# فقه
**URL:** https://mobahasah.ir/c/feqh/5.md?page=7
[آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md)
**Page:** 8
---
## [روش شناسی صاحب جواهر](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1/5947)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 3\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 29، 2025، 7:50ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1/5947 "2025-09-29T07:50:08Z")
:magnifying\_glass\_tilted\_left: مقدمه: متدولوژی و اجتهاد جواهری منهج‌شناسی (متدولوژی)، به‌عنوان یک معرفت درجه دوم، ابزاری برای تسریع در فرایند اجتهاد به شمار می‌آید. از آنجا که تحلیل‌گر یا ناظر بر عملیات استنباط لزوماً خو…
---
## [تفاوت «مذاق شارع» با «قیاس» در استنباط فقهی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%C2%AB%D9%85%D8%B0%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%B9%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%C2%AB%D9%82%DB%8C%D8%A7%D8%B3%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B7-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C/5955)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 28، 2025، 1:38ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%C2%AB%D9%85%D8%B0%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%B9%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%C2%AB%D9%82%DB%8C%D8%A7%D8%B3%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B7-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C/5955 "2025-09-28T13:38:31Z")
:link: تعریف و مبانی «قیاس»: انتقال حکم از یک موضوع به موضوعی دیگر قیاس عبارت است از خروج از یک موضوع به موضوعی دیگر؛ به این معنا که با وجود حکم و موضوعی که دلیل شرعی بر آن اقامه شده است، محقق با عبور از آن موضوع، حکم را…
---
## [مقایسه «مذاق شارع» و «مقاصد الشریعة»: پیشینه، کارکرد و تفاوت‌های فقهی](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%B0%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%B9%C2%BB-%D9%88-%C2%AB%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%B5%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%A9%C2%BB-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87%D8%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C/5953)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 28، 2025، 1:26ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%C2%AB%D9%85%D8%B0%D8%A7%D9%82-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%B9%C2%BB-%D9%88-%C2%AB%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%B5%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%A9%C2%BB-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87%D8%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C/5953 "2025-09-28T13:26:21Z")
\[!tip\]مطالعه تکمیلی جهت درک بهتر تمایز دو روش مورد بحث، رجوع به مطلب «علینا إلقاء الأصول و علیکم التفرّع | دفاع از مذاق شریعت» توصیه می‌گردد. مفهوم‌شناسی و پیشینه تاریخی «مذاق شارع» و «مقاصد الشریعة» یکی از مفاهیمی ک…
---
## [برداشت‌های غلط از منهج اجتهادی صاحب جواهر: پاسخ به شش نقد اصلی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D9%84%D8%B7-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B4-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C/5948)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2025، 7:45ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D9%84%D8%B7-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B4-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C/5948 "2025-09-24T19:45:05Z")
:shield: دفاع از منهج اجتهادی صاحب جواهر چندین برداشت نادرست و نقد غیردقیق درباره مبانی اصولی مرحوم صاحب جواهر مطرح شده است که مستلزم تبیین و رفع ابهام است. ۱. رد نسبت انسدادی بودن: تکیه بر قطع، اطمینان و ظواهر عرفی ۱. …
---
## [اقسام موضوعات احکام شرعی و وظیفه فقیه: لزوم تشخیص موضوعات](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%82%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%D9%87-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA/5946)
**Author:** [@MiladSeidian](https://mobahasah.ir/u/MiladSeidian)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 22، 2025، 7:08ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%82%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%D9%87-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA/5946 "2025-09-22T19:08:19Z")
:books: اقسام موضوعات احکام شرعیه در ابتدا باید توجه داشت که موضوعات احکام شرعیه را می‌توان به چند قسم تقسیم کرد: قسم اول: موضوعات مجعول و ابداعی شارع موضوعاتی هستند که توسط شارع مقدس جعل و اعتبار شده‌اند؛ نظیر صلات، صو…
