# اصول **URL:** https://mobahasah.ir/c/osul/6.md [آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md) --- ## [درباره دسته بندی اصول](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84/8)
**Author:** [@system](https://mobahasah.ir/u/system)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 17، 2025، 9:30ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84/8 "2025-01-17T21:30:07Z")
دسته بندی «اصول»: مبانی و قواعد اجتهاد :triangular\_ruler: این دسته بندی، قلب تپنده مباحث نظری و زیرساختی اجتهاد است و به صورت تخصصی به دانش اصول فقه اختصاص دارد. در این بخش، مبانی استنباط احکام شرعی، قواعد استدلالی و روش… --- ## [تبیین دوران امر بین مجاز ‌و اشتراک در آیه ۲۲ سوره مبارکه نساء](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%E2%80%8C%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%DB%B2%DB%B2-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%A1/6669)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 19، 2026، 3:14ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%E2%80%8C%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%DB%B2%DB%B2-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%A1/6669 "2026-10-19T15:14:26Z")
یکی از موارد شک بین اشتراک و مجاز آیه « و لا تنکحوا ما نکح آباءکم من النساء» ( نساء۲۲) را ذکر کرده اند. شک در این است که آیا نکاح مشترک است بین آمیزش و عقد خاص، یا نکاح به معنای عقد خاص است اما به معنای آمیزش، مجازی است… --- ## [استقلال و عدم استقلال قاعده لا ضرر برای مستند واقع شدن احکام و بررسی آن](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%84%D8%A7-%D8%B6%D8%B1%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%86/6667)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 18، 2026، 4:46ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%84%D8%A7-%D8%B6%D8%B1%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%86/6667 "2026-10-18T16:46:52Z")
مرحوم آغاضیاء ادعا کرده مواردی که فقهاء در قاعده لاضرر وارد کردند و به آن تشبث کردند، اگر ما بودیم و این قاعده، یا هیچیک از آن موارد را اثبات نمی‌کند یا لااقل مساوی نیست و بعض از فروض را اثبات می‌کند و بعضی را اثبات نمی‌… --- ## [تفکیک مرحوم آیت حکیم میان اباحۀ اقتضایی و لااقتضایی در بحث شروط مخالف کتاب و سنّت](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AD%DB%80-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%84%D8%A7%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B3%D9%86%D9%91%D8%AA/6657)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 17، 2026، 6:08ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AD%DB%80-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%84%D8%A7%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B3%D9%86%D9%91%D8%AA/6657 "2026-10-17T06:08:40Z")
جلسۀ 2 دی 1386 تفکیک مرحوم آیت حکیم میان اباحۀ اقتضایی و لااقتضایی در بحث شروط مخالف کتاب و سنّت در برخی ادله گفته شده تنها شروطی نافذ و لازم به مراعات هستند که مخالف کتاب و سنّت نباشند. از سوی دیگر، در ادلۀ شرعی مواردی … --- ## [تفصیل مرحوم آیت الله حکیم در تشخیص حدود و ثغور موضوعات مذکور در ادلۀ تشریع](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D8%AB%D8%BA%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B0%DA%A9%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%84%DB%80-%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9/6656)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 17، 2026، 6:03ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D8%AB%D8%BA%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B0%DA%A9%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%84%DB%80-%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9/6656 "2026-10-17T06:03:54Z")
