# فقه **URL:** https://mobahasah.ir/c/feqh/5.md [آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md) --- ## [درباره دسته بندی فقه](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87/7)
**Author:** [@system](https://mobahasah.ir/u/system)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 17، 2025، 9:30ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87/7 "2025-01-17T21:30:07Z")
دسته بندی «فقه»: گنجینه دانش فقهی این دسته بندی، مرکز اصلی مباحث و گفت‌وگوهای علمی پیرامون دانش فقه است. در این بخش، محتوای غنی و دقیقی برای پژوهشگران، طلاب و علاقه‌مندان به فقه فراهم شده است. محتوای این دسته شامل: … --- ## [مبنای آقای خویی در جمع بین خطابات ارشادی](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C/6675)
**Author:** [@Hamid.brd](https://mobahasah.ir/u/Hamid.brd)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 23، 2026، 10:41ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C/6675 "2026-10-23T10:41:26Z")
به آقای خویی نسبت داده می شود که ایشان قائل به این مطلب هستند که جمع عرفی در بین خطابات تکلیفی مطرح می شود، نه خطابات ارشادی. اما آنچه به نظر می رسد که مبنای آقای خویی بوده که مبنای صحیحی است، این است که خطابی مانند «ین… --- ## [بررسی راهکار آقای خویی در حل تعارض روایات اقتدا به امام جماعت در رکوع](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B9/6674)
**Author:** [@Hamid.brd](https://mobahasah.ir/u/Hamid.brd)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 23، 2026، 9:32ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B9/6674 "2026-10-23T09:32:36Z")
اقتدا به امام جماعت در رکوع تعارض روایات بحث در مورد تعارض بین دو طایفه از روایات بود. روایات طایفه اول دلالت می کرد که ادراک امام در حال رکوع برای اقتدا کافی است. «فِي الرَّجُلِ إِذَا أَدْرَكَ الْإِمَامَ وَ هُوَ رَاكِعٌ… --- ## [بررسی وثاقت زیاد بن مروان قندی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C/6673)
**Author:** [@Hamid.brd](https://mobahasah.ir/u/Hamid.brd)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 23، 2026، 8:56ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AB%D8%A7%D9%82%D8%AA-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C/6673 "2026-10-23T08:56:27Z")
بررسی وثاقت زیاد بن مروان قندی زیاد بن مروان قندی و علی بن ابی حمزه بطائنی از رؤسای واقفه هستند. آقای خویی زیاد را ثقه می دانند زیرا شیخ مفید در کتاب ارشاد در مورد او بیان می کند که: «مِنْ خَاصَّتِه\[1\] وَ ثِقَاتِهِ وَ أَ… --- ## [تبدیل سند در اسناد روایات و بررسی نظریه شیخ الشریعه در سند سمره بن جندب](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%86-%D8%AC%D9%86%D8%AF%D8%A8/6672)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 21، 2026، 6:43ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%86-%D8%AC%D9%86%D8%AF%D8%A8/6672 "2026-10-21T18:43:41Z")
روایت لا ضرر و داستان سمره را مرحوم شیخ صدوق نقل میکند و در سند آن سعد آبادی است که ضعیف است. بعضی با راه تبدیل سند خواستند آن سند را تصحیح بکند. تبدیل سند یک داستانی دارد، داستان مفصلی دارد و فی الجمله درست است. مثلا … --- ## [جمع عرفی در خطابات ارشادی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C/6659)
**Author:** [@علی\_سلیمانی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 17، 2026، 12:13ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C/6659 "2026-10-17T12:13:24Z")
جمع عرفی در خطابات ارشادی در تعارض روایات مربوط به نسیان نجاست لباس، صحیحه ثانیه زراره و موثقه سماعه بر لزوم اعاده نماز دلالت دارند؛ چنان‌که در صحیحه زراره آمده است: «قَالَ تُعِيدُ الصَّلَاةَ وَتَغْسِلُهُ». همچنین در … --- ## [دو تقریب از شهید صدر و مرحوم آغاضیا برای حل مشکل ثبوتی تعلق خطاب به ناسی](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%88-%D8%AA%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C/6654)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 6:03ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D9%88-%D8%AA%D9%82%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%AB%D8%A8%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C/6654 "2026-10-16T18:03:25Z")
