# القواعد الفقهیه

**URL:** https://mobahasah.ir/c/feqh/qawaed/105.md

[آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md)

---

## [در رابطه با دسته‌ بندی القواعد الفقهیه](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C%D9%87/6248)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@Tazari](https://mobahasah.ir/u/Tazari)\
**پاسخ‌ها:** 0

</div>

---

## [نسبت قاعده «ما لایعلم» با قاعده «إقرار العقلاء علی أنفسهم جائز»](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D8%A5%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A1-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A3%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%87%D9%85-%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%B2%C2%BB/6262)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@m.danesh](https://mobahasah.ir/u/m.danesh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 24، 2026، 11:21ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D8%A5%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A1-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A3%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%87%D9%85-%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%B2%C2%BB/6262 "2026-02-24T23:21:28Z")

</div>

قاعده اقرار یکی از قواعد فقهی که در محاکم قضایی هم از آن استفاده می‌شود، قاعده اقرار می‌باشد. اقرار در کتب لغت به اذعان یا اعتراف به حق،\[1\] اعتراف به شیء\[2\] و اثبات شیء\[3\] تعریف شده است. ریشۀ آن ماده «ق ر ر» به معنای «ثا…

---

## [نسبت قاعده «ما لایعلم» با قاعده «تقدیم قول ذوالید»](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85-%D9%82%D9%88%D9%84-%D8%B0%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AF%C2%BB/6254)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@m.danesh](https://mobahasah.ir/u/m.danesh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 14، 2026، 2:23ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85-%D9%82%D9%88%D9%84-%D8%B0%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AF%C2%BB/6254 "2026-02-14T14:23:49Z")

</div>

:pushpin: مفاد قاعده ید مراد از «ید» در این قاعده، استیلا و سلطه بر شیء است و به صاحب این استیلا «ذوالید» اطلاق می‌گردد. این سلطه بر سه قسم متصور است: ۱. سلطه بر عین: مانند استیلای مالک بر ملک خود. ۲. سلطه بر منافع: نظ…

---

## [نسبت قاعده «ما لایعلم» با قاعده «مَن مَلَک»](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D9%8E%D9%86-%D9%85%D9%8E%D9%84%D9%8E%DA%A9%C2%BB/6252)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@m.danesh](https://mobahasah.ir/u/m.danesh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 13، 2026، 1:11ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B9%D9%84%D9%85%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D9%8E%D9%86-%D9%85%D9%8E%D9%84%D9%8E%DA%A9%C2%BB/6252 "2026-02-13T13:11:55Z")

</div>

مفاد قاعده «مَن مَلَک شیئاً مَلَک الإقرار به» قاعده «مَن مَلَک شیئاً مَلَک الإقرار به» در حقیقت یک قضیه شرطیه بوده و مانند سایر قضایای شرطیه، مرکب از دو قسمت است؛ شرط، که جمله «مَن مَلَک شیئاً» بوده و جزاء، که عبارت است …

---

## [قاعده بودن «ما لا یُعلم الّا من قِبل مدّعیه یُقبل منه»](https://mobahasah.ir/t/%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%C2%AB%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7-%DB%8C%D9%8F%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%91%D8%A7-%D9%85%D9%86-%D9%82%D9%90%D8%A8%D9%84-%D9%85%D8%AF%D9%91%D8%B9%DB%8C%D9%87-%DB%8C%D9%8F%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%85%D9%86%D9%87%C2%BB/6251)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@m.danesh](https://mobahasah.ir/u/m.danesh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 13، 2026، 1:01ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%C2%AB%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7-%DB%8C%D9%8F%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%91%D8%A7-%D9%85%D9%86-%D9%82%D9%90%D8%A8%D9%84-%D9%85%D8%AF%D9%91%D8%B9%DB%8C%D9%87-%DB%8C%D9%8F%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%85%D9%86%D9%87%C2%BB/6251 "2026-02-13T13:01:58Z")

</div>

\[!tip\] ارجاع برای آشنایی با قاعده ما لایعلم، به مطلب «مفاد قاعده «ما لا یُعلم الّا من قِبل مدّعیه یُقبل منه»» مراجعه کنید. قاعده مذکور، هرچند به‌صورت کلی در عبارت‌های متقدمین دیده نمی‌شود، اما در کلمات متأخرین بسیار …

---

## [مفاد قاعده «ما لا یُعلم الّا من قِبل مدّعیه یُقبل منه»](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7-%DB%8C%D9%8F%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%91%D8%A7-%D9%85%D9%86-%D9%82%D9%90%D8%A8%D9%84-%D9%85%D8%AF%D9%91%D8%B9%DB%8C%D9%87-%DB%8C%D9%8F%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%85%D9%86%D9%87%C2%BB/6250)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@m.danesh](https://mobahasah.ir/u/m.danesh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 13، 2026، 12:52ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7-%DB%8C%D9%8F%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%91%D8%A7-%D9%85%D9%86-%D9%82%D9%90%D8%A8%D9%84-%D9%85%D8%AF%D9%91%D8%B9%DB%8C%D9%87-%DB%8C%D9%8F%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%85%D9%86%D9%87%C2%BB/6250 "2026-02-13T12:52:25Z")

</div>

برخی دعاوی، به جهت ویژگی خاص مدعا، فقط از سوی مدّعی آن قابل اطلاع است. مدّعی ما لا یعلم در دادگاه، می‌تواند مدّعی یا منکر باشد؛ یعنی هر یک از این دو اگر ادّعایی داشته باشند که فقط از سوی خودشان قابل اطلاع است، ما لا یعلم…
