# فقه استاد شهیدی

**URL:** https://mobahasah.ir/c/feqh/fshahidi/26.md?page=1

[آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md)

**Page:** 2

---

## [فرق ودیعه و عاریه در مسئله اشتراط ضمان](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%B9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B7-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86/6423)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 4\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:34ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%B9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B7-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86/6423 "2026-08-08T14:34:20Z")

</div>

(شهید صدر در تقسیمات انواع حیازت این بیانات را طرح نموده است.) در تحلیل ماهیت دو عقد عاریه و ودیعه، باید به این نکته اساسی توجه کرد که هرچند در هر دو، شخصی مال دیگری را در ید خود دارد، امّا از حیث استقلال ید و تأثیر آن …

---

## [صور چهارگانه حیازت مال غیر بنابر نظر شهید صدر](https://mobahasah.ir/t/%D8%B5%D9%88%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B2%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6424)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 3\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:33ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B5%D9%88%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B2%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6424 "2026-08-08T14:33:54Z")

</div>

یک بحثی اینجا هست و آن این است که منشأ تمام مالکیت‌ها حیازت است. این را آقای صدر مبنایش هست، محقق ایروانی هم دارد که مصدر تمام مالکیت‌ها حیازت است. تیتر: صور چهارگانۀ عقلی حیازت مال غیر و تطبیق آن بر ودیعه، عاریه، غصب، …

---

## [تعریف قرض از دیدگاه شهید صدر](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6421)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:31ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6421 "2026-08-08T14:31:53Z")

</div>

سومین مبنا در تعریف حقیقت قرض، دیدگاه مرحوم آقای صدر است که بر اساس تحلیل ارتکازات عقلایی شکل گرفته است. ایشان ابتدا به دو ارتکاز مسلم در میان عقلاء اشاره می‌فرمایند: ارتکاز نخست آنکه قرض از سنخ معاوضات (مبادلهٔ دو مال ب…

---

## [تفکیک میان ضمان ذمه و ضمان عهده](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B0%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%87%D8%AF%D9%87/6420)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:31ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B0%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%87%D8%AF%D9%87/6420 "2026-08-08T14:31:35Z")

</div>

تفکیک ضمان ذمه و ضمان عهده در ماهیت قرض در تبیین حقیقت قرض، باید به این نکته توجه کرد که ضمانی که در تعریف مشهور (التملیک مع الضمان) به کار رفته است، از نوع ضمان ذمه می‌باشد، نه ضمان عهده. برای روشن شدن تفاوت این دو، با…

---

## [اشکال عدم معقولیت ضمان مالک نسبت به ملک خود در تعریف مشهور از قرض و پاسخ آن](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A2%D9%86/6419)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:31ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A2%D9%86/6419 "2026-08-08T14:31:10Z")

</div>

بررسی و نقد اشکال محقق ایروانی بر ماهیت ضمان در قرض مرحوم محقق ایروانی در نقد مبنای مشهور که قرض را «تملیک مع الضمان» می‌داند، اشکالی اساسی مطرح فرموده‌اند که بر اساس آن، اگر قرض از سنخ معاوضات نباشد (یعنی مقرض، مال خود…

---

## [فرار از ربای معاوضی با صلح بر تملیک در مقابل صلح عین](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D9%85%D9%84%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%B9%DB%8C%D9%86/6418)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:30ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D9%85%D9%84%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%B9%DB%8C%D9%86/6418 "2026-08-08T14:30:43Z")

</div>

تفکیک میان معاوضهٔ عینی و معاوضهٔ تملیکی در ربای معاوضی یکی از مباحث در باب ربای معاوضی، تفکیک میان معاوضهٔ بین العینین و معاوضهٔ بین تملیکین است. فقها در این زمینه فرموده‌اند که ربای معاوضی در جایی تحقق می‌یابد که معاو…

---

## [تبیین نظریه ایداع المالیه در تعریف قرض](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6417)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:30ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6417 "2026-08-08T14:30:15Z")