---
## [مراد از تفرق صفوف در بحث سقوط اذان و اقامه](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%82-%D8%B5%D9%81%D9%88%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%D8%A7%D8%B0%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87/2823)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 8، 2023، 5:59ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%82-%D8%B5%D9%81%D9%88%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%D8%A7%D8%B0%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87/2823 "2023-02-08T17:59:33Z")
یکی از مسائل مورد بحث در فقه، حکم سقوط اذان و اقامه برای شخصی است که به نماز جماعتی وارد می‌شود که صفوف آن متفرق نشده‌اند. پرسش اصلی آن است که مراد از «تفرق» چیست؟ برای پاسخ به این پرسش، دو روایت کلیدی مورد بررسی قرار م…
---
## [موضوع ادله تیمم؛ سالبه محصله یا موجبه معدوله؟](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%85%D9%85%D8%9B-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%84%D9%87-%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%AC%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87%D8%9F/3770)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 2\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 23، 2025، 7:11ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D9%85%D9%85%D8%9B-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%84%D9%87-%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%AC%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87%D8%9F/3770 "2025-09-23T19:11:20Z")
آیه شریفه يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ۚ وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا …
---
## [بررسی بطلان تفاسیر باطنیه](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%86%DB%8C%D9%87/5938)
**Author:** [@Hamid.brd](https://mobahasah.ir/u/Hamid.brd)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 19، 2025، 6:58ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%86%DB%8C%D9%87/5938 "2025-09-19T06:58:38Z")
یکی از ادله تکلیف کفار به فروع دین، آیه شریفه ﴿وَيْلٌ لِلْمُشْرِكينَ الَّذينَ لا يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كافِرُونَ﴾\[1\] است. به باور ما، دلالت این آیه خوب است. :face\_with\_monocle: دیدگاه آیت‌الله خو…
---
## [آیه اوفوا بالعقود: دلالت بر لزوم وفا به عقد صحیح، نه صحت عقد مشکوک](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%81%D9%88%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D9%88%D9%81%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D8%8C-%D9%86%D9%87-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%88%DA%A9/5937)
**Author:** [@user582](https://mobahasah.ir/u/user582)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 16، 2025، 4:18ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%81%D9%88%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D9%88%D9%81%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%D8%8C-%D9%86%D9%87-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%88%DA%A9/5937 "2025-09-16T16:18:48Z")
به نظر ما، منظور از «اوفوا بالعقود» تصحیح و تنفیذ عقد نیست؛ برخلاف نظر شیخ و مشهور که به آن برای اثبات صحت عقود استدلال کرده‌اند. بلکه مفاد این آیه، لزوم عقد صحیح است؛ یعنی صحت عقد در آن فرض شده است و آیه به این نکته اشا…
---
## [اختلاف در ملاک مرتد فطری](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%84%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%AF-%D9%81%D8%B7%D8%B1%DB%8C/2751)
**Author:** [@akbarzadeh](https://mobahasah.ir/u/akbarzadeh)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 21، 2025، 7:23ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%84%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%AF-%D9%81%D8%B7%D8%B1%DB%8C/2751 "2025-09-21T07:23:40Z")
مرحوم آیت الله فاضل در بحث فقه در موضوع ملاک و ومقوم مرتد فطری می فرمایند : در مسئله دوقول وجود دارد؛ جمعی مثل صاحب مسالک، مرحوم علامه در قواعد، می فرمایند مرتد فطری مقوّمش این است که در زمان انعقاد نطفهاش ابوین یا احده…
---