آیا تکلیف ناسی بما عدای جزء منسی امکان دارد یا کما قال مرحوم شیخ انصاری امکان ندارد؟ اما بعضی از اصولیون ادعا کردند که می‌توان عمل ناسی را بما عدای جزء منسی، مامور به قرار داد. مرحوم آخوند دو بیان ارائه کرد که در هر دو، … --- ## [حرمت سجود برای غیر خدا و بررسی سجده برای حضرت آدم و سجده برای حضرت یوسف](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D8%B3%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D8%AF%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81/6653)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 6:02ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D8%B3%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D8%AF%D9%85-%D9%88-%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81/6653 "2026-10-16T18:02:34Z")
مرحوم خوئی نسبت به امر به سجود برای حضرت آدم یا سجده حضرت یعقوب برای یوسف را با توجه به اینکه سجده به خدا اختصاص دارد، دو راه حل بیان کرده است: راه‌حل نخست: سجود در برابر آدم بوده ولی برای خدا بوده. یعقوب و فرزندانش که … --- ## [وجوب نفسی تعلم احکام شریعت و مناقشه در وجوب طریقی آن در مساله تعلم ذکر تشهد](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D9%86%D9%81%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B4%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%B0%DA%A9%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%AF/6652)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 6:01ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D9%86%D9%81%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B4%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%B0%DA%A9%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%AF/6652 "2026-10-16T18:01:40Z")
مساله ضرورت تعلم، در چند جا از مسائل صلاة تکرار شده است. در اینجا نیز مطرح است. ظاهر کلمات مشهور و مرحوم سید در اینجا و در چند مورد مثل باب اجتهاد و تقلید آن است که تعلم یک واجب شرعی است. دلیل آن روایات کثیره‌ای است که ب… --- ## [سلام اول نماز (سلام بر نبی «ص») از توابع و ملحقات بودن تشهد یا از منضمات سلام نماز](https://mobahasah.ir/t/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%A8%DB%8C-%C2%AB%D8%B5%C2%BB-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D9%88-%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B6%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2/6651)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 6:00ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%A8%DB%8C-%C2%AB%D8%B5%C2%BB-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D9%88-%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D8%B4%D9%87%D8%AF-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B6%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2/6651 "2026-10-16T18:00:56Z")
مرحوم سید نسبت به اینکه سلام بر نبی از توابع تشهد است یا اینکه از منضمات و لواحق سلام است، فرمود از توابع تشهد است ولی مرحوم حکیم فرموده بر اساس ظاهر خبر ابی‌بکر حضرمی و ابی‌بصیر و ابی‌بصیر طویله، از توابع تسلیم است. فرم… --- ## [بررسی معقول بودن جزء مستحب برای واجب و تطبیق آن بر السلام علیکم...در صورت خواندن السلام علینا](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AC%D8%B2%D8%A1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%A8-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%85%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%86%D8%A7/6650)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 6:00ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AC%D8%B2%D8%A1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%AC%D8%A8-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%85%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%86%D8%A7/6650 "2026-10-16T18:00:09Z")
مرحوم سید فرموده است: صرف الوجود سلام واجب است و با اولین وجود محقق می‌شود لذا با گفتن اولین سلام، ‌از نماز خارج می‌شود و وجهی ندارد که السلام علیکم واجب باشد و این نکته نزد ایشان مفروغ بوده. البته در روایت ابی‌بصیر به ه… --- ## [بحثی در باب لزوم و وجوب اقامه عدل](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%AD%D8%AB%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D9%84/6647)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 16، 2026، 5:47ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%AD%D8%AB%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D9%84/6647 "2026-10-16T17:47:16Z")
