که از پنیر سؤ… --- ## [لزوم توجه به خاستگاه صدور روایات معصومان علیهم السلام](https://mobahasah.ir/t/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/6549)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:04ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/6549 "2026-09-14T13:04:54Z")
جلسۀ 14 آذر 1386 لزوم توجه به خاستگاه صدور روایات معصومان علیهم السلام در یک تقسیم‌بندی میتوان گفت، روایات ما، گاه مسبوق به سؤال هستند و گاه ابتدائی. روایات مسبوق به سؤال، روایاتی هستند که معصومان علیهم السلام، در پاسخ ب… --- ## [امضای دیدگاه عامه با تمسّک به اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6548)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:57ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6548 "2026-09-14T12:57:28Z")
جلسۀ 14 آذر 1386 امضای دیدگاه عامه با تمسّک به اطلاق مقامی نکته مهمی که در بحث اطلاق مقامی مفید است، این است که اگر احیانا ائمه معصومین هیچ مطلبی بر خلاف فقهای عامه نگفتند، معنایش امضاء ما علیه العامه است. این خودش یکی ا… --- ## [تمسّک به اطلاق شرط، برای اثبات علیّت انحصاری آن برای جزاء](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1/6547)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:53ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1/6547 "2026-09-14T12:53:53Z")
جلسۀ 13 آذر 1386 تمسّک به اطلاق شرط، برای اثبات علیّت انحصاری آن برای جزاء در بحث مفهوم شرط، گفته‌اند باید علیّت انحصاری شرط برای جزاء اثبات شود تا بتوان با نفی شرط، نفی جزاء را نتیجه گرفت و به مفهوم قائل شد. محقق نائین… --- ## [تدقیق در معنای سنخ الحکم و شخص الحکم](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D9%88-%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85/6546)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:50ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D9%88-%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85/6546 "2026-09-14T12:50:38Z")
جلسۀ 13 آذر 1386 تدقیق در معنای سنخ الحکم و شخص الحکم در بحث مفهوم شرط گفته شده، محمول باید سنخ الحکم باشد نه شخص الحکم. اینک قصد داریم در این زمینه نکاتی را گوشزد کنیم. در قضیۀ «زید عالمٌ» زید، موضوع است، و عالم محمول … --- ## [تبیین اصالة التطابق بین عالم ثبوت و عالم اثبات](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA/6545)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:45ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA/6545 "2026-09-14T12:45:55Z")
جلسۀ 12 آذر 1386 تبیین اصالة التطابق بین عالم ثبوت و عالم اثبات محقق نائینی، در بحث مفهوم شرط، برای اثبات علّیت شرط برای جزاء به اصل تطابق میان عالم ثبوت و اثبات تمسک جسته است. ایشان می‌فرماید همانطور که در عالم اثبات، ش… --- ## [بررسی صلاحیت تقدم ذکری شرط بر جزاء، برای افهام علیّت آن](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D8%AF%D9%85-%D8%B0%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A2%D9%86/6544)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:32ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D8%AF%D9%85-%D8%B0%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A2%D9%86/6544 "2026-09-14T12:32:06Z")
جلسۀ 12 آذر 1386 بررسی صلاحیت تقدم ذکری شرط بر جزاء، برای افهام علیّت آن در بحث مفهوم شرط، گفته‌اند باید ثابت شود شرط علّت جزاء است، تا با انتفائش، حکم به انتفای جزاء شود و مفهوم شرط ثابت شود. یکی از تقریباتی که برای اث… --- ## [اشکال شهید صدر به دلالت اطلاقی جملۀ شرطیه بر علیّت انحصاری شرط برای جزاء](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%84%DB%80-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1/6543)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:24ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%84%DB%80-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1/6543 "2026-09-14T12:24:31Z")
جلسۀ 11 آذر 1386 اشکال شهید صدر به دلالت اطلاقی جملۀ شرطیه بر علیّت انحصاری شرط برای جزاء یکی از تقریباتی برای اثبات مفهوم جملۀ شرطیه، مطرح شد، این بود که اطلاق قضیۀ شرطیه بر ترتّب همیشگی جزاء بر شرط دلالت می‌کند که لازم… [Next page](https://mobahasah.ir/latest.md?page=1)