جلسۀ 2 دی 1386 تفصیل مرحوم آیت الله حکیم در تشخیص حدود و ثغور موضوعات مذکور در ادلۀ تشریع پرسش آن است که وقتی شارع مقدس در دلیل تشریع، حکمی را برای موضوعی تشریع می‌کند، چگونه باید حدود و ثغور آن را تعیین کرد؟ استاد سید … --- ## [بحثی در باب قرینه سیاق در آیات قرآن کریم](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%AD%D8%AB%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85/6649)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 5:49ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%AD%D8%AB%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%82%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85/6649 "2026-10-16T17:49:56Z")
از نظر ما در آیات شریفه قرآن کریم، که در فاصله زمانی نازل شده اند، هر چند با ترتیب الهی و با عنایت رسول الله در تالیف قرار گرفته اند، نمیتوان به قرینه سیاق تمسک کرد مگر اینکه احراز کنیم که آیاتی در یک مقام نازل شده اند. … --- ## [جواز اخذ به اطلاق در موضوعات و عدم جواز در محمولات حکم شرعی از دیدگاه محقق حائری](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%AD%D8%A7%D8%A6%D8%B1%DB%8C/6648)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 5:48ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%AD%D8%A7%D8%A6%D8%B1%DB%8C/6648 "2026-10-16T17:48:44Z")
مبنای استاد ما سید کاظم حائری در بحث اطلاق به تبع استاد شهیدشان این است که اطلاق در موضوعات احکام جاری است، اما در محمولات جاری نیست. مثلا اگر در روایتی آمد «العالم محترم یجب اکرامه» ، چون « عالم» موضوع است، اطلاق دارد و… --- ## [نکته ای در استفاده حکم شرعی از قاعده قبح ترجیح مرجوح](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%82%D8%A8%D8%AD-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD-%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%88%D8%AD/6646)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 5:45ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%82%D8%A8%D8%AD-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD-%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%88%D8%AD/6646 "2026-10-16T17:45:54Z")
کبرای قبح ترجیح مرجوح در جاهای مختلفی از آن استفاده میشود. مثلا در دلیل انسداد میگویند پس از انسداد باید به ظن عمل کرد؛ چون عمل به موهومات ترجیح مرجوح است. همچنین در تقلید از اعلم هم گفته اند، تقلید از غیر اعلم با وجود … --- ## [بررسی دائره و محدوده فحص و موارد خروج مکلف از لا یعلم به یعلم با سهولت](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B5-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D9%85%DA%A9%D9%84%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D8%A7-%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D9%87%D9%88%D9%84%D8%AA/6641)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 15، 2026، 4:12ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B5-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D9%85%DA%A9%D9%84%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D8%A7-%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D9%87%D9%88%D9%84%D8%AA/6641 "2026-10-15T04:12:07Z")
آیا رفع ما لایعلمون اطلاق دارد و شامل جایی می‌شود که خروج مکلف از لایعلم بسهولة محقق شود؟ مثل اینکه مکلف در اتاقی قرار دارد که پرده دارد و نمی‌داند طلوع فجر شده و نمی‌داند آیا اکل و شرب حرام است یا اینکه نشده. آیا می‌توا… --- ## [دلالت اطلاق مقامی بر تشابه مصادیق متعدد یک طبیعت](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA/6640)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:14ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA/6640 "2026-10-14T10:14:33Z")
جلسۀ 26 آذر 1386 دلالت اطلاق مقامی بر تشابه مصادیق متعدد یک طبیعت طبائعی که مصادیق متعدد دارند؛ به خصوص طبائعی که مخترعۀ شرع هستند؛ اگر شارع مقدس نسبت به برخی افراد طبیعت، کیفیت خاصی بیان کند، در صورتی که مشروعیت سائر اف… --- ## [دلالت اطلاق مقامی بر عدم وجود الزام نسبت به اموری که مورد غفلت نوعیه است](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%BA%D9%81%D9%84%D8%AA-%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/6639)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:11ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%BA%D9%81%D9%84%D8%AA-%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/6639 "2026-10-14T10:11:45Z")