## [عدم جواز رجوع به فقیه در موضوعات شرعی](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%AC%D9%88%D8%B9-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C/1932)
**Author:** [@user488](https://mobahasah.ir/u/user488)\
**پاسخ‌ها:** 6\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 20، 2025، 12:25ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%AC%D9%88%D8%B9-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C/1932 "2025-09-20T12:25:24Z")
منظورم از ولایت فقیه، «حکومت» و «تصرفات بر مجانین و …» می باشد. غالب فقها قائلند در موضوعات نباید به مرجع تقلید رجوع کرد مثلا در استهلال این ماه. به علاوه انسان های زیادی در بسیاری از موضوعات آگاه تر و خبره تر از فقیه …
---
## [جایگاه ممتاز اصل «احتیاط» در میان اصول عملیه](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%C2%AB%D8%A7%D8%AD%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B7%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D9%87/5488)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 2\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 16، 2025، 6:29ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B5%D9%84-%C2%AB%D8%A7%D8%AD%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B7%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D9%87/5488 "2025-09-16T06:29:37Z")
مقدمه: تفاوت ماهوی احتیاط با دیگر اصول عرض ما این است که احتیاط با سائر اصول عملیه فرق دارد. رابطه اصول عملیه و امارات (رابطه طولی) در غیر از احتیاط، با ورود دلیل اجتهادی، اصل عملی کنار گذاشته می‌شود مثلاً روایت بیاید،…
---
## [فرق بین عقد و عهد | تحلیل دیدگاه مرحوم اصفهانی](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%88-%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/1453)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [آپریل 12، 2019، 5:35ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%88-%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/1453 "2019-04-12T17:35:08Z")
مرحوم اصفهانی در تبیین تفاوت میان عقد و عهد می‌فرماید: در «عهد» ارتباطی میان یک شخص و یک عمل یا شیء دیگر به وجود می‌آید. برای نمونه، هنگامی که فردی متعهد به نگارش نامه‌ای می‌شود، ارتباطی میان شخص و عملِ «نوشتن نامه» برقر…
---
## [بهترین حواشی مکاسب از نظر آیة الله شبیری زنجانی (حفظه الله)](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%81%D8%B8%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/722)
**Author:** [@user125](https://mobahasah.ir/u/user125)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [مارس 26، 2016، 8:07ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%81%D8%B8%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/722 "2016-03-26T20:07:39Z")
برتری حاشیه آخوند خراسانی از نظر تحقیق :sparkles: در از نظر تحقیق، محققانه‌ترین و بهترین حاشیه بر کتاب «المکاسب»، حاشیه مرحوم آخوند خراسانی است که از جهت تحقیق در لبّ مطالب خیلی مفید است. برتری حاشیه میرزا محمدتقی شیرا…
---
## [تفاوت «النوادر» و «کتاب نوادر» در کلام نجاشی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%C2%AB%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%B1%C2%BB-%D9%88-%C2%AB%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%B1%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B4%DB%8C/3214)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 1، 2025، 6:33ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%C2%AB%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%B1%C2%BB-%D9%88-%C2%AB%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%B1%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B4%DB%8C/3214 "2025-09-01T18:33:45Z")
تفکیک نجاشی میان دو عنوان «النوادر» و «کتاب نوادر» نکته‌ای درخور تأمل است. :books: تمایز مفهومی: کتاب عنوان‌دار در برابر مجموعه‌ای پراکنده نجاشی در برخی موارد از کتاب «النوادر» و در مواردی دیگر از «کتاب نوادر» یاد می‌کن…
---
## [آیا اسلام اجازه استمتاع جنسی از صغیره را داده است؟](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%B9-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F/2508)
**Author:** [@user405](https://mobahasah.ir/u/user405)\
**پاسخ‌ها:** 14\
**آخرین به روز رسانی:** [اوت 18، 2025، 10:34ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%B9-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F/2508 "2025-08-18T22:34:43Z")
:sparkle: به اینکه اسلام به ولی دختر غیربالغ اجازه داده دخترش را به ازدواج دیگری درآورد اشکال شده که این قانون سبب تضییع حق دختر و ظلم به اوست. دختری که در نکاح مردی قرار می گیرد و از او تلذذ جنسی برده می شود، این سابقه …
