# فقه **URL:** https://mobahasah.ir/c/feqh/5.md?page=3 [آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md) **Page:** 4 --- ## [عقد نبودن ودیعه و در نتیجه عدم لزوم وفای به شروط مطرح شده در ضمن ودیعه](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D9%85%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B6%D9%85%D9%86-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87/6434)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:39ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D9%85%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B6%D9%85%D9%86-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87/6434 "2026-08-08T14:39:26Z")
در ادامهٔ بررسی امکانِ تبدیلِ سپرده‌های بانکی به ودیعه، باید به این نکتهٔ کلیدی توجه کرد که ودیعه، خودِ عقد نیست، بلکه نوعی «اذن» و «اعتبارِ عقلایی» محسوب می‌شود که در آن، مالک به شخص دیگری اجازه می‌دهد که از مال او نگهد… --- ## [اقسام شرکت در فقه و تفکیک میان شرکت در عین، مالیت و کلی فی المعین](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%82%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%DB%8C%D9%86%D8%8C-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%DA%A9%D9%84%DB%8C-%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86/6433)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:39ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%82%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%DB%8C%D9%86%D8%8C-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%DA%A9%D9%84%DB%8C-%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86/6433 "2026-08-08T14:39:09Z")
در فقه معاملات، شرکت بر اساس نحوۀ تعلق مالکیت به سه قسم اصلی تقسیم میشود که هر یک، آثار و احکام خاص خود را در خصوص ضمان، تلف و استحقاق دارند. درک دقیق این اقسام، برای تحلیل بسیاری از عقود مالی از جمله سپردههای بانکی و قر… --- ## [بررسی امکان تبدیل سپرده‌های بانکی به ودیعه](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87/6432)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:38ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87/6432 "2026-08-08T14:38:44Z")
در ادامهٔ بحث از ماهیت سپرده‌های بانکی، این پرسش مطرح شد که آیا می‌توان با تغییرِ چارچوبِ حقوقی، سپرده‌ها را از قرض به ودیعه تبدیل کرد، در حالی که اهدافِ بانک و سپرده‌گذاران همچنان تأمین شود؟ مرحوم آقای صدر به این پرسش پ… --- ## [تفکیک میان اقسام اذن مالک در تصرفات (اباحهٔ محض، مشروطه و مع الضمان)](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B0%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B5%D8%B1%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AD%D9%87%D9%94-%D9%85%D8%AD%D8%B6%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86/6429)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:38ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B0%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B5%D8%B1%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AD%D9%87%D9%94-%D9%85%D8%AD%D8%B6%D8%8C-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86/6429 "2026-08-08T14:38:25Z")
بررسی فقهی غسل در حمام عمومی و نظریهٔ اباحه مع الضمان (با نگاهی به دیدگاه مرحوم صدر) یکی از مباحث فرعی اما پرثمر در فقه معاملات و عبادات، مسئلهٔ غسل در حمام عمومی بدون پرداخت اجرت یا با اجرتِ نرخ‌گذاری‌شدهٔ بیش از متعار… --- ## [مدخلیت قضیه مفسدیت شرط فاسد در فساد عقد قرض مشروط به ربا](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%AF%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D8%B6%DB%8C%D9%87-%D9%85%D9%81%D8%B3%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D9%81%D8%A7%D8%B3%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%A7/6428)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:37ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%AF%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D8%B6%DB%8C%D9%87-%D9%85%D9%81%D8%B3%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D9%81%D8%A7%D8%B3%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%A7/6428 "2026-08-08T14:37:06Z")