جلسۀ 26 آذر 1386 دلالت اطلاق مقامی بر عدم وجود الزام نسبت به اموری که مورد غفلت نوعیه است یکی دیگر از نکاتی که می‌توان با تمسک به اطلاق مقامی، آن را اثبات کرد، عدم الزام نسبت به اموری است که مورد غفلت نوعیه است. یکی از … --- ## [حکم به ترخیص متلازمین با تمسک به اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6638)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:09ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6638 "2026-10-14T10:09:18Z")
جلسۀ 26 آذر 1386 حکم به ترخیص متلازمین با تمسک به اطلاق مقامی گاهی شارع، در مورد برخی امور، حکم ترخیصی صادر می‌کند؛ ولی آن شیء مرخّصٌ‌فیه یک ملازم دائمی یا غالبی دارد که حکمش توسط شارع، به صراحت بیان نشده است. پرسش آن اس… --- ## [حمل بر حدّ متعارف با تمسک به اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D8%AF%D9%91-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6637)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:07ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D8%AF%D9%91-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6637 "2026-10-14T10:07:08Z")
جلسۀ 25 آذر 1386 حمل بر حدّ متعارف با تمسک به اطلاق مقامی در برخی ادله، مفاهیمی وجود دارد که در مقام تحدید از آنها استفاده شده ولی این مفاهیم، حدّ مشخصی ندارند و دارای کم و زیاد هستند. مثلاً شرط مشروعیت تیمّم آن است که … --- ## [امکان دلالت اطلاق بر نکات ایجابی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C/6636)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:05ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C/6636 "2026-10-14T10:05:06Z")
جلسۀ 25 آذر 1386 امکان دلالت اطلاق بر نکات ایجابی باید دانست، مفاد اطلاق، همیشه سلبی نیست. گاهی اطلاق، دالّ بر یک سری نکات ایجابی است. مثلاً ممکن است اطلاق، بر الزام یا بر اشتراط یک چیز دلالت کند. برای مثال، شارع مقدس مع… --- ## [اثبات قابلیت تملک اشیاء با اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6635)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:01ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6635 "2026-10-14T10:01:28Z")
جلسۀ 25 آذر 1386 اثبات قابلیت تمسک اشیاء با اطلاق مقامی یکی از ادلۀ تنفیذ عقود، آیۀ شریفۀ «أوفوا بالعقود» است. با فرض پذیرش دلالت این آیه بر تنفیذ عقود، پرسش آن است که اگر شک کنیم فلان شیء، اساساً قابلیت تملّک دارد یا قا… --- ## [واگذاری شرائط حکم به عرف؛ پیامد اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%A7%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%B7-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%9B-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6634)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:59ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%A7%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%B7-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%9B-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6634 "2026-10-14T09:59:34Z")
جلسۀ 25 آذر 1386 واگذاری شرائط حکم به عرف؛ پیامد اطلاق مقامی فرض کنید شارع مقدس فرموده است «الماء یُطَهّر» یا «الماء طهور». این جمله، یک اطلاق لفظی دارد که عموم و استیعاب نسبت به تمام آبها را افهام می‌کند، ولی این، ربطی … --- ## [نقطۀ اشتراک و افتراق اطلاق لفظی و اطلاق مقامی از منظر استاد](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%B7%DB%80-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF/6633)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:57ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%B7%DB%80-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF/6633 "2026-10-14T09:57:20Z")
جلسۀ 25 آذر 1386 نقطۀ اشتراک و افتراق اطلاق لفظی و اطلاق مقامی از منظر استاد به عقیدۀ ما، اطلاق لفظی و اطلاق مقامی، جوهراً یکسان هستند. جوهر هر دوی اینها، عبارت از اینست که عرف، برای افهام برخی مفاهیم، سکوت را کافی می‌دا… --- ## [بی‌نیاز بودن مدخول ادوات عموم از جریان مقدمات حکمت](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%AE%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA/6632)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:55ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%AE%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA/6632 "2026-10-14T09:55:06Z")