</div>

بررسی و نقد مبنای دوم در حقیقت قرض (نظریهٔ محقق ایروانی) مبنای دوم در تبیین حقیقت قرض، نظریهٔ محقق ایروانی است که در حاشیهٔ مکاسب، ذیل بحث بیع، چنین فرموده‌اند: «القرض هو هبة العین مع إیداع المالیة». بر اساس این دیدگاه،…

---

## [جریان ربای معاوضی در معدودات](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%AA/6416)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:29ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%AA/6416 "2026-08-08T14:29:49Z")

</div>

در ادامهٔ بحث از بیع یک میلیون تومان نقد به یک میلیون و دویست هزار تومان نسیه، باید به دیدگاه آقای سیستانی اشاره کرد که برخلاف مرحوم آقای خوئی، این معامله را از سنخ قرض ربوی نمی‌دانند، بلکه آن را همچون شهید صدر بیع محسوب…

---

## [تخلص از قرض ربوی با بکار گیری بیع](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AE%D9%84%D8%B5-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D8%A8%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B9/6415)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 2\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:29ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AE%D9%84%D8%B5-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D8%A8%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B9/6415 "2026-08-08T14:29:33Z")

</div>

بر اساس تعریف مشهور از قرض که «التملیک مع الضمان» است، برخی از فقها مانند مرحوم آقای خوئی و مرحوم آقای تبریزی نتیجه گرفته‌اند که بیع یک میلیون تومان نقد به یک میلیون و دویست هزار تومان نسیه، هرچند با لفظ بیع انجام شود، ا…

---

## [بررسی ماهیت ضمانت های بانکی؛ نقل ذمّه یا صرف تعهد؟](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C%D8%9B-%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%B0%D9%85%D9%91%D9%87-%DB%8C%D8%A7-%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%9F/6413)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 3\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:26ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C%D8%9B-%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%B0%D9%85%D9%91%D9%87-%DB%8C%D8%A7-%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%9F/6413 "2026-08-08T14:26:59Z")

</div>

بررسی تفاوت ضمانت نقل ذمّه و ضمانت تعهدی رایج در بانکها یکی از مباحث فرعی اما مفید برای روشن شدن موضوع (از حواشی بحث هبه مشروطه که برای تبیین ماهیت قرض بیان میشود تا ماهیت حساب های جاری بانکی روشن شود)، بررسی ماهیت ضمان…

---

## [بررسی هبهٔ مشروطه به عنوان حیلهٔ ربا و آثار فقهی آن در تبیین حقیقت قرض](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%A8%D9%87%D9%94-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AD%DB%8C%D9%84%D9%87%D9%94-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6412)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:18ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%A8%D9%87%D9%94-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AD%DB%8C%D9%84%D9%87%D9%94-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6412 "2026-08-08T14:18:59Z")

</div>

بررسی هبهٔ مشروطه به عنوان حیلهٔ ربا و آثار فقهی آن در تبیین حقیقت قرض از آنجا که هبه، تملیک مجانی محسوب می‌شود، گاهی در ضمن آن شرط می‌شود که موهوب‌له، در زمان معیّنی، مالی را به واهب بازگرداند؛ که این همان «هبهٔ مشروطه…

---

## [مبانی سه‌گانه در حقیقت قرض و نقش آن در تشخیص ماهیت حساب‌های جاری](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C/6411)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:18ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C/6411 "2026-08-08T14:18:12Z")

</div>

مبانی سه‌گانه در حقیقت قرض و نقش آن در تشخیص ماهیت حساب‌های جاری پس از روشن شدن ضرورت بررسی حقیقت قرض برای تطبیق بر سپرده‌های جاری، باید به این نکته توجه کرد که در این زمینه، سه مبنای اساسی میان فقها مطرح شده است که هر …

---

## [بررسی حیل ربا و تفاوت مبنای امام خمینی، مرحوم صدر و مشهور فقها](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7/6414)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:17ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7/6414 "2026-08-08T14:17:18Z")

</div>

بررسی حیل ربا و تفاوت مبنای امام خمینی، مرحوم صدر و مشهور فقها در بحث از حیل ربا، به ویژه هبهٔ مشروطه، میان فقها اختلاف نظر اساسی وجود دارد. امام خمینی (قدس سره) بر این باورند که هرگاه غرض شخصیِ مالک، رسیدن به سود ربوی …