بررسی دو فرض ربا در قرض و تأثیر آن بر صحت عقد از دیدگاه مرحوم صدر مرحوم آقای صدر در تعلیقهٔ منهاج الصالحین، در بحث ربای قرض، میان دو فرض اساسی تفکیک قائل شده‌اند که هر یک، آثار و احکام متفاوتی بر صحت یا بطلان عقد قرض دا… --- ## [بررسی تفاوت ضمان در باب غصب و قرض (نکته فنی)](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%BA%D8%B5%D8%A8-%D9%88-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87-%D9%81%D9%86%DB%8C/6427)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:36ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%BA%D8%B5%D8%A8-%D9%88-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87-%D9%81%D9%86%DB%8C/6427 "2026-08-08T14:36:51Z")
در تحلیل ماهیت ضمان در دو باب غصب و قرض، یک نکته فنی دقیق وجود دارد که توجه به آن، برای روشن شدن حقیقت قرض ضروری است. در باب غصب، ضمانی که بر عهدهٔ غاصب قرار می‌گیرد، از نوع ضمان عهده است؛ یعنی تا زمانی که عین مال تلف نش… --- ## [بی ربط بودن آیه «من ذا الذی یقرض الله قرضا حسنا» به باب قرض فقهی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%C2%AB%D9%85%D9%86-%D8%B0%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%B0%DB%8C-%DB%8C%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%A7%C2%BB-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C/6425)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:35ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%A2%DB%8C%D9%87-%C2%AB%D9%85%D9%86-%D8%B0%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%B0%DB%8C-%DB%8C%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%A7%C2%BB-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C/6425 "2026-08-08T14:35:58Z")
این‌که قرض به معنای اعطاء ـ همان گونه که شهید صدر فرموده ـ باشد این خلاف وجدان لغوی است؛ قرض به معنای قطع است. قرضه أی قطع، اقرضه مالا أی قطع له مالا، ‌جدا کرد مالی را برای او. البته استعمال رایج در اقرضه این است که چیزی… --- ## [مبانی در اعراض و نظر مختار](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D9%88-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1/6426)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:34ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D9%88-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1/6426 "2026-08-08T14:34:40Z")
در مسئلهٔ اعراض، سه مبنا میان فقها مطرح است که هر یک، آثار و ثمرات متفاوتی در خروج مال از ملکیت و جواز حیازت آن توسط دیگران به همراه دارد: مبنای نخست (مشهور): بر اساس این دیدگاه، به نفسِ اعراض، مال از ملک مالک خارج شده … --- ## [فرق ودیعه و عاریه در مسئله اشتراط ضمان](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%B9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B7-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86/6423)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 4\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:34ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%B9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B7-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86/6423 "2026-08-08T14:34:20Z")
(شهید صدر در تقسیمات انواع حیازت این بیانات را طرح نموده است.) در تحلیل ماهیت دو عقد عاریه و ودیعه، باید به این نکته اساسی توجه کرد که هرچند در هر دو، شخصی مال دیگری را در ید خود دارد، امّا از حیث استقلال ید و تأثیر آن … --- ## [صور چهارگانه حیازت مال غیر بنابر نظر شهید صدر](https://mobahasah.ir/t/%D8%B5%D9%88%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B2%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6424)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 3\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:33ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B5%D9%88%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B2%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6424 "2026-08-08T14:33:54Z")
یک بحثی اینجا هست و آن این است که منشأ تمام مالکیت‌ها حیازت است. این را آقای صدر مبنایش هست، محقق ایروانی هم دارد که مصدر تمام مالکیت‌ها حیازت است. تیتر: صور چهارگانۀ عقلی حیازت مال غیر و تطبیق آن بر ودیعه، عاریه، غصب، … --- ## [تعریف قرض از دیدگاه شهید صدر](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6421)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:31ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1/6421 "2026-08-08T14:31:53Z")
سومین مبنا در تعریف حقیقت قرض، دیدگاه مرحوم آقای صدر است که بر اساس تحلیل ارتکازات عقلایی شکل گرفته است. ایشان ابتدا به دو ارتکاز مسلم در میان عقلاء اشاره می‌فرمایند: ارتکاز نخست آنکه قرض از سنخ معاوضات (مبادلهٔ دو مال ب… --- ## [تفکیک میان ضمان ذمه و ضمان عهده](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B0%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%87%D8%AF%D9%87/6420)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:31ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B0%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%87%D8%AF%D9%87/6420 "2026-08-08T14:31:35Z")
