# بررسی راویان

**URL:** https://mobahasah.ir/c/rejal/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/87.md

[آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md)

---

## [About the بررسی راویان category](https://mobahasah.ir/t/about-the-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-category/89)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@system](https://mobahasah.ir/u/system)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 17، 2025، 9:30ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/about-the-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-category/89 "2025-01-17T21:30:14Z")

</div>

در این بخش موضوعات مربوط به راویان و سند احادیث مطرح می شود

---

## [نزاع در وثاقت محمد بن عیسی](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C/2452)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@عطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 5\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 13، 2026، 3:04ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C/2452 "2026-09-13T03:04:32Z")

</div>

استاد سید محمد جواد شبیری در درس فقه جلسه 10 مورخ 27مهر1400 فرمودند: از قدیم در مورد وثاقت محمد بن عیسی بحثهایی وجود داشته است. محقق خویی تصور نموده است که این بحث در خصوص روایات محمد بن عیسی عن یونس است و شواهدی بر ای…

---

## [تحقیق و تشخیص رجالی ابن سنان در نقل اَلْبَرْقِيِّ عَنِ اِبْنِ سِنَانٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ جَابِرٍ - محمد یا عبدالله؟](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82-%D9%88-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%A7%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%A8%D9%8E%D8%B1%D9%92%D9%82%D9%90%D9%8A%D9%91%D9%90-%D8%B9%D9%8E%D9%86%D9%90-%D8%A7%D9%90%D8%A8%D9%92%D9%86%D9%90-%D8%B3%D9%90%D9%86%D9%8E%D8%A7%D9%86%D9%8D-%D8%B9%D9%8E%D9%86%D9%92-%D8%A5%D9%90%D8%B3%D9%92%D9%85%D9%8E%D8%A7%D8%B9%D9%90%D9%8A%D9%84%D9%8E-%D8%A8%D9%92%D9%86%D9%90-%D8%AC%D9%8E%D8%A7%D8%A8%D9%90%D8%B1%D9%8D-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D8%9F/6512)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@Hajamir](https://mobahasah.ir/u/Hajamir)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 5، 2026، 6:43ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82-%D9%88-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%A7%D9%8E%D9%84%D9%92%D8%A8%D9%8E%D8%B1%D9%92%D9%82%D9%90%D9%8A%D9%91%D9%90-%D8%B9%D9%8E%D9%86%D9%90-%D8%A7%D9%90%D8%A8%D9%92%D9%86%D9%90-%D8%B3%D9%90%D9%86%D9%8E%D8%A7%D9%86%D9%8D-%D8%B9%D9%8E%D9%86%D9%92-%D8%A5%D9%90%D8%B3%D9%92%D9%85%D9%8E%D8%A7%D8%B9%D9%90%D9%8A%D9%84%D9%8E-%D8%A8%D9%92%D9%86%D9%90-%D8%AC%D9%8E%D8%A7%D8%A8%D9%90%D8%B1%D9%8D-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D8%9F/6512 "2026-09-05T06:43:06Z")

</div>

در سند یکی از روایات مهم باب ماء الکر، مساله ای اختلافی حول محور تشخیص شخص ابن سنان شکل گرفته است که آیا ایشان محمد است یا عبدالله بن سنان؟ با توجه به اینکه علی رغم اتفاق بر وثاقت عبدالله، آرای اختلافی زیادی در مورد محم…

---

## [وقوع سقط بین موسی بن قاسم و عبد الصمد بن بشیر (۳)](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%A8%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%DB%B3/6316)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@haqiqi](https://mobahasah.ir/u/haqiqi)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [آپریل 27، 2026، 12:37ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%A8%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%DB%B3/6316 "2026-04-27T12:37:36Z")

</div>

وقوع سقط بین موسی بن قاسم و عبد الصمد بن بشیر (۳) علت وقوع سقط در سند ما دو توجیه برای سقط ابن أبی عمیر ذکر کرده‌ایم: وجه اول: به این روایت که در تهذیب وارد شده توجه کنید: «مُوسَى بْنُ الْقَاسِمِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَي…

---

## [وقوع سقط بین موسی بن قاسم و عبد الصمد بن بشیر (۲)](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%A8%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%DB%B2/6315)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@haqiqi](https://mobahasah.ir/u/haqiqi)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [آپریل 27، 2026، 12:35ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%A8%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%DB%B2/6315 "2026-04-27T12:35:29Z")