---

## [حقیقت سپرده های بانکی بر اساس مبانی سه گانه قرض](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6430)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 31، 2026، 3:37ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6430 "2026-07-31T15:37:52Z")

</div>

حقیقت سپرده‌های بانکی و تطبیق آن بر حساب‌های جاری بر اساس مبانی سه‌گانهٔ قرض برای تشخیص ماهیت شرعی سپرده‌های بانکی، به ویژه حساب‌های جاری، ابتدا باید مبانی فقهیِ حقیقت قرض را اجمالاً مرور کنیم؛ چه آنکه بر اساس هر یک از …

---

## [بررسی فرض ثبوتی و اثباتیِ قرض یا ودیعه بودن سپرده‌های بانکی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B6-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%90-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%DB%8C%D8%A7-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C/6410)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 18، 2026، 7:21ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B6-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%90-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%DB%8C%D8%A7-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C/6410 "2026-07-18T07:21:36Z")

</div>

بررسی فرض ثبوتی و اثباتیِ قرض یا ودیعه بودن سپرده‌های بانکی در اینجا لازم است میان دو بحث کاملاً متمایز تفکیک قائل شویم: یک بحث، امکان ثبوتیِ تغییر ماهیت سپرده‌های بانکی است؛ و بحث دیگر، تشخیص ماهیت فعلیِ آنچه در خارج ر…

---

## [عامل پیدایش بانک ها و وجه تعبیر به ودایع بانکی](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C/6409)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 18، 2026، 5:46ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C/6409 "2026-07-18T05:46:52Z")

</div>

ریشهٔ تاریخی تعبیر «ودائع بنکیه» و نقش آن در کشف حقیقت سپرده‌های بانکی یکی از نکات مهم در تحلیل ماهیت سپرده‌های بانکی، توجه به ریشهٔ تاریخی تعبیر «ودائع بنکیه» است که به تعبیر مرحوم آقای صدر، این اصطلاح ریشه‌ای دیرینه د…

---

## [عدم ولایت شرعی بانک ها، دلیل مجهول المالک بودن اموال بانکهای دولتی!](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%87%D8%A7%D8%8C-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%AC%D9%87%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C/6408)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 18، 2026، 5:38ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%87%D8%A7%D8%8C-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%AC%D9%87%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C/6408 "2026-07-18T05:38:01Z")

</div>

یکی دیگر از مباحث اختلافی میان فقها، مسئلهٔ بانک‌های دولتی و تأثیر آن در احکام سپرده‌گذاری است که از جهاتی حائز اهمیت است. این اختلاف از آنجا ناشی می‌شود که گروهی از فقهای بزرگوار، از جمله مرحوم آقای حکیم، مرحوم آشیخ حسی…

---

## [بررسی فقهی بانکداری بدون ربا (فقه البنوک) با تأکید بر حقیقت سپرده‌های بانکی و احکام قرض‌الحسنه](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%D9%88%DA%A9-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%82%D8%B1%D8%B6%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%87/6407)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 18، 2026، 5:08ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%D9%88%DA%A9-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%82%D8%B1%D8%B6%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%87/6407 "2026-07-18T05:08:00Z")

</div>

بررسی فقهی بانکداری بدون ربا (فقه البنوک) با تأکید بر حقیقت سپرده‌های بانکی و احکام قرض‌الحسنه ۱. کلیات و محورهای اساسی در بانکداری موضوع این بحث، «فقه البنوک» یا بانکداری منطبق با موازین شرعی و بدون ربا است. محور معام…

---

## [مقتضای اصل عملی، هنگام شک در قید زائد در واجب تخییری](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%8C-%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%A8-%D8%AA%D8%AE%DB%8C%DB%8C%D8%B1%DB%8C/6345)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@محمدصفری](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [می 15، 2026، 2:50ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%8C-%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%A8-%D8%AA%D8%AE%DB%8C%DB%8C%D8%B1%DB%8C/6345 "2026-05-15T02:50:35Z")

