# اصول استاد شبیری

**URL:** https://mobahasah.ir/c/osul/%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C/64.md

[آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md)

---

## [About the اصول استاد سیدمحمدجواد شبیری category](https://mobahasah.ir/t/about-the-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-category/66)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@system](https://mobahasah.ir/u/system)\
**پاسخ‌ها:** 0

</div>

---

## [تفکیک مرحوم آیت حکیم میان اباحۀ اقتضایی و لااقتضایی در بحث شروط مخالف کتاب و سنّت](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AD%DB%80-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%84%D8%A7%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B3%D9%86%D9%91%D8%AA/6657)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 17، 2026، 6:08ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AD%DB%80-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%84%D8%A7%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%81-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B3%D9%86%D9%91%D8%AA/6657 "2026-10-17T06:08:40Z")

</div>

جلسۀ 2 دی 1386 تفکیک مرحوم آیت حکیم میان اباحۀ اقتضایی و لااقتضایی در بحث شروط مخالف کتاب و سنّت در برخی ادله گفته شده تنها شروطی نافذ و لازم به مراعات هستند که مخالف کتاب و سنّت نباشند. از سوی دیگر، در ادلۀ شرعی مواردی …

---

## [تفصیل مرحوم آیت الله حکیم در تشخیص حدود و ثغور موضوعات مذکور در ادلۀ تشریع](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D8%AB%D8%BA%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B0%DA%A9%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%84%DB%80-%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9/6656)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 17، 2026، 6:03ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF-%D9%88-%D8%AB%D8%BA%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B0%DA%A9%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%84%DB%80-%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9/6656 "2026-10-17T06:03:54Z")

</div>

جلسۀ 2 دی 1386 تفصیل مرحوم آیت الله حکیم در تشخیص حدود و ثغور موضوعات مذکور در ادلۀ تشریع پرسش آن است که وقتی شارع مقدس در دلیل تشریع، حکمی را برای موضوعی تشریع می‌کند، چگونه باید حدود و ثغور آن را تعیین کرد؟ استاد سید …

---

## [دلالت اطلاق مقامی بر تشابه مصادیق متعدد یک طبیعت](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA/6640)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:14ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%82-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%AF-%DB%8C%DA%A9-%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA/6640 "2026-10-14T10:14:33Z")

</div>

جلسۀ 26 آذر 1386 دلالت اطلاق مقامی بر تشابه مصادیق متعدد یک طبیعت طبائعی که مصادیق متعدد دارند؛ به خصوص طبائعی که مخترعۀ شرع هستند؛ اگر شارع مقدس نسبت به برخی افراد طبیعت، کیفیت خاصی بیان کند، در صورتی که مشروعیت سائر اف…

---

## [دلالت اطلاق مقامی بر عدم وجود الزام نسبت به اموری که مورد غفلت نوعیه است](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%BA%D9%81%D9%84%D8%AA-%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/6639)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:11ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%BA%D9%81%D9%84%D8%AA-%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/6639 "2026-10-14T10:11:45Z")

</div>

جلسۀ 26 آذر 1386 دلالت اطلاق مقامی بر عدم وجود الزام نسبت به اموری که مورد غفلت نوعیه است یکی دیگر از نکاتی که می‌توان با تمسک به اطلاق مقامی، آن را اثبات کرد، عدم الزام نسبت به اموری است که مورد غفلت نوعیه است. یکی از …

---

## [حکم به ترخیص متلازمین با تمسک به اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6638)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:09ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6638 "2026-10-14T10:09:18Z")

</div>

جلسۀ 26 آذر 1386 حکم به ترخیص متلازمین با تمسک به اطلاق مقامی گاهی شارع، در مورد برخی امور، حکم ترخیصی صادر می‌کند؛ ولی آن شیء مرخّصٌ‌فیه یک ملازم دائمی یا غالبی دارد که حکمش توسط شارع، به صراحت بیان نشده است. پرسش آن اس…

---

## [حمل بر حدّ متعارف با تمسک به اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D8%AF%D9%91-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6637)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:07ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D8%AF%D9%91-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6637 "2026-10-14T10:07:08Z")

</div>

جلسۀ 25 آذر 1386 حمل بر حدّ متعارف با تمسک به اطلاق مقامی در برخی ادله، مفاهیمی وجود دارد که در مقام تحدید از آنها استفاده شده ولی این مفاهیم، حدّ مشخصی ندارند و دارای کم و زیاد هستند. مثلاً شرط مشروعیت تیمّم آن است که …

---

## [امکان دلالت اطلاق بر نکات ایجابی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C/6636)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:05ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C/6636 "2026-10-14T10:05:06Z")