</div>

وقوع سقط بین موسی بن قاسم و عبد الصمد بن بشیر (۲) در پست پیش بیان شد که بین موسی بن قاسم و عبد الصمد بن بشیر یک راوی سقط شده است. در ادامه بررسی می‌نماییم که این راوی را تشخیص دهیم، و یا راهی برای تصحیح سند و لو با وجود …

---

## [وقوع سقط بین موسی بن قاسم و عبد الصمد بن بشیر (۱)](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%A8%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%DB%B1/6314)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@haqiqi](https://mobahasah.ir/u/haqiqi)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [آپریل 27، 2026، 12:32ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%A8%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%DB%B1/6314 "2026-04-27T12:32:48Z")

</div>

وقوع سقط بین موسی بن قاسم و عبد الصمد بن بشیر روایت معروفی از عبد الصمد بن بشیر وارد شده که در باب اجزا ذکر می‌شود و به‌عنوان یکی از ادله اجزا مورد بررسی قرار می‌گیرد. این روایت به شرح زیر است: «مُوسَى بْنُ اَلْقَاسِمِ‌…

---

## [بررسی وقوع سقط در روایات موسی بن قاسم](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85/6313)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@haqiqi](https://mobahasah.ir/u/haqiqi)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [آپریل 27، 2026، 12:29ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85/6313 "2026-04-27T12:29:29Z")

</div>

بررسی وقوع سقط در روایات موسی بن قاسم صاحب منتقی الجمان یک اشکال عام در مورد روایات موسی بن قاسم مطرح کرده است. ایشان بیان کرده که سقط در اسناد این راوی بسیار زیاد است. یکی از مواردی که سقط به کثرت رخ می‌دهد، جایی است که…

---

## [بررسی وثاقت ابو سمینه](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D9%88-%D8%B3%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87/6239)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 10، 2026، 6:02ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D9%88-%D8%B3%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87/6239 "2026-02-10T06:02:53Z")

</div>

تضعیفات مورد اول: تضعیف نجاشی نجاشی در ترجمه ابو سمینة می‌نویسد: 894 محمد بن علي بن إبراهيم بن موسى أبو جعفر القرشي‏ مولاهم، صيرفي، ابن أخت خلاد المقرئ، و هو خلاد بن عيسى. و كان يلقب محمد بن علي أبا سمينة، ضعيف جدا، فا…

---

## [تفسیر قمی موجود و تفسیر اصلی علی بن ابراهیم؛ نقدی بر یکسان‌انگاری](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D9%82%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%D8%9B-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/3220)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@Payam\_Khajei](https://mobahasah.ir/u/Payam_Khajei)\
**پاسخ‌ها:** 2\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 7، 2026، 5:52ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D9%82%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%D8%9B-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/3220 "2026-02-07T05:52:39Z")

</div>

به نظر آقای زنجانی و آقای سیستانی - و همین طور خود استاد شهیدی- مشکل تفسیر قمی که الان موجود است این است که با آن تفسیر قمی اصلی مختلف است، سید علی حسینی استرآبادی کتابی دارد به نام تفسیر الآیات الظاهرة، تفسیر قمی را که …

---

## [بررسی وثاقت المفضل بن صالح (أبو جمیلة)](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D8%A3%D8%A8%D9%88-%D8%AC%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A9/6226)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 2، 2026، 6:54ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%81%D8%B6%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D8%A3%D8%A8%D9%88-%D8%AC%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A9/6226 "2026-02-02T18:54:22Z")

</div>

المفضّل بن صالح، أبو جمیلة، از اصحاب امام صادق و امام کاظم علیهماالسلام است و بنا بر نقل، در دوران امام رضا علیه‌السلام وفات یافته است. در وثاقت وی اختلاف نظر وجود دارد. تضعیفات :small\_blue\_diamond: مورد اول: عبارت منس…

---

## [بررسی وثاقت عمر بن علی بن عمر بن یزید](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%B9%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF/6221)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@yaalimadad](https://mobahasah.ir/u/yaalimadad)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 2، 2026، 12:21ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%B9%D9%85%D8%B1-%D8%A8%D9%86-%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF/6221 "2026-02-02T12:21:17Z")

