# اصول **URL:** https://mobahasah.ir/c/osul/6.md?page=1 [آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md) **Page:** 2 --- ## [مرحوم آخوند و موثقه عمار](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%AB%D9%82%D9%87-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1/6617)
**Author:** [@عادل\_نصاری\_حیاوی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84_%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D9%88%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 10، 2026، 6:44ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%AB%D9%82%D9%87-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1/6617 "2026-10-10T18:44:08Z")
مرحوم صاحب کفایه در حاشیه رسائل صفحه ۳۱۱ قائل است به این که موثقه عمار(کل شی نظیف حتی تعلم انه قذر…)مفادش این است: هر شیئی طاهر است. این عموم هم شامل ذات شیء می‌شود مثل آب، خاک، هم شامل شیء مشکوک‌الطهاره می‌شود. آب پاک ا… --- ## [بیان محقق شاهرودی و محقق حکیم در اصل عدم اشتراک و نقد آن](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A2%D9%86/6616)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 10، 2026، 2:37ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A2%D9%86/6616 "2026-10-10T14:37:06Z")
در بحث تعارض احوال الفاظ، یکی از حالات عارضه بر لفظ، اشتراک است. در این بحث بسیاری قائل به اصل عدم اشتراک در موارد شک هستند. تقریب این اصل محل اختلاف است. محقق هاشمی و محقق حکیم، دلیل مشترکی را برای این اصل ذکر میکنند. … --- ## [عدم صحت اصل عدم نقل در لغات](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%AA/6613)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 7، 2026، 2:20ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%AA/6613 "2026-10-07T14:20:36Z")
با وجود مسلم دانستن اصل عدم نقل در دیدگاه بسیاری از علما، از نظر ما اصلی به نام اصل عدم نقل نداریم. وجوهی که برای اثبات عدم نقل بیان شده است، مطلب را اثبات نمیکند. هیچ سیره عقلائیه بر این که اگر شخص احتمال معتنا بهی داد … --- ## [سیستانی پدر و پسر در حجیت خبرثقه](https://mobahasah.ir/t/%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D8%AB%D9%82%D9%87/6612)
**Author:** [@عادل\_نصاری\_حیاوی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84_%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D9%88%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 6، 2026، 3:18ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D8%AB%D9%82%D9%87/6612 "2026-10-06T15:18:37Z")
آیت الله سیستانی حفظه الله حجیت خبر ثقه را قبول ندارد و معتقدند باید وثوق به صدور پیدا شود.و مقصود از وثوق به صدور خبر ثقه وثوق شخصی است نه وثوق برای نوع مردم، اگر شخص وسواس ندارد ولی بطیءالاطمینان است، باید شخصا وثوق به… --- ## [وجه تقدیم حجیت ظنون خاصه بر ظن علی الاطلاق در علم اصول](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B8%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%B8%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84/6611)
**Author:** [@user582](https://mobahasah.ir/u/user582)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 6، 2026، 3:56ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B8%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%B8%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84/6611 "2026-10-06T03:56:58Z")
اگر احتمال دارد که ظن علی‌الاطلاق و به عنوان عام معتبر باشد، چه به دلیل خاص و چه به دلیل انسداد. پس چرا بحث از آن را مقدم نکردند؟ اگر بناست دلیل بر اعتبار مطلق ظن اقامه شود، دیگر معطل شدن به اینکه آیا شهرت حجت است یا نه،… --- ## [اشتراط وحدت عرف و زبان در تحقق نقل](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B7-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D9%81-%D9%88-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%82%D9%82-%D9%86%D9%82%D9%84/6607)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 3، 2026، 9:39ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B7-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D9%81-%D9%88-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%AD%D9%82%D9%82-%D9%86%D9%82%D9%84/6607 "2026-10-03T09:39:20Z")