---
## [تفاوت فریضه و سنت در فقه | تعریف، نمونه‌ها و تطبیق‌ها](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%B6%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%D8%8C-%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/2064)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [جون 10، 2020، 6:45ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%B6%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81%D8%8C-%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/2064 "2020-06-10T18:45:20Z")
تعریف فریضه و سنّت :sparkles: «الفریضة ما فرضه الله، والسنّة ما سنّه النبی (ص)». فرایض احکامی هستند که در قرآن کریم بیان شده‌اند، در حالی که سنن احکامی هستند که توسط رسول خاتم (ص) جعل گشته‌اند. نمونه‌هایی از تفاوت فریض…
---
## [اختلاف نسخه در دعای پس از زیارت امام رضا (ع): تحلیل «یا مَن یُسَمّىٰ بِالغفور الرحیم»](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81-%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B9-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%C2%AB%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D9%8E%D9%86-%DB%8C%D9%8F%D8%B3%D9%8E%D9%85%D9%91%D9%89%D9%B0-%D8%A8%D9%90%D8%A7%D9%84%D8%BA%D9%81%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB/3710)
**Author:** [@haqiqi.1410](https://mobahasah.ir/u/haqiqi.1410)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [دسامبر 17، 2024، 6:16ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81-%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B9-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%C2%AB%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D9%8E%D9%86-%DB%8C%D9%8F%D8%B3%D9%8E%D9%85%D9%91%D9%89%D9%B0-%D8%A8%D9%90%D8%A7%D9%84%D8%BA%D9%81%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB/3710 "2024-12-17T06:16:18Z")
:thinking: وجود اختلاف نسخه در عبارت «یا مَن یُسَمَّىٰ بِالغَفُورِ الرَّحِیم» در زیارت امام رضا (ع)، پس از زیارت حضرت، دعای معروفی وارد شده که در آن عبارت «یا مَن یُسَمَّىٰ بِالغَفُورِ الرَّحِیم» دیده می‌شود. درباره ضبط …
---
## [تمایز «شخص حقوقی» و «شخصیت حقوقی» در فقه و حقوق | بررسی یک خلط رایج](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%C2%AB%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C%C2%BB-%D9%88-%C2%AB%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%88-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D8%AE%D9%84%D8%B7-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%AC/2814)
**Author:** [@user159](https://mobahasah.ir/u/user159)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 6، 2023، 8:40ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%C2%AB%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C%C2%BB-%D9%88-%C2%AB%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%88-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D8%AE%D9%84%D8%B7-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%AC/2814 "2023-02-06T08:40:33Z")
یکی از نکات مهم در بحث اشخاص حقوقی، تفاوت میان «شخص» و «شخصیت» است. گاهی در زبان فقهی و حقوقی، این دو واژه به صورت مسامحه‌آمیز به جای یکدیگر به کار می‌روند که می‌تواند به ابهام منجر شود. لذا توجه به تفکیک دقیق این دو اصط…
---
## [بررسی امکان اثبات مشروعیت اشخاص اعتباری با حد وسط حرج و اختلال نظام](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%AF-%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AD%D8%B1%D8%AC-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85/5524)
**Author:** [@user159](https://mobahasah.ir/u/user159)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 9، 2025، 2:50ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%AF-%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AD%D8%B1%D8%AC-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85/5524 "2025-02-09T02:50:00Z")
مقدمه: عدم مشروعیت و پیامدهای حرج و اختلال نظام یکی دیگر از ادله برای اثبات مشروعیت اشخاص اعتباری به صورت مطلق، منجر شدن عدم مشروعیت به حرج ، اختلال نظام و مفاسد دیگر است که این نکته موجب حصول علم یا اطمینان به مشروعیت ا…
---