</div>

:pushpin: بیان قاعده مستثنیات ابن ولید در مورد عمر بن علی بن عمر بن یزید توثیق خاص وارد نشده است. با توجه به اینکه ایشان از رجال نوادر الحکمة است -همین روایت نیز در نوادر الحکمة می‌باشد- و از مستثنیات ابن ولید محسوب نمی‌…

---

## [بررسی وثاقت ابراهیم بن محمد همدانی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C/6220)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@yaalimadad](https://mobahasah.ir/u/yaalimadad)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 2، 2026، 12:15ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C/6220 "2026-02-02T12:15:22Z")

</div>

:open\_book: بیان سه وجه برای اثبات وثاقت برای اثبات وثاقت ابراهیم بن محمد همدانی سه وجه بیان شده است و بر اساس این سه وجه، گفته شده که ایشان از اجلاء اصحاب می‌باشد. :balance\_scale: وجه اول: جلالت قدر و کثرت عبادت در بیا…

---

## [تصحیح ارسال روایت مشهور هشام بن حکم در حجیت عقل با استقراء افراد واسطه](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD-%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%87%D8%B4%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%86-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D9%84-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%87/6207)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 28، 2026، 5:28ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD-%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%87%D8%B4%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%86-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D9%84-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%87/6207 "2026-01-28T17:28:20Z")

</div>

«أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْأَشْعَرِيُّ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا رَفَعَهُ عَنْ هِشَامِ بْنِ الْحَكَمِ قَالَ قَالَ لِي أَبُو الْحَسَنِ مُوسَى بْنُ جَعْفَرٍ ع‏ … يَا هِشَامُ إِنَّ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حُجَّتَيْنِ‏ حُجَّةً …

---

## [نقدهای وارد بر استدلال محدث نوری در اثبات تشیع اثناعشری قاضی نعمان](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D8%AB-%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D8%AB%D9%86%D8%A7%D8%B9%D8%B4%D8%B1%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86/6188)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 20، 2026، 6:24ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D8%AB-%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D8%AB%D9%86%D8%A7%D8%B9%D8%B4%D8%B1%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86/6188 "2026-01-20T18:24:53Z")

</div>

:magnifying\_glass\_tilted\_left: نقد اول: ابهام در اصطلاح «امامی» و استناد تاریخی :books: بررسی دوگانگی مفهومی محدث نوری با استناد به کاربرد واژه «امامی» برای قاضی نعمان توسط ابن خلّکان، آن را دلیل بر اثناعشری بودن وی دانس…

---

## [بررسی وثاقت اسماعیل بن موسی (ع)](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%B9/6161)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 8، 2026، 6:46ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%B9/6161 "2026-01-08T06:46:04Z")

</div>

إسماعیل بن موسی، فرزند امام موسی کاظم (ع) و پدر موسی بن إسماعیل، از شخصیت‌های کلیدی در زنجیره اسناد شیعه به شمار می‌رود. اگرچه توثیق صریح و خاصی از وی در کتب رجالی مقدمین یافت نشده، اما قرائن متعددی از اعتماد ائمه اطهار …

---

## [بررسی وثاقت موسی بن اسماعیل بن موسی بن جعفر (ع)](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1-%D8%B9/6160)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 8، 2026، 6:17ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1-%D8%B9/6160 "2026-01-08T06:17:13Z")

</div>

:magnifying\_glass\_tilted\_left: شناسایی و زمینه تاریخی راوی أبوالحسن موسی بن إسماعیل بن موسی بن جعفر، نوه امام موسی کاظم (ع) و نواده امام جعفر صادق (ع)، از راویان شیعه در قرن دوم هجری است. وی مدتی در مصر اقامت داشته و احت…

---

## [بررسی وثاقت حسن بن زیاد صیقل](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A8%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%DB%8C%D9%82%D9%84/6134)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@yaalimadad](https://mobahasah.ir/u/yaalimadad)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [دسامبر 17، 2025، 5:33ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A8%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%DB%8C%D9%82%D9%84/6134 "2025-12-17T17:33:13Z")

</div>

شیخ‌الشریعه برای اثبات وثوق حسن بن زیاد صیقل نیز وجوهی ذکر کرده است: وجه اول: نقل پنج نفر از اصحاب اجماع از ایشان پنج نفر از اصحاب اجماع، از جمله فضالة بن ایوب، از او روایت کرده‌اند. البته از اصحاب اجماع بودن فضالة امر…

