# فقه استاد محمدجواد فاضل
**URL:** https://mobahasah.ir/c/feqh/%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D8%A7%D8%B6%D9%84/34.md
[آخرین](https://mobahasah.ir/latest.md) · [دسته‌بندی‌ها](https://mobahasah.ir/categories.md) · [برچسب‌ها](https://mobahasah.ir/tags.md)
---
## [About the فقه استاد محمدجواد فاضل category](https://mobahasah.ir/t/about-the-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D8%A7%D8%B6%D9%84-category/36)
**Author:** [@system](https://mobahasah.ir/u/system)\
**پاسخ‌ها:** 0
---
## [اختلاف در ملاک مرتد فطری](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%84%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%AF-%D9%81%D8%B7%D8%B1%DB%8C/2751)
**Author:** [@akbarzadeh](https://mobahasah.ir/u/akbarzadeh)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 21، 2025، 7:23ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%84%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%AF-%D9%81%D8%B7%D8%B1%DB%8C/2751 "2025-09-21T07:23:40Z")
مرحوم آیت الله فاضل در بحث فقه در موضوع ملاک و ومقوم مرتد فطری می فرمایند : در مسئله دوقول وجود دارد؛ جمعی مثل صاحب مسالک، مرحوم علامه در قواعد، می فرمایند مرتد فطری مقوّمش این است که در زمان انعقاد نطفهاش ابوین یا احده…
---
## [جریان لا حرج در محرمات و بحث سقط جنین](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%AC%D9%86%DB%8C%D9%86/3538)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 1\
**آخرین به روز رسانی:** [سپتامبر 18، 2024، 2:19ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D8%AC%D9%86%DB%8C%D9%86/3538 "2024-09-18T14:19:17Z")
مطلب دوم این است که در لا حرج یک اختلافی وجود دارد که خیلی هم در کلمات فقها متعرض نشدهاند، منتهی این بحث را در آن رساله آوردم، در اینکه لا حرج در واجبات جریان پیدا میکند بحثی وجود ندارد، نماز واجب اگر حرجی شد لا حرج برمی…
---
## [قوام شرطیت ترتیب به ذُکری بودن آن](https://mobahasah.ir/t/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B0%D9%8F%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%A2%D9%86/3397)
**Author:** [@khisheh](https://mobahasah.ir/u/khisheh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [آپریل 23، 2024، 3:05ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%B7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B0%D9%8F%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%A2%D9%86/3397 "2024-04-23T03:05:25Z")
کسانی که می‌گویند ترتیب واجب نیست می‌گویند فرقی نمی‌کند بین علم و جهل، چه شما علم داشته باشید به اینکه کدام اول فوت شده یا اینکه جاهل باشید و فراموش کرده باشید، اما آنهایی که می‌گویند ترتیب شرط هست به اکثر آنها نسبت داده…
---
## [ادله تکلیف کفار به فروع](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D8%AA%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%81-%DA%A9%D9%81%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B9/2971)
**Author:** [@Salsabil](https://mobahasah.ir/u/Salsabil)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [می 24، 2023، 11:01ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D8%AA%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%81-%DA%A9%D9%81%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B9/2971 "2023-05-24T11:01:56Z")
یکی از ادله «قاعده اشتراک کفار بین الفروع و الاصول» قاعده جَبّ است. قاعده جبّ می‌گوید: «الاسلام یجُبّ ما قبله» آنچه قبل الاسلام بوده اسلام قطع و محو میکند و می‌بخشد، قاعده جبّ به یک معنا قاعده عفو است که اگر کافری مسلم…
---
## [اشکال به مبنامرحوم خوئی در تعارض روایات : تقدیم روایت مطابق قرآن با وجود ضعف سند](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%B6%D8%B9%D9%81-%D8%B3%D9%86%D8%AF/2908)
**Author:** [@akbarzadeh](https://mobahasah.ir/u/akbarzadeh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [مارس 10، 2023، 5:44ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A6%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%B6%D8%B9%D9%81-%D8%B3%D9%86%D8%AF/2908 "2023-03-10T17:44:01Z")
بسم الله الرحمن الرحیم درس خارج فقه جلسه 76 مورخ 2 اسفند 1401 اگر یک روایاتی اجمال دارد یا دو روایت با هم تعارض دارد، آن روایتی که مطابق با قرآن است اخذ می‌کنیم. این مبنا را من مکرر عرض کردم و باز هم تکرار می‌کنم. در …