برخی در اقامه دلیل عقلی بر ولایت فقیه به لزوم و وجوب اقامه عدل استدلال کرده اند و بعد اقامه کننده را فقیه دانسته اند. به نظر ما اینطور نیست که هر چیزی که عدل باشد، عدمش ظلم باشد و لزوم اقامه داشته باشد؛ مثل احسان به مرد… --- ## [اجرای برائت در مستحبات نفسی و تطبیق آن بر مساله خواندن قنوت به فارسی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C/6645)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 15، 2026، 4:36ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AD%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C/6645 "2026-10-15T04:36:32Z")
نسبت به اصل عملی، گفتیم فرمایش مرحوم خوئی در هر دو مقام صحیح است. ادله لفظیه اطلاق ندارند و اگر شک کردیم آیا وظیفه قنوتیه به عنوان مستحب خاص، به عربیت مشروط است یا نه، در صغریات این بحث داخل است که آیا در مستحبات، اصل عم… --- ## [مساله جواز نفرین دشمن در قنوت نماز به شرط عدم وصول نفرین به حد ظلم](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D8%AF-%D8%B8%D9%84%D9%85/6644)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 15، 2026، 4:27ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D8%AF-%D8%B8%D9%84%D9%85/6644 "2026-10-15T04:27:20Z")
يجوز في القنوت الدعاء على العدو بغير ظلم و تسميته ‌كما يجوز الدعاء لشخص خاص مع ذكر اسمه‌. اطلاقات فرموده دعا جایز است و حدی برای آن وجود ندارد. مضافاً نص خاص نقل شده که انسان می‌تواند دشمنش را لعنت کند: مُحَمَّدُ بْنُ … --- ## [دعای ملحون در قنوت نماز و تاثیر آن در إجزاء وظیفه قنوتی و عدم آن](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A5%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1-%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%D9%87-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D9%86/6643)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 15، 2026، 4:24ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%AD%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A5%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A1-%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%D9%87-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D9%86/6643 "2026-10-15T04:24:16Z")
در مساله 7 از مسائل قنوت، ظاهر تعبیر مرحوم سید آن است که با دعای ملحون نیز وظیفه استحبابی قنوت نیز امتثال می‌شود و این را از اطلاق مقامی برداشت می‌کنیم چون اگر با دعای ملحون، وظیفه استحبابی ادا نمی‌شد، باید تذکر می‌داد. … --- ## [نذر قنوت در نماز و ترک سهوی یا عمدی آن و بررسی صحت و بطلان نماز در صورت ترک](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B0%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%B3%D9%87%D9%88%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%DA%A9/6642)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 15، 2026، 4:16ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%86%D8%B0%D8%B1-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%B3%D9%87%D9%88%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%DA%A9/6642 "2026-10-15T04:16:08Z")
اگر مکلف نذر کرده که مثلا هر نمازی را با قنوت اداء کند. وفاء به نذر واجب است ولی اگر مکلف قنوت را ترک کرد، تارة سهوا و اخری عمدا. چه حکمی دارد؟ نسبت به سهوی که مشکلی ندارد و ظاهر نذر این است که عند الالتفات اتیان می‌شود… --- ## [بیانی عقلی بر ولایت فقیه و نقد آن](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A2%D9%86/6622)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 13، 2026، 3:24ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A2%D9%86/6622 "2026-10-13T15:24:59Z")
یکی از ادله عقلی ذکر شده بر ولایت فقیه این است: اقامه عدل واجب است. در اقامه عدل ترجیح غیر فقیه بر فقیه ترجیح مرجوح است. پس اقامه کننده حق باید فقیه باشد . یکی از ابهامات این استدلال این است: مقصود شما چیست؟ دو شکل مرج… --- ## [مراد از «طَهور» در حدیث «لا تُعاد»](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%C2%AB%D8%B7%D9%8E%D9%87%D9%88%D8%B1%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB-%C2%AB%D9%84%D8%A7-%D8%AA%D9%8F%D8%B9%D8%A7%D8%AF%C2%BB/6621)
**Author:** [@علی\_سلیمانی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 13، 2026، 10:34ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%C2%AB%D8%B7%D9%8E%D9%87%D9%88%D8%B1%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB-%C2%AB%D9%84%D8%A7-%D8%AA%D9%8F%D8%B9%D8%A7%D8%AF%C2%BB/6621 "2026-10-13T10:34:18Z")
مراد از «طَهور» در حدیث «لا تُعاد» اگر مراد از «طَهور» خصوص طهارت از حدث باشد، طهارت از خبث داخل در غیر خمس خواهد بود؛ اما اگر طهارت از خبث نیز مشمول آن باشد، در شمار خمس قرار می‌گیرد و در صورت اخلال به نماز بواسطه نجاس… --- ## [بیانی عقلی برای اثبات ولایت فقیه](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87/6619)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 11، 2026، 3:19ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87/6619 "2026-10-11T15:19:52Z")