---

## [بررسی وثاقت علی بن الحسین سعد آبادی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C/6133)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@yaalimadad](https://mobahasah.ir/u/yaalimadad)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [دسامبر 17، 2025، 5:27ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C/6133 "2025-12-17T17:27:52Z")

</div>

مرحوم شیخ الشریعه در کتاب خود درباره قاعده لاضرر، وجوهی را برای اثبات وثاقت علی بن الحسین سعدآبادی ذکر کردند: وجه اول: ایشان شیخ اجازه صدوق به کتب برقی و امثال آن است. شیخ اجازه بودن دلیل بر وثاقت است. آقای زنجانی حفظه …

---

## [بررسی وثاقت طلحه بن زید بتری](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B7%D9%84%D8%AD%D9%87-%D8%A8%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AA%D8%B1%DB%8C/6092)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [دسامبر 13، 2025، 4:51ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B7%D9%84%D8%AD%D9%87-%D8%A8%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AA%D8%B1%DB%8C/6092 "2025-12-13T16:51:20Z")

</div>

پیشینه و هویت مذهبی طلحة بن زید طلحة بن زید، معروف به الشامی و منسوب به بتریه، از راویان برجسته در سلسله اسناد احادیث شیعی است. بتریه به عنوان فرقه‌ای از غلات، خارج از چارچوب اثناعشری، شناخته می‌شود و این وابستگی، لایه‌ا…

---

## [نظر شیخ صدوق درباره وثاقت سکونی](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%82-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C/2307)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user445](https://mobahasah.ir/u/user445)\
**پاسخ‌ها:** 8\
**آخرین به روز رسانی:** [نوامبر 13، 2025، 11:53ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%82-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C/2307 "2025-11-13T11:53:45Z")

</div>

شیخ صدوق در فقیه پس از ذکر روایتی از سکونی در باب میراث مجوسی می نویسند: “لا افتی بما ینفرد السکونی بروایته” (ج4، ص344). برخی از این عبارت برداشت کرده اند که شیخ صدوق، سکونی را ثقه نمی دانسته به این بیان که “عدم فتوای ای…

---

## [بررسی وثاقت محمد بن موسی بن متوکل](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%AA%D9%88%DA%A9%D9%84/5754)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 3\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 23، 2025، 7:20ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%AA%D9%88%DA%A9%D9%84/5754 "2025-09-23T19:20:18Z")

</div>

محمد بن موسی بن متوکل یکی از افرادی است که با وجود عدم توثیق صریح در کتب رجال ثمانیه، می‌توان از طریق قرائن و شواهد به وثاقت او پی برد. در این بخش، به سه راه اصلی برای اثبات وثاقت ایشان می‌پردازیم. ۱. :scroll: راه اول:…

---

## [تحلیل انتقادی روایت رفع القلم درباره نهم ربیع الاول | ارزیابی سند، منابع و تطبیق محتوایی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D9%85-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%86%D9%87%D9%85-%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%8C-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C/679)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user339](https://mobahasah.ir/u/user339)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 21، 2016، 6:59ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%84%D9%85-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%86%D9%87%D9%85-%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AF%D8%8C-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C/679 "2016-01-21T06:59:50Z")

</div>

در برخی منابع شیعی، روایتی درباره نهم ربیع‌الاول نقل شده است که نیازمند بررسی و تأمل است. این روایت که تنها مستند موجود درباره این روز به‌شمار می‌رود، به تفصیل بیان می‌کند که در این روز یکی از دشمنان اهل بیت (علیهم‌السلا…

---

## [بررسی وثاقت محمد بن سنان | تحلیل استاد شهیدی از آراء رجالیون](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86/896)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@shahed](https://mobahasah.ir/u/shahed)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 24، 2017، 5:13ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86/896 "2017-02-24T17:13:34Z")

</div>

:thinking: بررسی دیدگاه‌های رجالیون پیرامون محمد بن سنان محمد بن سنان، در علم رجال، شخصیتی «مختلفٌ فیه» است که در «جرح و تعدیل» او سخنان بسیاری گفته شده است. ازاین‌رو، به نقل برخی از این عبارت‌ها می‌پردازیم: …

---

## [بررسی وثاقت ابوالبرکات علی بن الحسین](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86/5741)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [جون 2، 2025، 12:23ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86/5741 "2025-06-02T12:23:36Z")