</div>

مرحوم محقق همدانی و محقق خوئی از جمله افرادی هستند که \_ با قطع نظر وجود اصل لفظی بر عدم مشروعیت جماعت\_ معتقدند، اصل عملی جاری در مقام براءه است. برای مثال؛ هنگامی که شک می‌شود آیا حائل شیشه‌ای مانع از انعقاد جماعت است ی…

---

## [اشکال بر دلالت عموم "لا صلاه الا بفاتحه الکتاب" بر اصل عدم مشروعیت](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85-%D9%84%D8%A7-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%81%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D9%87-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA/6344)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@محمدصفری](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [می 15، 2026، 2:28ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85-%D9%84%D8%A7-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%81%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D9%87-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA/6344 "2026-05-15T02:28:15Z")

</div>

ادله اصل عدم مشروعیت جماعت در مجموع، برای اثبات عدم مشروعیت جماعت، به سه عام استدلال شده است که عبارتند از: ۱\_عام “لا صلاة إلا بفاتحة الکتاب” ۲\_ عام “من زاد فی صلاته فعلیه الاعاده” ۳\_ عام “من شک فی الرکعتین الاولیین …

---

## [مقتضای اصل اولی، هنگام شک در مشروعیت جماعت](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%8C-%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA/6328)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@محمدصفری](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [می 5، 2026، 10:29ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%82%D8%AA%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%8C-%D9%87%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA/6328 "2026-05-05T22:29:27Z")

</div>

تحلیل اصل اولی، هنگام شک در مشروعیت نماز جماعت صورت مسئله: اگر شک کنیم که آیا در یک مورد خاص (مثلاً در جایی که شخص از ابتدا قصد دارد در اثناء جماعت قصد فرادی کند) نماز جماعت مشروع است یا خیر، اصل اولی بر چیست؟ ۱. دیدگا…

---

## [بررسی لزوم قضای نماز مادر بر ولد اکبر؛ تحلیل قاعده اشتراک](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1-%D9%88%D9%84%D8%AF-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1%D8%9B-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9/6326)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@محمدصفری](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [می 3، 2026، 6:39ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1-%D9%88%D9%84%D8%AF-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1%D8%9B-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9/6326 "2026-05-03T18:39:51Z")

</div>

آیا وجوب قضای نماز والدین، مختص به پدر است یا شامل مادر نیز می‌گردد؟ در بررسی این مسئله، بحث بر دو محور اصلی استوار است: بحث از قاعده اشتراک، بحث از روایات خاصه. محور اول: استدلال به قاعده اشتراک در میان فقها در این مس…

---

## [ضرورت تشکیل حکومت در عصر غیبت](https://mobahasah.ir/t/%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%D8%AA/6325)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@محمدصفری](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [می 3، 2026، 6:00ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%D8%AA/6325 "2026-05-03T18:00:02Z")

</div>

استاد شهیدی معتقدند که تشکیل حکومت در عصر غیبت واجب است؛ به دو جهت: ۱\_ به طور قطعی، مردم نیاز به حاکمی دارند که جامعه ایشان را اداره کند. ۲\_تشکیل حکومت، مقدمه‌ی انجام تکالیف شرعیه است. در مقابل این نظریه، چنین اشکال ش…

---

## [معنای آیه شریفه "النبی اولی بالمومنین من انفسهم"](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%87%D9%85/6322)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@محمدصفری](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [می 1، 2026، 11:20ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%B3%D9%87%D9%85/6322 "2026-05-01T23:20:06Z")

</div>

آیه شریفه “النبی اولی بالمومنین من انفسهم” به معنای جواز همه افعال جایز برای مومنان نسبت به پیامبر (ص) نیست؛ چرا که برخی از افعال به این اعتبار بر مردم جایز است که ایشان داخل در عنوانی هستند که آن عنوان بر هر کس منطبق بش…

---

## [بررسی محدوده ولایت پیامبر و اهل بیت (ع) برای روشن شدن محدوده ولایت مطلقه فقیه](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82%D9%87-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87/6321)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@محمدصفری](https://mobahasah.ir/u/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [می 1، 2026، 10:24ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D8%B9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82%D9%87-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87/6321 "2026-05-01T22:24:20Z")