تفکیک ضمان ذمه و ضمان عهده در ماهیت قرض در تبیین حقیقت قرض، باید به این نکته توجه کرد که ضمانی که در تعریف مشهور (التملیک مع الضمان) به کار رفته است، از نوع ضمان ذمه می‌باشد، نه ضمان عهده. برای روشن شدن تفاوت این دو، با… --- ## [اشکال عدم معقولیت ضمان مالک نسبت به ملک خود در تعریف مشهور از قرض و پاسخ آن](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A2%D9%86/6419)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:31ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A2%D9%86/6419 "2026-08-08T14:31:10Z")
بررسی و نقد اشکال محقق ایروانی بر ماهیت ضمان در قرض مرحوم محقق ایروانی در نقد مبنای مشهور که قرض را «تملیک مع الضمان» می‌داند، اشکالی اساسی مطرح فرموده‌اند که بر اساس آن، اگر قرض از سنخ معاوضات نباشد (یعنی مقرض، مال خود… --- ## [فرار از ربای معاوضی با صلح بر تملیک در مقابل صلح عین](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D9%85%D9%84%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%B9%DB%8C%D9%86/6418)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:30ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D9%85%D9%84%DB%8C%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%B9%DB%8C%D9%86/6418 "2026-08-08T14:30:43Z")
تفکیک میان معاوضهٔ عینی و معاوضهٔ تملیکی در ربای معاوضی یکی از مباحث در باب ربای معاوضی، تفکیک میان معاوضهٔ بین العینین و معاوضهٔ بین تملیکین است. فقها در این زمینه فرموده‌اند که ربای معاوضی در جایی تحقق می‌یابد که معاو… --- ## [تبیین نظریه ایداع المالیه در تعریف قرض](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6417)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:30ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6417 "2026-08-08T14:30:15Z")
بررسی و نقد مبنای دوم در حقیقت قرض (نظریهٔ محقق ایروانی) مبنای دوم در تبیین حقیقت قرض، نظریهٔ محقق ایروانی است که در حاشیهٔ مکاسب، ذیل بحث بیع، چنین فرموده‌اند: «القرض هو هبة العین مع إیداع المالیة». بر اساس این دیدگاه،… --- ## [جریان ربای معاوضی در معدودات](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%AA/6416)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:29ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D8%B6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%AA/6416 "2026-08-08T14:29:49Z")
در ادامهٔ بحث از بیع یک میلیون تومان نقد به یک میلیون و دویست هزار تومان نسیه، باید به دیدگاه آقای سیستانی اشاره کرد که برخلاف مرحوم آقای خوئی، این معامله را از سنخ قرض ربوی نمی‌دانند، بلکه آن را همچون شهید صدر بیع محسوب… --- ## [تخلص از قرض ربوی با بکار گیری بیع](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AE%D9%84%D8%B5-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D8%A8%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B9/6415)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 2\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:29ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%AE%D9%84%D8%B5-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D8%A8%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B9/6415 "2026-08-08T14:29:33Z")
بر اساس تعریف مشهور از قرض که «التملیک مع الضمان» است، برخی از فقها مانند مرحوم آقای خوئی و مرحوم آقای تبریزی نتیجه گرفته‌اند که بیع یک میلیون تومان نقد به یک میلیون و دویست هزار تومان نسیه، هرچند با لفظ بیع انجام شود، ا… --- ## [بررسی ماهیت ضمانت های بانکی؛ نقل ذمّه یا صرف تعهد؟](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C%D8%9B-%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%B0%D9%85%D9%91%D9%87-%DB%8C%D8%A7-%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%9F/6413)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 3\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:26ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C%D8%9B-%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%B0%D9%85%D9%91%D9%87-%DB%8C%D8%A7-%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%9F/6413 "2026-08-08T14:26:59Z")