</div>

:white\_check\_mark: راه‌های توثیق ابی البرکات 1. :1st\_place\_medal: شهادت استاد: تعبیر «الإمام الزاهد» توسط شیخ صدوق صاحب ریاض العلماء چند نسخه از عیون أخبار الرضای شیخ صدوق را در اختیار داشته که وقتی ایشان به نام شاگردش أ…

---

## [بررسی وثاقت ابو عمرو کنانی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D9%88-%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C/5742)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [جون 2، 2025، 1:35ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D9%88-%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C/5742 "2025-06-02T13:35:37Z")

</div>

:memo: نقل قول از علامه مجلسی و آغاز استدلال علامه مجلسی به نقل از پدرشان در کتاب بحار الأنوار، نکته‌ای را مطرح می‌فرمایند که پایه این بحث است: \[!quote\] کلام مرحوم مجلسی اول قال الوالد قدس سره أبو عمرو هو عبد الله بن …

---

## [بررسی وثاقت اسماعیل بن مرار](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B1/5745)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [جون 2، 2025، 2:31ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B1/5745 "2025-06-02T14:31:08Z")

</div>

اسماعیل بن مرار شیخ ابراهیم بن هاشم است که در روایت معلی در تعارض واقع شده است و توثیق صریح ندارد. اما با توجه به قرائنی می توان او را توثیق کرد. قرائن وثاقت اسماعیل بن مرار :scroll: کثرت نقل جلیل ابراهیم بن هاشم از کو…

---

## [بررسی وثاقت حسین بن مختار](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1/5748)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [جون 3، 2025، 2:21ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1/5748 "2025-06-03T14:21:52Z")

</div>

عَنِ الْحُسَینِ بْنِ الْمُخْتَارِ: الکوفی. ایشان از طایفه بجلّی‌ها است که از اصحاب امام باقر و صادق علیهما‌السلام بود. در دوره امام کاظم علیه‌السلام مدتی واقفی شد سپس از وقف بازگشت و در همان اوائل دوره امام رضا علیه السل…

---

## [نقد وثاقت محمد بن اسماعیل بندقی | تحلیل دیدگاه آیت‌الله سیستانی و پاسخ به وجوه توثیق](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%82%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%AC%D9%88%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%AB%DB%8C%D9%82/2817)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user248](https://mobahasah.ir/u/user248)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 6، 2023، 4:26ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%82%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%AC%D9%88%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%AB%DB%8C%D9%82/2817 "2023-02-06T16:26:33Z")

</div>

محمد بن اسماعیل بندقی چندصد روایت در الکافی دارد، ولی توثیق خاصی در منابع رجالی برای او نقل نشده است. از همین رو، آیت‌الله سیستانی روایات او را ضعیف می‌دانند. :puzzle\_piece: وجوه نقل‌شده برای توثیق راوی مذکور اکثار روا…

---

## [چرا سهل بن زیاد ضعیف است؟ | نقد استدلال مدافعان وثاقت](https://mobahasah.ir/t/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%D9%87%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA/1805)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user557](https://mobahasah.ir/u/user557)\
**پاسخ‌ها:** 9\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 18، 2024، 2:35ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%D9%87%D9%84-%D8%A8%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA/1805 "2024-08-18T02:35:14Z")

</div>

دیدگاه نجاشی درباره سهل بن زیاد نجاشی در مورد سهل بن زیاد چنین آورده است: \[!quote\] عبارت نجاشی در مورد سهل بن زیاد «سهل بن زياد أبو سعيد الآدمي الرازي‌: كان ضعيفا في الحديث، غير معتمد فيه. و كان أحمد بن محمد بن عيسى ي…

---

## [اعتبار نوفلی و سکونی از دیدگاه آیت‌الله شبیری زنجانی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%88%D9%81%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C/5450)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@MahdiKazemi](https://mobahasah.ir/u/MahdiKazemi)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 27، 2025، 5:11ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%88%D9%81%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C/5450 "2025-01-27T05:11:39Z")

</div>

در کتاب نکاح آیت‌الله شبیری زنجانی\[1\]، به بررسی سندی روایتی پرداخته شده که در بحث “نظر به ذمیه” وارد شده است. سند این روایت از جمله اسناد پرتکرار در کتاب کافی است. :memo: متن روایت مربوط به نظر به ذمیه: \[!quote\] عَلِيّ…

[Next page](https://mobahasah.ir/c/rejal/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/87.md?page=1)