جلسۀ 20 آذر 1386 بی‌نیاز بودن مدخول ادوات عموم از جریان مقدمات حکمت یک بحث قدیمی وجود دارد مبنی بر اینکه، آیا لفظ «کلّ» که یکی از ادوات عموم است، وضع شده است برای استیعاب تمام افرادی که مدخولش قابلیت انطباق بر آنها را دا… --- ## [حقیقی بودن قضایای مهمله](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D9%84%D9%87/6631)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:49ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D9%84%D9%87/6631 "2026-10-14T09:49:39Z")
جلسۀ 20 آذر 1386 حقیقی بودن قضایای مهمله به عقیدۀ ما، احتمال تقیید در مفاد افرادی واژگان، با اصالة الحقیقة نفی می‌شود، چون مثلاً استعمال «انسان» در طبیعت مقید (یعنی انسان عالم) خلاف موضوع‌له انسان است. بنابراین در این مر… --- ## [نگاهی متفاوت به اعتبارات ماهیت و موضوع‌له اسم جنس](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%E2%80%8C%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AC%D9%86%D8%B3/6630)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:46ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%E2%80%8C%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AC%D9%86%D8%B3/6630 "2026-10-14T09:46:53Z")
جلسۀ 19 آذر 1386 نگاهی متفاوت به اعتبارات ماهیت و موضوع‌له اسم جنس طبیعت انسان، به سه شکل قابل ملاحظه است: 1. به تنهایی. 2. در کنار قید وجودی همچون «الانسان العالم». 3. در کنار قید عدمی همچون «الانسان غیر العالم». مل… --- ## [نقطۀ اشتراک و افتراق اطلاق لفظی و اطلاق مقامی از منظر شهید صدر](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%B7%DB%80-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6629)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:43ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%B7%DB%80-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6629 "2026-10-14T09:43:58Z")
جلسۀ 19 آذر 1386 نقطۀ اشتراک و افتراق اطلاق لفظی و اطلاق مقامی از منظر شهید صدر بر اساس فحص ناقصی که انجام دادم، اولین کسی که به طور جدّی بحث اطلاق مقامی و تفاوتش با اطلاق لفظی را پیش کشیده، مرحوم شهید صدر است. ایشان در… --- ## [اطلاق ناشی از ترک استیضاح و تفاوت آن با ترک استفصال](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B6%D8%A7%D8%AD-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%B5%D8%A7%D9%84/6628)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:38ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B6%D8%A7%D8%AD-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%B5%D8%A7%D9%84/6628 "2026-10-14T09:38:25Z")
جلسۀ 18 آذر 1386 اطلاق ناشی از ترک استیضاح و تفاوت آن با ترک استفصال یک بحث آن است که گاهی سائل، از یک قضیۀ شخصی سؤال می‌کند و آن قضیۀ شخصی، دارای محتملات متعدّدی است که در سؤال سائل، درج نشده است. در اینجا سؤال سائل ابه… --- ## [توصیۀ آخوند ملا قربانعلی زنجانی برای پاسخ‌گویان به مسائل شرعی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%DB%80-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%84%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%E2%80%8C%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C/6627)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:35ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%DB%80-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%84%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%E2%80%8C%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C/6627 "2026-10-14T09:35:02Z")
جلسۀ 18 آذر 1386 توصیۀ آخوند ملا قربانعلی زنجانی برای پاسخ‌گویان به مسائل شرعی آخوند ملا قربانعلی زنجانی به فقها توصیه می‌کرده که اگر استفتائی شد، تشقیق شقوق نکنید. آن صورت متعارف را پاسخ بدهید؛ چون اگر تشقیق شقوق کنید، … --- ## [بازنگری در اطلاق ناشی از ترک استفصال](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%B5%D8%A7%D9%84/6626)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:30ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%B5%D8%A7%D9%84/6626 "2026-10-14T09:30:34Z")