</div>

جلسۀ 25 آذر 1386 امکان دلالت اطلاق بر نکات ایجابی باید دانست، مفاد اطلاق، همیشه سلبی نیست. گاهی اطلاق، دالّ بر یک سری نکات ایجابی است. مثلاً ممکن است اطلاق، بر الزام یا بر اشتراط یک چیز دلالت کند. برای مثال، شارع مقدس مع…

---

## [اثبات قابلیت تملک اشیاء با اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6635)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 10:01ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6635 "2026-10-14T10:01:28Z")

</div>

جلسۀ 25 آذر 1386 اثبات قابلیت تمسک اشیاء با اطلاق مقامی یکی از ادلۀ تنفیذ عقود، آیۀ شریفۀ «أوفوا بالعقود» است. با فرض پذیرش دلالت این آیه بر تنفیذ عقود، پرسش آن است که اگر شک کنیم فلان شیء، اساساً قابلیت تملّک دارد یا قا…

---

## [واگذاری شرائط حکم به عرف؛ پیامد اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%A7%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%B7-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%9B-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6634)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:59ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%A7%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%B7-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%9B-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6634 "2026-10-14T09:59:34Z")

</div>

جلسۀ 25 آذر 1386 واگذاری شرائط حکم به عرف؛ پیامد اطلاق مقامی فرض کنید شارع مقدس فرموده است «الماء یُطَهّر» یا «الماء طهور». این جمله، یک اطلاق لفظی دارد که عموم و استیعاب نسبت به تمام آبها را افهام می‌کند، ولی این، ربطی …

---

## [نقطۀ اشتراک و افتراق اطلاق لفظی و اطلاق مقامی از منظر استاد](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%B7%DB%80-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF/6633)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:57ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%B7%DB%80-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF/6633 "2026-10-14T09:57:20Z")

</div>

جلسۀ 25 آذر 1386 نقطۀ اشتراک و افتراق اطلاق لفظی و اطلاق مقامی از منظر استاد به عقیدۀ ما، اطلاق لفظی و اطلاق مقامی، جوهراً یکسان هستند. جوهر هر دوی اینها، عبارت از اینست که عرف، برای افهام برخی مفاهیم، سکوت را کافی می‌دا…

---

## [بی‌نیاز بودن مدخول ادوات عموم از جریان مقدمات حکمت](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%AE%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA/6632)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:55ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%AE%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA/6632 "2026-10-14T09:55:06Z")

</div>

جلسۀ 20 آذر 1386 بی‌نیاز بودن مدخول ادوات عموم از جریان مقدمات حکمت یک بحث قدیمی وجود دارد مبنی بر اینکه، آیا لفظ «کلّ» که یکی از ادوات عموم است، وضع شده است برای استیعاب تمام افرادی که مدخولش قابلیت انطباق بر آنها را دا…

---

## [حقیقی بودن قضایای مهمله](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D9%84%D9%87/6631)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:49ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D9%84%D9%87/6631 "2026-10-14T09:49:39Z")

</div>

جلسۀ 20 آذر 1386 حقیقی بودن قضایای مهمله به عقیدۀ ما، احتمال تقیید در مفاد افرادی واژگان، با اصالة الحقیقة نفی می‌شود، چون مثلاً استعمال «انسان» در طبیعت مقید (یعنی انسان عالم) خلاف موضوع‌له انسان است. بنابراین در این مر…

---

## [نگاهی متفاوت به اعتبارات ماهیت و موضوع‌له اسم جنس](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%E2%80%8C%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AC%D9%86%D8%B3/6630)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:46ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%E2%80%8C%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AC%D9%86%D8%B3/6630 "2026-10-14T09:46:53Z")

</div>

جلسۀ 19 آذر 1386 نگاهی متفاوت به اعتبارات ماهیت و موضوع‌له اسم جنس طبیعت انسان، به سه شکل قابل ملاحظه است: 1. به تنهایی. 2. در کنار قید وجودی همچون «الانسان العالم». 3. در کنار قید عدمی همچون «الانسان غیر العالم». مل…

---

## [نقطۀ اشتراک و افتراق اطلاق لفظی و اطلاق مقامی از منظر شهید صدر](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%B7%DB%80-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6629)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:43ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D9%82%D8%B7%DB%80-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6629 "2026-10-14T09:43:58Z")

</div>

جلسۀ 19 آذر 1386 نقطۀ اشتراک و افتراق اطلاق لفظی و اطلاق مقامی از منظر شهید صدر بر اساس فحص ناقصی که انجام دادم، اولین کسی که به طور جدّی بحث اطلاق مقامی و تفاوتش با اطلاق لفظی را پیش کشیده، مرحوم شهید صدر است. ایشان در…