یک بیان عقلی ما میتوانیم برای اثبات #ولایت\_فقیه بیان کنیم. مقدمه اول: یکی از امور حسبیه حکومت است که ضرورت آن برای سامان گرفتن امور مردم روشن است. ( برخلاف بیانات برخی از علما که امور حسبیه جزئی تر مثل امنیت و عدم هرج و… --- ## [از تحدید کاشفیت ادله تا استظهار عرفی](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C/6618)
**Author:** [@MAMSUS](https://mobahasah.ir/u/MAMSUS)\ **پاسخ‌ها:** 1\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 11، 2026، 6:53ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C/6618 "2026-10-11T06:53:06Z")
شناخت وجوه متمایز روش اجتهادی آیت الله سیدموسی شبیری زنجانی (رضوان الله تعالی علیه)، اگر تنها بر شمارش فتاوای مخالف مشهور استوار شود، از دستیابی به عناصر روش شناختی اجتهاد ایشان بازمی ماند. آنچه در نمونه های زیر اهمیت دا… --- ## [اشکال استاد سید کاظم حائری به دلیل اثبات ولایت فقیه از باب امور حسبیه و پاسخ به آن](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D8%A6%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%AD%D8%B3%D8%A8%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%86/6614)
**Author:** [@mersad](https://mobahasah.ir/u/mersad)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 8، 2026، 10:56ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D8%A6%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AB%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%AD%D8%B3%D8%A8%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%86/6614 "2026-10-08T10:56:53Z")
یکی از راههای اثبات ولایت فقیه در حکومت، ولایت از باب امور حسبیه است؛ یعنی اموری که شارع به ترک آن ها راضی نیست. استاد ما سید کاظم حائری اشکال کرده اند که این ولایت فقط مقدار ضروری از تصرف را جایز می کند؛ بنابر این تصرفا… --- ## [وجه فساد لزوم تاسیس فقه جدید](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%AC%D9%87-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF/6610)
**Author:** [@علی\_سلیمانی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 5، 2026، 12:44ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%88%D8%AC%D9%87-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF/6610 "2026-10-05T12:44:34Z")
:scroll: لزوم تاسیس فقه جدید یکی از مواردی که به عنوان توالی فاسده برخی استدلال ها مطرح می شود، لزوم تاسیس فقه جدید است. به عنوان مثال، برخی در استدلال به جواز لبس مشکوک در صلات، به اصاله الحل مستفاد از صحیحه عبدالله ب… --- ## [اکراه بر فروش احد الامرین اما فروش هر دو بدون تقدم و تأخر](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%AD%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%82%D8%AF%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AE%D8%B1/6609)
**Author:** [@سیدیزدی](https://mobahasah.ir/u/%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 3، 2026، 9:37ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%AD%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%82%D8%AF%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AE%D8%B1/6609 "2026-10-03T21:37:26Z")
در فرضی که اکراه بر فروش یکی از دو چیز باشد و مکرَه هر دو را به صورت دفعی بفروشد مرحوم شیخ می فرماید: احتمال دارد هر دو معامله صحیح باشد. برای صحّت هر دو معامله، چند وجه ذکر شده است. وجه اول: شیخ می فرماید بیع مجموع صحی… --- ## [عدم جواز عدول از آقا سیستانی به مرحوم شبیری در مسئله وجوب سوره در نماز](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%AF%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2/6608)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 3، 2026، 5:42ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%AF%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2/6608 "2026-10-03T17:42:56Z")
گفته شد که قول مشهور وجوب سوره کامله بعد از حمد است و سپس به روایاتی که دال بر این مطلب است، پرداخته شد. در مقابل این قول، قول به وجوب بعض سوره است که منسوب به ابن جنید بود و از محقق سیستانی نیز اخیرا نقل شده است که از ا… --- ## [اقوال در وجوب سوره در نماز با تاکید بر کلامی از ایت الله شبیری زنجانی رحمه الله](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/6606)