بررسی تفاوت ضمانت نقل ذمّه و ضمانت تعهدی رایج در بانکها یکی از مباحث فرعی اما مفید برای روشن شدن موضوع (از حواشی بحث هبه مشروطه که برای تبیین ماهیت قرض بیان میشود تا ماهیت حساب های جاری بانکی روشن شود)، بررسی ماهیت ضمان… --- ## [بررسی هبهٔ مشروطه به عنوان حیلهٔ ربا و آثار فقهی آن در تبیین حقیقت قرض](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%A8%D9%87%D9%94-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AD%DB%8C%D9%84%D9%87%D9%94-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6412)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:18ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%A8%D9%87%D9%94-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AD%DB%8C%D9%84%D9%87%D9%94-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6412 "2026-08-08T14:18:59Z")
بررسی هبهٔ مشروطه به عنوان حیلهٔ ربا و آثار فقهی آن در تبیین حقیقت قرض از آنجا که هبه، تملیک مجانی محسوب می‌شود، گاهی در ضمن آن شرط می‌شود که موهوب‌له، در زمان معیّنی، مالی را به واهب بازگرداند؛ که این همان «هبهٔ مشروطه… --- ## [مبانی سه‌گانه در حقیقت قرض و نقش آن در تشخیص ماهیت حساب‌های جاری](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C/6411)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:18ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C/6411 "2026-08-08T14:18:12Z")
مبانی سه‌گانه در حقیقت قرض و نقش آن در تشخیص ماهیت حساب‌های جاری پس از روشن شدن ضرورت بررسی حقیقت قرض برای تطبیق بر سپرده‌های جاری، باید به این نکته توجه کرد که در این زمینه، سه مبنای اساسی میان فقها مطرح شده است که هر … --- ## [بررسی حیل ربا و تفاوت مبنای امام خمینی، مرحوم صدر و مشهور فقها](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7/6414)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اوت 8، 2026، 2:17ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7/6414 "2026-08-08T14:17:18Z")
بررسی حیل ربا و تفاوت مبنای امام خمینی، مرحوم صدر و مشهور فقها در بحث از حیل ربا، به ویژه هبهٔ مشروطه، میان فقها اختلاف نظر اساسی وجود دارد. امام خمینی (قدس سره) بر این باورند که هرگاه غرض شخصیِ مالک، رسیدن به سود ربوی … --- ## [حقیقت سپرده های بانکی بر اساس مبانی سه گانه قرض](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6430)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 31، 2026، 3:37ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%B6/6430 "2026-07-31T15:37:52Z")
حقیقت سپرده‌های بانکی و تطبیق آن بر حساب‌های جاری بر اساس مبانی سه‌گانهٔ قرض برای تشخیص ماهیت شرعی سپرده‌های بانکی، به ویژه حساب‌های جاری، ابتدا باید مبانی فقهیِ حقیقت قرض را اجمالاً مرور کنیم؛ چه آنکه بر اساس هر یک از … --- ## [تفاوت حیثیت تقییدیه و تعلیلیه در خطابات شرعی و عقلی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%AD%DB%8C%D8%AB%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%82%DB%8C%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C/1468)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 4\ **آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 18، 2026، 4:03ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%AD%DB%8C%D8%AB%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%82%DB%8C%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C/1468 "2026-07-18T16:03:58Z")
نوع قیود در خطابات شرعیه و احکام عقلی :balance\_scale::brain: قیود، در خطابات شرعیه، حیثیت تقییدیه هستند اما در احکام عقلی قیود، حیثیت تعلیلی هستند. تعریف حیثیت تقییدیه و تعلیلیه اگر حیثیت تاثیر گذار است و به عبارتی، اگ… --- ## [بررسی فرض ثبوتی و اثباتیِ قرض یا ودیعه بودن سپرده‌های بانکی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B6-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%90-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%DB%8C%D8%A7-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C/6410)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 18، 2026، 7:21ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B6-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%90-%D9%82%D8%B1%D8%B6-%DB%8C%D8%A7-%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C/6410 "2026-07-18T07:21:36Z")
بررسی فرض ثبوتی و اثباتیِ قرض یا ودیعه بودن سپرده‌های بانکی در اینجا لازم است میان دو بحث کاملاً متمایز تفکیک قائل شویم: یک بحث، امکان ثبوتیِ تغییر ماهیت سپرده‌های بانکی است؛ و بحث دیگر، تشخیص ماهیت فعلیِ آنچه در خارج ر… --- ## [عامل پیدایش بانک ها و وجه تعبیر به ودایع بانکی](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C/6409)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 18، 2026، 5:46ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C/6409 "2026-07-18T05:46:52Z")