بسم الله الرحمن الرحیم از حالات طارئه بر لفظ، نقل است. در نقل مهجوریت معنای سابق شرط است. از طرف دیگر در نقل باید وحدت زبان و وحدت عرف رعایت شود. بنابر این اگر صلات در عرف به معنای دعا بود و شارع آن را برای یک معنای شرع… --- ## [بیان سه راه حل برای مشکل استحقاق عقاب با امکان تدارک در مساله جهر و اخفات و اتمام در موضع قصر](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D9%82%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D9%82%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D8%B9-%D9%82%D8%B5%D8%B1/6604)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 2، 2026، 7:47ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AD%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D9%82%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D9%82%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D8%B9-%D9%82%D8%B5%D8%B1/6604 "2026-10-02T07:47:12Z")
بحث در حل مشکله‌ای بود که در دو مساله جهر و اخفات و قصر و تمام مطرح شده بود. به مشهور نسبت داده شده که جهر در موضع اخفات و بر عکس، تمام در موضع قصر و قصر فی موضع التمام فی الجملة،‌ صحیح است ولو اینکه مکلف جاهل مقصر و مست… --- ## [معنای وجوب طریقی از منظر مرحوم آغاضیاء در بحث وجوب تعلم و بررسی آن](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%86/6603)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 2، 2026، 7:44ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%86/6603 "2026-10-02T07:44:49Z")
نظر دومی که در وجوب تعلم مطرح است، وجوب طریقی است. طریقی در اینجا غیر از آن طریقیتی است که در باب امارت بیان شده. وجوب طریقی در مقابل نفسی و غیری و تهیئی، یعنی برای جهة اخری واجب شده. تعلم خودش ملاک ندارد و مقدمه نیست، ب… --- ## [مساله ضرورت و عدم ضرورت فحص نسبت به استظهارات مجتهد از ادله](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%81%D8%AD%D8%B5-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87/6602)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 2، 2026، 7:43ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%81%D8%AD%D8%B5-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87/6602 "2026-10-02T07:43:33Z")
اگر مجتهد به یک خطاب رسید و به یک استظهار منتهی شد، آیا می‌تواند به همان عمل کند یا اینکه برای تشخیص استظهار از دلیل نیز باید فحص کرد؟ گاهی ظهور دلیل در فلان معنا و استظهار واضح است. اما از آنجا که اهل لسان نیستیم، در غ… --- ## [بررسی دلالت صحیحه زراره بر عدم وجوب فحص نسبت به شبهات موضوعیه و لو یسیراً](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D9%81%D8%AD%D8%B5-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D9%84%D9%88-%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%8B/6601)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 2، 2026، 7:41ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D9%81%D8%AD%D8%B5-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D9%84%D9%88-%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%8B/6601 "2026-10-02T07:41:23Z")
صحیحه زراره که پرسید اگر شک کردم خونی به ثوب من رسیده یا نه، هل علیّ ان انظر، امام علیه‌السلام فرمودند خیر و انما ترید ان تذهب الشک: مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حَمَّادٍ عَن… --- ## [حالات طارئه بر لفظ](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D8%A6%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D9%84%D9%81%D8%B8/6595)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 1، 2026، 5:27ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D8%A6%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D9%84%D9%81%D8%B8/6595 "2026-10-01T05:27:17Z")
در بحث تعارض احوال معمولا 5 یا 6 حالت ذکر شده است. تعبیر برخی مثل صاحب کفایه ظهور در حصر در 5 حالت دارد. اما به نظر ما می توان موارد بیشتری استقراء کرد و ما تا یازده مورد یافتیم. حالت اول «نقل»: نقل لفظ از معنایی به معن… --- ## [در باب حقیقت واجب مشروط](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%A8-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7/2273)