**Author:** [@user693](https://mobahasah.ir/u/user693)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 2، 2026، 5:20ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/6606 "2026-10-02T17:20:56Z")
در مورد وجوب قرائت سوره کامله بعد از سوره حمد در نماز، میان فقهای عامه و امامیه اختلاف نظر وجود دارد. جمهور عامه قائل به کفایت سوره حمد هستند و قرائت سوره یا آیهای را بعد از آن لازم نمی‌دانند، هرچند در کتاب تذکره از برخی… --- ## [بررسی نذر نماز جماعت و اتیان نماز به صورت فرادی و حکم به بطلان نماز فرادا](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%B0%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7/6600)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 2، 2026، 7:39ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%B0%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%A7/6600 "2026-10-02T07:39:00Z")
مرحوم بروجردی در بحث صلاة الجماعة فرموده اگر مکلف نذر کرد و گفت لله علیّ، پس عبادت بر خلاف آن، محکوم به بطلان است. وقتی چیزی را بر عهده خودش گذاشته، یعنی به نحو علیت می‌گوید وظیفه‌ام این است که همان را به مولی تحویل دهم … --- ## [بررسی ایجاد حق برای خدا و عدم آن به وسیله نذر و کلام مرحوم آقای حکیم](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D9%82-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%84%D9%87-%D9%86%D8%B0%D8%B1-%D9%88-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85/6599)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 2، 2026، 7:37ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D9%82-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%AF%D8%A7-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%84%D9%87-%D9%86%D8%B0%D8%B1-%D9%88-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85/6599 "2026-10-02T07:37:30Z")
مرحوم حکیم ادعا کرد که لله علیّ أن اصلی جماعة، باعث ایجاد حق برای خدا نسبت به نماز جماعت می‌شود. اگر مکلف کاری کند که این نماز جماعت زائل شود، مبغوضیت دارد و مبغوضیت با عبادت سازگار نیست و اگر مکلف نماز با موالات عرفیه ی… --- ## [جواب مرحوم خویی و استاد «دام عزه» از روایات داله بر وجوب قنوت در نماز](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%C2%AB%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D8%B2%D9%87%C2%BB-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2/6598)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 2، 2026، 7:35ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%AE%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%C2%AB%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D8%B2%D9%87%C2%BB-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2/6598 "2026-10-02T07:35:33Z")
مرحوم خوئی فرموده بسیار از اصحاب ائمه علیهم‌السلام از حکم قنوت سوال کردند و ظاهر از سوال‌های زیاد آن است که قنوت در نماز وجوب نداشته و نمی‌شود یک عمل در نماز واجب باشد ولی بر این اصحاب کبار مخفی مانده باشد. پس این همه سو… --- ## [بررسی مشروعیت قنوت بعد از رکوع در رکعت دوم و تعارض روایات در این مساله](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%DA%A9%D8%B9%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87/6597)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\ **پاسخ‌ها:** 0\ **آخرین به روز رسانی:** [اکتبر 2، 2026، 7:33ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D9%86%D9%88%D8%AA-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%DA%A9%D8%B9%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87/6597 "2026-10-02T07:33:45Z")
سخن در این است که آیا مکلف می‌تواند قنوت را با التفات، بعد از رکوع اتیان کند یا نه؟ ظاهرا مشهور فقهاء این نکته را قبول ندارند. اما ظاهر محقق در معتبر پذیرش این نکته است. همچنین شهید. دلیل آنها روایت اسماعیل جعفی است:وَ ع… --- ## [عدم بازدارندگی ساخت و نگه داری سلاح هسته ای](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%88-%D9%86%DA%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C/6348)
**Author:** [@AliAmeni](https://mobahasah.ir/u/AliAmeni)\ **پاسخ‌ها:** 3\ **آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 24، 2026، 1:32ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%88-%D9%86%DA%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C/6348 "2026-09-24T13:32:27Z")
بازدارندگی سلاح کشتار جمعی مطلب اول: معنای بازدارندگی بازدارندگی در اصطلاح حقوقی یعنی ایجاد وضعیتی که هزینه ارتکاب یک رفتاری از فایده آن بیشتر بشود به گونه ای که طرف مقابل بداند اگر این رفتار را انجام داد، به مجازات یا … [Next page](https://mobahasah.ir/c/feqh/5.md?page=1)