---

## [اطلاق ناشی از ترک استیضاح و تفاوت آن با ترک استفصال](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B6%D8%A7%D8%AD-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%B5%D8%A7%D9%84/6628)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:38ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B6%D8%A7%D8%AD-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%B5%D8%A7%D9%84/6628 "2026-10-14T09:38:25Z")

</div>

جلسۀ 18 آذر 1386 اطلاق ناشی از ترک استیضاح و تفاوت آن با ترک استفصال یک بحث آن است که گاهی سائل، از یک قضیۀ شخصی سؤال می‌کند و آن قضیۀ شخصی، دارای محتملات متعدّدی است که در سؤال سائل، درج نشده است. در اینجا سؤال سائل ابه…

---

## [توصیۀ آخوند ملا قربانعلی زنجانی برای پاسخ‌گویان به مسائل شرعی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%DB%80-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%84%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%E2%80%8C%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C/6627)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:35ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%DB%80-%D8%A2%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%84%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE%E2%80%8C%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C/6627 "2026-10-14T09:35:02Z")

</div>

جلسۀ 18 آذر 1386 توصیۀ آخوند ملا قربانعلی زنجانی برای پاسخ‌گویان به مسائل شرعی آخوند ملا قربانعلی زنجانی به فقها توصیه می‌کرده که اگر استفتائی شد، تشقیق شقوق نکنید. آن صورت متعارف را پاسخ بدهید؛ چون اگر تشقیق شقوق کنید، …

---

## [بازنگری در اطلاق ناشی از ترک استفصال](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%B5%D8%A7%D9%84/6626)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:30ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%B5%D8%A7%D9%84/6626 "2026-10-14T09:30:34Z")

</div>

جلسۀ 18 آذر 1386 بازنگری در اطلاق ناشی از ترک استفصال وقتی شخصی نزد امام علیه السلام می‌آید و از یک قضیۀ کلّی سؤال می‌کند؛ چنانچه امام علیه السلام، بین صور مختلف مسأله تفصیل ندهند، روشن است که پاسخ حضرت اطلاق داشته و تما…

---

## [ثبوت مفهوم به معنای عام، در اثر اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6625)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:27ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D8%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6625 "2026-10-14T09:27:26Z")

</div>

جلسۀ 17 آذر 1386 ثبوت مفهوم به معنای عام، در اثر اطلاق مقامی گاهی سائل از یک موضوع سؤال می‌کند و امام علیه السلام در مقام پاسخ، تنها به برخی از افراد موضوع می‌پردازید و نسبت به سائر افراد سکوت می‌کند. در این فرض، اطلاق م…

---

## [وظیفۀ معصومان علیهم السلام در قبال انحرافات جامعه](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%DB%80-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/6624)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:21ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%DB%80-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/6624 "2026-10-14T09:21:38Z")

</div>

جلسۀ 17 آذر 1386 وظیفۀ معصومان علیهم السلام در قبال انحرافات جامعه پرسش آن است که آیا معصومان نسبت به انحرافات جامعه، مسؤولیتی دارند؟ و این مسؤولیت چه مقدار است؟ قدر مسلّم آن است که اگر یکی از احکام شرعی، دچار تغییر و ا…

---

## [تحلیل کیفیت استدلال به سکوت معصومان علیهم السلام](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/6623)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 14، 2026، 9:16ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/6623 "2026-10-14T09:16:13Z")

</div>

جلسۀ 17 آذر 1386 تحلیل کیفیت استدلال به سکوت معصومان علیهم السلام یکی از اقسام دلالت‌ها، دلالت‌های سکوتی و تقریر معصومان علیهم السلام در رابطه با یک موضوع است. اینکه چگونه می‌توان از سکوت معصوم، یک مطلب را استفاده کرد، ب…

---

## [تفاوت قضایای کلّی با قضایای شخصی در نحوۀ اطلاق‌گیری](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D9%91%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%AD%D9%88%DB%80-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/6406)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 2\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 12، 2026، 7:37ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D9%91%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%AD%D9%88%DB%80-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/6406 "2026-10-12T07:37:03Z")

</div>

جلسۀ 22 آبان 1386 تفاوت قضایای کلّی با قضایای شخصی در نحوۀ اطلاق‌گیری در‌ اینجا بین دو جمله تفاوت است، یک وقت متکلم می‌‌خواهد یک قضیه کلیّه را بیان کند، در واقع یک قانون می‌خواهد ارائه بدهد، ‌‌‌می‌گوید: «من مات ورثته و ق…

---

## [امکان اقامۀ برهان عقلی برای ظهورات](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%80-%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AA/6392)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 2\
**آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 12، 2026، 7:32ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%80-%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AA/6392 "2026-10-12T07:32:57Z")