---
## [ملازمهٔ وجوب تدریجی جهاد ابتدائی با ایجاد حکومت (مبتنی بر نظریه فقه الدعوة)](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%87%D9%94-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%AA%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%AC%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%A6%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%A9/2843)
**Author:** [@akbarzadeh](https://mobahasah.ir/u/akbarzadeh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 13، 2023، 6:03ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85%D9%87%D9%94-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A8-%D8%AA%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%AC%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%A6%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%A9/2843 "2023-02-13T06:03:52Z")
استاد فاضل در بحث قواعد فقهیه مورخ 19 بهمن ماه به بیان آیات متعدد در بحث وجوب جهاد ابتدائی پرداخته و به ابطال نظریه تخصیص آیات جهاد به جهاد دفاعی پرداختند و ادله و شواهد تاریخی را نیز بر این مطلب اقامه کرده و سپس به کمک …
---
## [پذیرش توبه مرتد فطری | بررسی تطبیقی اقوال فقها و ادله فقهی](https://mobahasah.ir/t/%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D9%88%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%AF-%D9%81%D8%B7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C/2841)
**Author:** [@akbarzadeh](https://mobahasah.ir/u/akbarzadeh)\
**پاسخ‌ها:** 2\
**آخرین به روز رسانی:** [فوریه 13، 2023، 3:33ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D9%88%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%AF-%D9%81%D8%B7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%84-%D9%81%D9%82%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C/2841 "2023-02-13T03:33:51Z")
استاد فاضل در بحث اقوال در قبول توبه مرتد فطری، مجموعا ۵ قول را در مسئله بیان می کنند و سپس به بررسی روایات متعارض و دو روش «جمع عرفی» بین ادله می‌پردازند. اقوال پنج‌گانه در پذیرش توبه مرتد فطری در خصوص پذیرش توبه مرتد…
---
## [آیا منصب تشریع برای ائمه (ع) ثابت است ؟](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%B5%D8%A8-%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%A6%D9%85%D9%87-%D8%B9-%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%9F/2794)
**Author:** [@akbarzadeh](https://mobahasah.ir/u/akbarzadeh)\
**پاسخ‌ها:** 2\
**آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 25، 2023، 5:19ب.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%B5%D8%A8-%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%A6%D9%85%D9%87-%D8%B9-%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%9F/2794 "2023-01-25T17:19:56Z")
آیا منصب تشریع برای ائمه (ع) ثابت است ؟ من مکرر در بحثهای فقهی و اصولی این را گفته ام و مخالفین زیادی هم این مطلب دارد، ما معتقدیم ائمه : مثل پیامبر اکرم منصب تشریع داشته اند، خدا به ایشان منصب تشریع داده. درباره رسول…
---
## [صحت تقسیم مرتد فطری به معاند و اعتقادی](https://mobahasah.ir/t/%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%AF-%D9%81%D8%B7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%88-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C/2763)
**Author:** [@akbarzadeh](https://mobahasah.ir/u/akbarzadeh)\
**پاسخ‌ها:** 0\
**آخرین به روز رسانی:** [ژانویه 14، 2023، 6:52ق.ظ UTC](https://mobahasah.ir/t/%D8%B5%D8%AD%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D8%B3%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%AF-%D9%81%D8%B7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%88-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%DB%8C/2763 "2023-01-14T06:52:53Z")
مراد از مرتد فطری مرتد معاند است یا مرتد اعتقادی؟ مطلب دیگری که در این روزها در زمان ما هم گاهی اوقات بعضی ها مطرح میکنند. بحث اینست که آیاتقسیم مرتد به مرتد معاند و مرتد اعتقادی درست است یا نه؟ چون بعضی احتمال دادند، د…