## [از کلی فی‌المعین تا اشاعه در خمس | نقد دیدگاه آیت‌الله شبیری و صاحب عروه](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%84%DB%8C-%D9%81%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%85%D8%B3-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%87/5460)
**Author:** [@Hamid.brd](https://mobahasah.ir/u/Hamid.brd)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 13، 2025، 5:08ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%84%DB%8C-%D9%81%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%85%D8%B3-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%87/5460 "2025-02-13T17:08:39Z")
:balance\_scale: وجه «کلی فی المعین» بودن خمس نزد آیت‌الله زنجانی و صاحب عروه نکته اصلی که موجب می‌شود خمس نزد آقای زنجانی و صاحب عروه، «کلی فی المعین» تلقی شود، این است که پرداخت خمس از مال دیگری جایز است و نیازی به اجاز…
---
## [تحلیل تطبیقی آراء فقها درباره تفاوت «بُکا» و «بُکاء» و نقش آن در حکم بطلان نماز](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%C2%AB%D8%A8%D9%8F%DA%A9%D8%A7%C2%BB-%D9%88-%C2%AB%D8%A8%D9%8F%DA%A9%D8%A7%D8%A1%C2%BB-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2/5758)
**Author:** [@Hamid.brd](https://mobahasah.ir/u/Hamid.brd)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [جون 4، 2025، 2:22ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%C2%AB%D8%A8%D9%8F%DA%A9%D8%A7%C2%BB-%D9%88-%C2%AB%D8%A8%D9%8F%DA%A9%D8%A7%D8%A1%C2%BB-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2/5758 "2025-06-04T14:22:24Z")
:scroll::writing\_hand: بررسی روایت ابوحنیفه و اختلاف نسخه‌ها دلیلی که برای بطلان نماز به‌واسطه «تعمد البکاء» بیان شده است، روایتی است از ابی‌حنیفه: مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْن…
---
## [تقسیم اشخاص اعتباری به عام و خاص | تحلیل دو مبنای هدف تأسیس و هویت مؤسس](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D9%88-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%AF%D9%81-%D8%AA%D8%A3%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3/3285)
**Author:** [@user159](https://mobahasah.ir/u/user159)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 3، 2024، 4:41ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AE%D8%A7%D8%B5-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D9%88-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%AF%D9%81-%D8%AA%D8%A3%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3/3285 "2024-02-03T04:41:59Z")
:balance\_scale: مبانی تقسیم اشخاص اعتباری به عام و خاص اصلی‌ترین تقسیمی که در مورد اشخاص اعتباری وجود دارد، تقسیم آن به عام و خاص است. البته مبنای تقسیم‌بندی به عام و خاص مورد اختلاف حقوقدانان قرار گرفته است که قهراً اخت…
---
## [مبانی فقهی مشروعیت شخص اعتباری | تحلیل تطبیقی رویکردهای مشهور و محقق ایروانی در دخالت شارع](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%B9/3535)
**Author:** [@user159](https://mobahasah.ir/u/user159)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 14، 2024، 1:15ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%B9/3535 "2024-09-14T13:15:19Z")
:memo: مقدمه: تبیین مفهوم «مشروعیت» و مراحل شکل‌گیری شخص اعتباری بحث مشروعیت شخص اعتباری از مباحث مهم و دقیقی است که نیازمند بررسی است، اما پیش از آن لازم است مقصود از «مشروعیت» تبیین شود تا عملکرد شارع برای مشروعیت‌بخشی…
---
## [نجاست اجزای ما لا تحله الحیاة سگ و خوک | نقد استدلال سید مرتضی](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%A9-%D8%B3%DA%AF-%D9%88-%D8%AE%D9%88%DA%A9-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%B6%DB%8C/5760)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [جون 5، 2025، 8:20ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%A9-%D8%B3%DA%AF-%D9%88-%D8%AE%D9%88%DA%A9-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%B6%DB%8C/5760 "2025-06-05T08:20:41Z")
ادله سید مرتضی بر طهارت اجزای ما لا تحله الحیاة سگ و خوک سید مرتضی (ره) فرمودند سگ نجس است، اما اجزای آن که «ما لا تحله الحیاة» است، پاک است. ایشان برای اثبات این دیدگاه به دلایل مختلفی استناد کرده‌اند که در ادامه به تفص…
---