**Author:** [@user445](https://mobahasah.ir/u/user445)\ **پاسخ‌ها:** 2\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 30، 2026، 12:33ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%A8-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7/2273 "2026-09-30T12:33:06Z")
استاد در واجب مشروط پذیرفتند که اراده، همان حین تصدی خطاب هست و فرمایش شیخ انصاری را وجیه دانستند. مثلا وقتی مولی می گوید ان جاء زید فاکرمه، همین الان که این را گفته، “اکرام زید علی تقدیر مجیئه” را از عبدش می خواهد. این … --- ## [نقد حجیت ذاتی قطع در اندیشه امام خمینی؛ تفکیک لوازم ماهیت از لوازم وجود](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B0%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%9B-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF/6137)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 2\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:23ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B0%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%9B-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF/6137 "2026-09-24T13:23:49Z")
مقدمه: بیان خلط لازمه ماهیت و وجود مرحوم امام خمینی (ره) تأکید می‌کنند که برخی علما لازمه ماهیت را با لازمه وجود خلط کرده‌اند. این خلط، ریشه بسیاری از اشکالات در بحث حجیت قطع است، جایی که لوازم ذاتی قطع (لازمه ماهیت) با … --- ## [تولد الزام از ادراک عقلی | نقد مبنای آیت‌الله خویی در شأن عقل](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A3%D9%86-%D8%B9%D9%82%D9%84/6076)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 4\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:13ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A3%D9%86-%D8%B9%D9%82%D9%84/6076 "2026-09-24T13:13:19Z")
:small\_blue\_diamond: تبیین مبنای آیت‌الله خویی: عقل، صرفاً قوه ادراک آیت‌الله خویی (ره) در تبیین شأن عقل بر این باورند که عقل صرفاً یک قوه مدرکه و دراکه است و شأنی فراتر از آن ندارد. ایشان تأکید دارند که ایجاب و الزام (ی… --- ## [نقد نظر آخوند در تفصیل بین فعلی من جمیع الجهات و غیر فعلی در منجزیت علم اجمالی](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%86-%D8%AC%D9%85%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C/6354)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 4\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:08ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%86-%D8%AC%D9%85%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C/6354 "2026-09-24T13:08:51Z")
نظریه «فعلیت من جمیع الجهات» در اصول عملیه :small\_blue\_diamond: مسئله محوری در اصول فقه، همواره این پرسش مطرح بوده که آیا اصول عملیه مرخصه (مانند برائت، طهارت، حلّیت) در همه موارد قابل جریان هستند؟ پاسخ مرحوم آخوند خراس… --- ## [تفکیک اقتضاء، إنشاء، فعلیت و تنجز: پاسخ به اشکالات قاعده ملازمه](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%87/6200)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 4\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:05ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D8%A5%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%87/6200 "2026-09-24T13:05:47Z")
نکته: با توضیحی که در تبیین کلام مرحوم آقاضیاء ارائه شد، امکان پاسخ‌گویی به اشکالات آقایان شهیدی، گنجی، تبریزی و وحید خراسانی روشن می‌شود. منشأ این اشکالات آن است که میان اقتضاء، إنشاء، فعلیت و تنجّز و نیز میان مصالح و م… --- ## [حجیت اجماع و معیار کاشفیت | نقدی بر مفهوم «اجماع عند الکل»](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9-%D9%88-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%C2%AB%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9-%D8%B9%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%84%C2%BB/6154)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 2\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:01ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9-%D9%88-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%C2%AB%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9-%D8%B9%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%84%C2%BB/6154 "2026-09-24T13:01:33Z")