</div>

جلسۀ مورخ 6 آبان 1386 هیچ مانعی ندارد که ظهور کلام را با یک برهان عقلی اثبات کنیم. البته اینجا منظورمان از ظهور کلام، ظهور برای مخاطب نیست؛ چون ظهوری که خود مخاطب بدان رسیده باشد دیگر نیاز به برهان ندارد. بلکه منظور ما …

---

## [تفاوت اطلاق حکمی (یا همان اطلاق لفظی) با اطلاق مقامی از نگاه شهید صدر](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AD%DA%A9%D9%85%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6552)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:11ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%AD%DA%A9%D9%85%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%84%D9%81%D8%B8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6552 "2026-09-14T13:11:31Z")

</div>

جلسۀ 14 آذر 1386 تفاوت اطلاق حکمی (یا همان اطلاق لفظی) با اطلاق مقامی از نگاه شهید صدر شهید صدر از دو تعبیر اطلاق حکمی و اطلاق مقامی استفاده نموده و این دو را در مقابل یکدیگر قرار داده است. ولی خود ایشان در حلقات، به جای…

---

## [کتاب تجدید الدوارس؛ احیاگر مبانی قدما](https://mobahasah.ir/t/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%9B-%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7/6551)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:09ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AA%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%9B-%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%A7/6551 "2026-09-14T13:09:13Z")

</div>

جلسۀ 14 آذر 1386 کتاب تجدید الدوارس؛ احیاگر مبانی قدما تجدید الدوارس کتابی است که مرحوم معزّی نوشته است و به قول خود ایشان روش‌های قدمای اصحاب را ایشان خواسته که زنده کند و عقیده‌شان این است که متأخرین از آن سبک قبل از ع…

---

## [روش ابهام‌زدائی از سؤالات راویان](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%A6%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/6550)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:07ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%A6%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A4%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86/6550 "2026-09-14T13:07:07Z")

</div>

جلسۀ 14 آذر 1386 روش ابهام‌زدائی از سؤالات راویان اگر به روایات مراجعه کنید غالبا سؤالات سائلین به طور کامل نقل نشده است. مثلا می‌پرسد: «سألت أبا الحسن علیه السلام عن الجبن» اما معنای این سؤال چیست؟ یعنی چه که از پنیر سؤ…

---

## [لزوم توجه به خاستگاه صدور روایات معصومان علیهم السلام](https://mobahasah.ir/t/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/6549)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 1:04ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B5%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85/6549 "2026-09-14T13:04:54Z")

</div>

جلسۀ 14 آذر 1386 لزوم توجه به خاستگاه صدور روایات معصومان علیهم السلام در یک تقسیم‌بندی میتوان گفت، روایات ما، گاه مسبوق به سؤال هستند و گاه ابتدائی. روایات مسبوق به سؤال، روایاتی هستند که معصومان علیهم السلام، در پاسخ ب…

---

## [امضای دیدگاه عامه با تمسّک به اطلاق مقامی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6548)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:57ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%DB%8C/6548 "2026-09-14T12:57:28Z")

</div>

جلسۀ 14 آذر 1386 امضای دیدگاه عامه با تمسّک به اطلاق مقامی نکته مهمی که در بحث اطلاق مقامی مفید است، این است که اگر احیانا ائمه معصومین هیچ مطلبی بر خلاف فقهای عامه نگفتند، معنایش امضاء ما علیه العامه است. این خودش یکی ا…

---

## [تمسّک به اطلاق شرط، برای اثبات علیّت انحصاری آن برای جزاء](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1/6547)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:53ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%85%D8%B3%D9%91%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%91%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1/6547 "2026-09-14T12:53:53Z")

</div>

جلسۀ 13 آذر 1386 تمسّک به اطلاق شرط، برای اثبات علیّت انحصاری آن برای جزاء در بحث مفهوم شرط، گفته‌اند باید علیّت انحصاری شرط برای جزاء اثبات شود تا بتوان با نفی شرط، نفی جزاء را نتیجه گرفت و به مفهوم قائل شد. محقق نائین…

---

## [تدقیق در معنای سنخ الحکم و شخص الحکم](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D9%88-%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85/6546)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@مسعودعطارمنش](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B4)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2026، 12:50ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D9%88-%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85/6546 "2026-09-14T12:50:38Z")

</div>

جلسۀ 13 آذر 1386 تدقیق در معنای سنخ الحکم و شخص الحکم در بحث مفهوم شرط گفته شده، محمول باید سنخ الحکم باشد نه شخص الحکم. اینک قصد داریم در این زمینه نکاتی را گوشزد کنیم. در قضیۀ «زید عالمٌ» زید، موضوع است، و عالم محمول …

[Next page](https://mobahasah.ir/c/osul/%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C/64.md?page=1)