## [تطهیر ظرفی که سگ از آن خورده | جمع‌بندی روایات بقباق و محمد بن مسلم در تعفیر](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%B7%D9%87%DB%8C%D8%B1-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B3%DA%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D9%81%DB%8C%D8%B1/5764)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [جون 7، 2025، 7:30ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%B7%D9%87%DB%8C%D8%B1-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B3%DA%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D9%81%DB%8C%D8%B1/5764 "2025-06-07T07:30:39Z")
:scroll: مقدمه: طرح مسئله و مستندات روایی در روایات بقباق، عبارت «فضل الکلب» و در روایت محمد بن مسلم، عبارت «الإناء» کلیدواژه‌های اصلی برای بحث تطهیر ظروفی هستند که سگ از آن چیزی خورده است. نظریات علماء در تحلیل دو روای…
---
## [آیا حیوان متولد از سگ و خوک نجس است؟](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AD%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DA%AF-%D9%88-%D8%AE%D9%88%DA%A9-%D9%86%D8%AC%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F/5763)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [جون 7، 2025، 7:11ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AD%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DA%AF-%D9%88-%D8%AE%D9%88%DA%A9-%D9%86%D8%AC%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F/5763 "2025-06-07T07:11:12Z")
:pushpin: مقدمه: طرح مسئله و اهمیت آن مطابق با فرمایشات صاحب عروه، اگر سگ و خوک با هم یا با حیوان دیگری نزدیکی کنند و حیوانی از آنها متولد شود، احکام فقهی خاصی مطرح می‌شود. این بحث با توجه به پیشرفت‌های امروزی در زمینه ت…
---
## [آیا وجوب تقلید شرعی است؟ | تحلیل اصولی الزام مکلف به تقلید، اجتهاد یا احتیاط](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D9%85%DA%A9%D9%84%D9%81-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF%D8%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B7/5849)
**Author:** [@user737](https://mobahasah.ir/u/user737)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 25، 2025، 2:38ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D9%85%DA%A9%D9%84%D9%81-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF%D8%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B7/5849 "2025-07-25T14:38:26Z")
مشهور فقها بر این باورند که مکلف در اعمال و رفتار خود واجب است یکی از سه طریق تقلید، اجتهاد، یا احتیاط را برگزیند. اما آنچه محل بحث و تأمل ایشان قرار گرفته، نوع این وجوب است نه اصل و اساس آن. :scroll: اقسام وجوب در مسئل…
---
## [تحلیل تطبیقی مفاد قاعده من أدرک | توسعه در وقت یا توسعه در امتثال؟](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%86-%D8%A3%D8%AF%D8%B1%DA%A9-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D9%82%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%AA%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%9F/918)
**Author:** [@user417](https://mobahasah.ir/u/user417)\
**پاسخ‌ها:** 2\
**آخرین به روز رسانی:** [می 22، 2017، 9:36ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%D9%81%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%85%D9%86-%D8%A3%D8%AF%D8%B1%DA%A9-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D9%82%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%AA%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%9F/918 "2017-05-22T09:36:50Z")
اصل قاعده “من أدرک” در میان اصحاب پذیرفته شده است، اما درباره حقیقت مفاد آن – اینکه آیا به معنای توسعه در وقت است یا توسعه در مقام امتثال – اختلاف نظر وجود دارد. در ادامه به بررسی اقوال مختلف در این باره می‌پردازیم: …
---
## [بازخوانی فقهی قاعده «من أدرك» | از مستندات روایی تا مرزهای شمول](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D9%86-%D8%A3%D8%AF%D8%B1%D9%83%C2%BB-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84/913)
**Author:** [@shahed](https://mobahasah.ir/u/shahed)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [می 9، 2017، 5:44ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D9%87-%C2%AB%D9%85%D9%86-%D8%A3%D8%AF%D8%B1%D9%83%C2%BB-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84/913 "2017-05-09T17:44:45Z")
قاعده «من ادرک» یکی از قواعد فقهی باب صلاة است. مفاد قاعده مذکور این است که درک یک رکعت از نمازهای داری وقت در وقتش، حکم خواندن تمام نماز در وقت را دارد. در این نوشتار، به بررسی ادله این قاعده و مناقشات مطرح شده پیرامون…
[Previous page](https://mobahasah.ir/c/feqh/5.md?page=6)
[Next page](https://mobahasah.ir/c/feqh/5.md?page=8)