در تبیین مراد از «اجماع عند الکل»، باید توجه داشت که این تعبیر مبتنی بر نوعی مسامحه اصطلاحی است و بر اتفاق جمیع فقها به‌معنای حقیقی کلمه دلالت ندارد. آنچه در مقام استدلال و نیل به حجیت اهمیت دارد، اتفاقِ آن دسته از فقهائ… --- ## [محقق عراقی و صحیحه ثالثه زراره](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87/6564)
**Author:** [@عادل\_نصاری\_حیاوی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84_%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D9%88%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 6:00ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87/6564 "2026-09-24T06:00:21Z")
محقق عراقی اشکال کردند که نتیجۀ بنای بر عدم اتیان رکعت رابعه در مورد شک در رکعت سه و چهار، رکعت رابعه منفصله نیست. بر فرض که مفاد این صحیحه ضمّ رکعت رابعه متصله باشد نیز استصحاب برای آن مفید نیست. زیرا استصحاب عدم اتیان … --- ## [روایت دال بر اجزاء امر ظاهری](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C/6562)
**Author:** [@user488](https://mobahasah.ir/u/user488)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 20، 2026، 4:08ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C/6562 "2026-09-20T04:08:12Z")
این روایت صحیح السند زیر دلالت بر اجزاء امر ظاهری از امر واقعی نمی کنه؟ (این عبارتش: «أَيُّ رَجُلٍ رَكِبَ أَمْراً بِجَهَالَةٍ فَلاَ شَيْءَ عَلَيْهِ») مُوسَى بْنُ اَلْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ اَلصَّمَدِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ أ… --- ## [تفکیک یقین روانشناختی و معرفت‌شناختی در قطع طریقی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%DB%8C%D9%82%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C/6073)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 2\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 16، 2026، 8:16ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%DB%8C%D9%82%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C/6073 "2026-09-16T08:16:04Z")
سؤال یکی از طلاب: قاطع که اصلا احتمال خلاف نمی دهد تا بخواهد مقدمات قطع خود را بررسی کند. پاسخ استاد: قطع یعنی قاطع در متعلق قطعِ خود احتمال خطا نمی دهد اما این یک علم حصولی است و ذات علم حصولی، ابطال پذیری است. در علم … --- ## [آیت الله سیستانی وظاهر صحیحه ثالثه زراره](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87/6553)
**Author:** [@عادل\_نصاری\_حیاوی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84_%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D9%88%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 15، 2026، 8:36ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D9%87-%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%87/6553 "2026-09-15T08:36:45Z")
آقای سیستانی فرمودند: ما ادعای ابن بابویه (والد صدوق) و ابن جنید را، که ظاهر صحیحه ضم رکعت متصله است، قبول داریم؛ چون ندارد که «یتشهد و یسلم ثم یقوم فیأتی برکعة اخری». ولکن هر ظهوری حجت نیست؛ ما در فهم مقاصد ائمۀ اطهار، … --- ## [تفاوت اطلاق حکمی (یا همان اطلاق لفظی) با اطلاق مقامی از نگاه شهید صدر](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AD%DA%A9%D9%85%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6552)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:11ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AD%DA%A9%D9%85%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6552 "2026-09-14T13:11:31Z")
جلسۀ 14 آذر 1386 تفاوت اطلاق حکمی (یا همان اطلاق لفظی) با اطلاق مقامی از نگاه شهید صدر شهید صدر از دو تعبیر اطلاق حکمی و اطلاق مقامی استفاده نموده و این دو را در مقابل یکدیگر قرار داده است. ولی خود ایشان در حلقات، به جای… --- ## [کتاب تجدید الدوارس؛ احیاگر مبانی قدما](https://mobahasah.ir/t/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%9B-%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7/6551)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:09ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%9B-%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7/6551 "2026-09-14T13:09:13Z")