جلسۀ 18 آذر 1386 بازنگری در اطلاق ناشی از ترک استفصال وقتی شخصی نزد امام علیه السلام می‌آید و از یک قضیۀ کلّی سؤال می‌کند؛ چنانچه امام علیه السلام، بین صور مختلف مسأله تفصیل ندهند، روشن است که پاسخ حضرت اطلاق داشته و تما… --- ## [ثبوت مفهوم به معنای عام، در اثر اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6625)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:27ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6625 "2026-10-14T09:27:26Z")
جلسۀ 17 آذر 1386 ثبوت مفهوم به معنای عام، در اثر اطلاق مقامی گاهی سائل از یک موضوع سؤال می‌کند و امام علیه السلام در مقام پاسخ، تنها به برخی از افراد موضوع می‌پردازید و نسبت به سائر افراد سکوت می‌کند. در این فرض، اطلاق م… --- ## [وظیفۀ معصومان علیهم السلام در قبال انحرافات جامعه](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%DB%80-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/6624)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:21ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%DB%80-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/6624 "2026-10-14T09:21:38Z")
جلسۀ 17 آذر 1386 وظیفۀ معصومان علیهم السلام در قبال انحرافات جامعه پرسش آن است که آیا معصومان نسبت به انحرافات جامعه، مسؤولیتی دارند؟ و این مسؤولیت چه مقدار است؟ قدر مسلّم آن است که اگر یکی از احکام شرعی، دچار تغییر و ا… --- ## [تحلیل کیفیت استدلال به سکوت معصومان علیهم السلام](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/6623)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:16ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/6623 "2026-10-14T09:16:13Z")
جلسۀ 17 آذر 1386 تحلیل کیفیت استدلال به سکوت معصومان علیهم السلام یکی از اقسام دلالت‌ها، دلالت‌های سکوتی و تقریر معصومان علیهم السلام در رابطه با یک موضوع است. اینکه چگونه می‌توان از سکوت معصوم، یک مطلب را استفاده کرد، ب… --- ## [امر و نهی ارشادی {قاعده اولیه و ثانویه امر و نهی}](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%AB%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D9%87%DB%8C/6620)
**Author:** [@علی\_سلیمانی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 12، 2026، 11:54ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%AB%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D9%87%DB%8C/6620 "2026-10-12T11:54:12Z")
امر و نهی ارشادی {قاعده اولیه و ثانویه امر و نهی} ظاهر اولیه امر و نهی، مولویت است؛ یعنی اصل این است که مولا در مقام اعمال مولویت و بیان حکم تکلیفی باشد. بااین‌حال، در برخی موارد به‌مقتضای یک قاعده ثانویه، از این ظهور ر… --- ## [تفاوت قضایای کلّی با قضایای شخصی در نحوۀ اطلاق‌گیری](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D9%91%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%AD%D9%88%DB%80-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/6406)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 2\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 12، 2026، 7:37ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D9%91%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%AD%D9%88%DB%80-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/6406 "2026-10-12T07:37:03Z")
جلسۀ 22 آبان 1386 تفاوت قضایای کلّی با قضایای شخصی در نحوۀ اطلاق‌گیری در‌ اینجا بین دو جمله تفاوت است، یک وقت متکلم می‌‌خواهد یک قضیه کلیّه را بیان کند، در واقع یک قانون می‌خواهد ارائه بدهد، ‌‌‌می‌گوید: «من مات ورثته و ق… --- ## [امکان اقامۀ برهان عقلی برای ظهورات](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%80-%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AA/6392)
**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\ **پاسخ‌ها:** 2\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 12، 2026، 7:32ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%80-%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AA/6392 "2026-10-12T07:32:57Z")
جلسۀ مورخ 6 آبان 1386 هیچ مانعی ندارد که ظهور کلام را با یک برهان عقلی اثبات کنیم. البته اینجا منظورمان از ظهور کلام، ظهور برای مخاطب نیست؛ چون ظهوری که خود مخاطب بدان رسیده باشد دیگر نیاز به برهان ندارد. بلکه منظور ما … [Next page](https://mobahasah.ir/c/osul/6.md?page=1)