ریشهٔ تاریخی تعبیر «ودائع بنکیه» و نقش آن در کشف حقیقت سپرده‌های بانکی یکی از نکات مهم در تحلیل ماهیت سپرده‌های بانکی، توجه به ریشهٔ تاریخی تعبیر «ودائع بنکیه» است که به تعبیر مرحوم آقای صدر، این اصطلاح ریشه‌ای دیرینه د… --- ## [عدم ولایت شرعی بانک ها، دلیل مجهول المالک بودن اموال بانکهای دولتی!](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%87%D8%A7%D8%8C-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%AC%D9%87%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C/6408)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 18، 2026، 5:38ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%87%D8%A7%D8%8C-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%AC%D9%87%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C/6408 "2026-07-18T05:38:01Z")
یکی دیگر از مباحث اختلافی میان فقها، مسئلهٔ بانک‌های دولتی و تأثیر آن در احکام سپرده‌گذاری است که از جهاتی حائز اهمیت است. این اختلاف از آنجا ناشی می‌شود که گروهی از فقهای بزرگوار، از جمله مرحوم آقای حکیم، مرحوم آشیخ حسی… --- ## [بررسی فقهی بانکداری بدون ربا (فقه البنوک) با تأکید بر حقیقت سپرده‌های بانکی و احکام قرض‌الحسنه](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%D9%88%DA%A9-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%82%D8%B1%D8%B6%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%87/6407)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 18، 2026، 5:08ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B1%D8%A8%D8%A7-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%86%D9%88%DA%A9-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%82%D8%B1%D8%B6%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86%D9%87/6407 "2026-07-18T05:08:00Z")
بررسی فقهی بانکداری بدون ربا (فقه البنوک) با تأکید بر حقیقت سپرده‌های بانکی و احکام قرض‌الحسنه ۱. کلیات و محورهای اساسی در بانکداری موضوع این بحث، «فقه البنوک» یا بانکداری منطبق با موازین شرعی و بدون ربا است. محور معام… --- ## [تفکیک حیث شخصیت حقوقی و شخصیت حقیقی متولی وقف و اثبات شخصیت حقوقی از این طریق](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AD%DB%8C%D8%AB-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C-%D9%88%D9%82%D9%81-%D9%88-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82/6382)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 2\ **آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 18، 2026، 4:59ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%AD%DB%8C%D8%AB-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C-%D9%88%D9%82%D9%81-%D9%88-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82/6382 "2026-07-18T04:59:21Z")
اموالی که به‌عنوان وقفِ خاص برای مسجد تعیین شده است قابل فروش نیستند؛ اما اموالی که مسجد مالک آنهاست و وقف نشده‌اند، مانند بلندگو، کولر، یا قند و شکر خریداری‌شده برای مصرف مسجد، از حیثِ مالیّت و قابلیتِ معامله، تابعِ احک… --- ## [فرق بین بیع و تجارت](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA/1375)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 4\ **آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 17، 2026، 7:31ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A8%DB%8C%D8%B9-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA/1375 "2026-07-17T19:31:20Z")
چرا در بعضی ایات بیع و تجارت به صورت مجزا ذکر شده اند؟ 1-در بیع غالبا جنبه سود آوری لحاظ نمی­شود ولی در تجارت ربح و سود لحاظ شده است. 2- تجارت به عنوان حرفه ای برای اشخاص در نظر می­گیرند ولی بیع به عنوان یک عملی است که… --- ## [تبیین مبانی در وجه حجیت ظهور](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1/6211)
**Author:** [@user737](https://mobahasah.ir/u/user737)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [ژوئیه 3، 2026، 7:25ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%87-%D8%AD%D8%AC%DB%8C%D8%AA-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1/6211 "2026-07-03T07:25:14Z")
:face\_with\_monocle: نظریه نخست: امکان اراده معنا به عنوان معیار ظهور بر اساس این دیدگاه، صِرف امکان اراده یک معنا از کلام، برای صدق عنوان «ظهور» و ترتب حجیت بر آن کفایت می‌کند؛ بدین معنا که اگر استعمال کلام در معنایی خاص… [Previous page](https://mobahasah.ir/c/feqh/5.md?page=2) [Next page](https://mobahasah.ir/c/feqh/5.md?page=4)