جلسۀ 14 آذر 1386 کتاب تجدید الدوارس؛ احیاگر مبانی قدما تجدید الدوارس کتابی است که مرحوم معزّی نوشته است و به قول خود ایشان روش‌های قدمای اصحاب را ایشان خواسته که زنده کند و عقیده‌شان این است که متأخرین از آن سبک قبل از ع… --- ## [روش ابهام‌زدائی از سؤالات راویان](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%A6%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/6550)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:07ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%A6%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/6550 "2026-09-14T13:07:07Z")
جلسۀ 14 آذر 1386 روش ابهام‌زدائی از سؤالات راویان اگر به روایات مراجعه کنید غالبا سؤالات سائلین به طور کامل نقل نشده است. مثلا می‌پرسد: «سألت أبا الحسن علیه السلام عن الجبن» اما معنای این سؤال چیست؟ یعنی چه که از پنیر سؤ… --- ## [لزوم توجه به خاستگاه صدور روایات معصومان علیهم السلام](https://mobahasah.ir/t/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/6549)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:04ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/6549 "2026-09-14T13:04:54Z")
جلسۀ 14 آذر 1386 لزوم توجه به خاستگاه صدور روایات معصومان علیهم السلام در یک تقسیم‌بندی میتوان گفت، روایات ما، گاه مسبوق به سؤال هستند و گاه ابتدائی. روایات مسبوق به سؤال، روایاتی هستند که معصومان علیهم السلام، در پاسخ ب… --- ## [امضای دیدگاه عامه با تمسّک به اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6548)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:57ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6548 "2026-09-14T12:57:28Z")
جلسۀ 14 آذر 1386 امضای دیدگاه عامه با تمسّک به اطلاق مقامی نکته مهمی که در بحث اطلاق مقامی مفید است، این است که اگر احیانا ائمه معصومین هیچ مطلبی بر خلاف فقهای عامه نگفتند، معنایش امضاء ما علیه العامه است. این خودش یکی ا… --- ## [تمسّک به اطلاق شرط، برای اثبات علیّت انحصاری آن برای جزاء](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1/6547)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:53ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1/6547 "2026-09-14T12:53:53Z")
جلسۀ 13 آذر 1386 تمسّک به اطلاق شرط، برای اثبات علیّت انحصاری آن برای جزاء در بحث مفهوم شرط، گفته‌اند باید علیّت انحصاری شرط برای جزاء اثبات شود تا بتوان با نفی شرط، نفی جزاء را نتیجه گرفت و به مفهوم قائل شد. محقق نائین… --- ## [تدقیق در معنای سنخ الحکم و شخص الحکم](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D9%88-%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85/6546)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:50ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D9%88-%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85/6546 "2026-09-14T12:50:38Z")
جلسۀ 13 آذر 1386 تدقیق در معنای سنخ الحکم و شخص الحکم در بحث مفهوم شرط گفته شده، محمول باید سنخ الحکم باشد نه شخص الحکم. اینک قصد داریم در این زمینه نکاتی را گوشزد کنیم. در قضیۀ «زید عالمٌ» زید، موضوع است، و عالم محمول … --- ## [تبیین اصالة التطابق بین عالم ثبوت و عالم اثبات](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA/6545)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:45ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA/6545 "2026-09-14T12:45:55Z")
جلسۀ 12 آذر 1386 تبیین اصالة التطابق بین عالم ثبوت و عالم اثبات محقق نائینی، در بحث مفهوم شرط، برای اثبات علّیت شرط برای جزاء به اصل تطابق میان عالم ثبوت و اثبات تمسک جسته است. ایشان می‌فرماید همانطور که در عالم اثبات، ش… --- ## [بررسی صلاحیت تقدم ذکری شرط بر جزاء، برای افهام علیّت آن](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D8%AF%D9%85-%D8%B0%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A2%D9%86/6544)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:32ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D8%AF%D9%85-%D8%B0%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A2%D9%86/6544 "2026-09-14T12:32:06Z")
جلسۀ 12 آذر 1386 بررسی صلاحیت تقدم ذکری شرط بر جزاء، برای افهام علیّت آن در بحث مفهوم شرط، گفته‌اند باید ثابت شود شرط علّت جزاء است، تا با انتفائش، حکم به انتفای جزاء شود و مفهوم شرط ثابت شود. یکی از تقریباتی که برای اث… [Previous page](https://mobahasah.ir/c/osul/6.md) [Next page](https://mobahasah.ir/c/osul/6.md?page=2)