</div>

در رابطه با پیامبر و اهل بیت (ع) چهار نوع ولایت متصور است که با روشن شدن محدوده ولایت ایشان، محدوده ولایت مطلقه فقیه نیز \_ که مبتنی بر ثبوت ما ثبت للنبی من الولایه العامه للفقیه است\_ مشخص خواهد شد. این ۴ قسم عبارتند از: …

---

## [بررسی تعلق خمس به مال مخمسی که با تورم رشد کرده](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%AE%D9%85%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AE%D9%85%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%85-%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87/6276)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [آپریل 2، 2026، 10:34ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%AE%D9%85%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AE%D9%85%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%85-%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87/6276 "2026-04-02T22:34:17Z")

</div>

تعلق خمس به اموالی که بواسطه‌ی تورم ارتفاع قیمت یافته‌اند مشهور تورم را از مصادیق فائده به حساب آورده و موجب تعلق خمس دانسته‌اند به این تقریب که: مهم در نزد عامه‌ی مردم نقد رائج است؛ فلذا به طور مثال نقدِ رائج شخصی که زم…

---

## [ضمان تورم در مقام دیون](https://mobahasah.ir/t/%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D9%86/6275)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [آپریل 2، 2026، 10:17ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D9%86/6275 "2026-04-02T22:17:46Z")

</div>

یکی از این احکام این بود که آیا کاهش ارزش پول که از آن به تورم یاد می شود موجب ضمان است یا خیر؟ به طور مثال شخصی که سی سال قبل مبلغ ۱۰ هزار تومان از شما قرض گرفته است، آیا در مقام اداء دین می‌تواند به پرداخت همان مبلغ اک…

---

## [بررسی شمول یا عدم شمول لا ضرر و لا حرج نسبت به محرمات از جمله استمناء](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D9%84%D8%A7-%D8%B6%D8%B1%D8%B1-%D9%88-%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%D8%AC-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A1/6272)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [مارس 6، 2026، 1:03ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D9%84%D8%A7-%D8%B6%D8%B1%D8%B1-%D9%88-%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%D8%AC-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A1/6272 "2026-03-06T01:03:31Z")

</div>

همین استمناء نیز اگر از مصادیق اضطرار باشد -مثل شخصی که ‌بخاطر بیماری مبتلی به التهاب غدد شده و پزشک وی را مأمور به استمناء‌ کند و او نیز راه حلالی برای امناء نداشته باشد- حرمت استمناء مرتفع میشود. اما اگر اضطراری در بی…

---

## [حکم استمناء زنان](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86/6271)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [مارس 6، 2026، 12:58ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86/6271 "2026-03-06T00:58:29Z")

</div>

اما راجع به استمناء زن: زن منی تکوینی و اسپرم ندارد لکن در روایات تعبیر امناء و انزال در مورد زن نیز بکار رفته که مراد از آن یا این است که زن به اوج شهوت جنسی رسیده و در نتیجه رطوبتی از وی خارج شود، و یا اینکه اگر در او…

---

## [آیه حفظ فرج و دلالتش بر حرمت استمناء](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D8%AD%D9%81%D8%B8-%D9%81%D8%B1%D8%AC-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A1/6270)

<div class="topic-metadata">

**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\
**پاسخ‌ها:** 2\
**آخرین به روز رسانی:** [مارس 6، 2026، 12:51ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D8%AD%D9%81%D8%B8-%D9%81%D8%B1%D8%AC-%D9%88-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A1/6270 "2026-03-06T00:51:03Z")

</div>

موضوع شناسی استمناء نسبت بین این استمناء و بازی با آلت تناسلی عموم من وجه است؛ چرا که استمناء گاهی با بازی کردن با آلت تناسلی همراه نیست، بلکه با مطالعه داستان‌های مثیر شهوت و مرورِ افکار شهوانی و امثال آن و بدون بازی ب…

[Previous page](https://mobahasah.ir/c/feqh/fshahidi/26.md)

[Next page](https://mobahasah.ir/c/feqh/fshahidi/26.md?page=2)
